Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 429 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՈՒՑ (-ի) «խուց, փոքր սենյակ, մենարան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu- «ծածկել, փաթաթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khusko (ըստ Օլտենիի՝ *khatio-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խցարգել, խցատոր, խցիկ, խառնախուց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. խոտ
հ. խլ. skjōl «ապաստան»
գոթ. hūs «տուն»
հ. անգլ. hūs «տուն»
հ. վ. գ. hūs «տուն»
շվեդ. hydta «խրճիթ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 951; ՀԱԲ 422-423
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՈՒՓՆ (խուփ «փակ») «խուփ, կափարիչ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu- «ծածկել, փաթաթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khu-ph-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խփ(ան)ել (-նուլ), խփրնկեց, բացխփ(ն)իկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. skāuti, skunāti «ծածկում է»
հայ. ցիւ
հուն. σκυνια «հոնքեր»
լատ. cucullus «գլխադիր, գլխանոց»
հ. վ. գ. scūr «ծածկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 951; ՀԱԲ 423
Տե՛ս նաեւ
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՈՓ -ոյ (խոբ) «խոփ, գութանի կամ արորի երկաթյա մաս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ (s)kep-, *(s)kap- «սուր գործիքով կտրել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khopho-)
խ/կ հերթագայությունը թերեւս առկա է խոփ/կոփել ձեւերի մեջ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 423-424) հնարավոր է համարում բխեցնել կովկասյան աղբյուրից՝ նշելով վրաց. xopi, xophi, մեգր. xopi, xobi, xophi «թի», կուր. hob «բահ» զուգահեռները:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոփակալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. kāf «ճեղք»
ալբ. kep «տաշել, փորել»
հուն. κοπτω «խփել, կոփել, կտրել, փշրել»
հուն. κοπευς «հատիչ, դուր»
ռուս. копать «փորել»
ռուս. копье «նիզակ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 423-424
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՉԼԻԿ հգն. -եր ««խաղողի ուռ» (ողկույզներով եւ տերեւներով հանդերձ)»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ թուրք. -lik (թերեւս) «ածանց»
թուրքերենից փոխառված -lik ածանցով կազմություն:
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՊԻՊ «կզակատակի ուռուցք»
Ստուգաբանություն
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՊԼՏԱԼ
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՊՄԻԼ «դուրս նետվել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌԱԼ (բհ) «խո(ռ)ալ, խորդալ»
Բնաձայն
Բնաձայն կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոխոռալ, խոկալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 424
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌԱՅ «վտիտ, նիհար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կնճռոտվել, կուչ գալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *khērat-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *khērat-` *(s)ker- «կնճռոտվել, կուչ գալ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խռանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ. scranta «նիհարել»
մ. ն. գ. skhrade «բարակ, նիհար»
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌԱՆԾԻԼ (բբ) «վարժվել, սովորել»
Ծագումն անհայտ է