Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված
· Էջ 425 / 466
Էջ 732, սյունակ 1
ՏՈՂ
I
(ուղ՝ -ի)
«տող, ուղիղ շարք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *del-
«նշան բռնել, հաշուել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dol-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 418), նկատի ունենալով քարթուելական զուգահեռները (հմմտ. վրաց. toli «հաւասար, նման, հասակակից»), բխեցնում է ուրարտերէնից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տողել,
տողան,
տողանի,
տողաբուն,
շղթայատող,
մարգարտատող
Նոր՝
տողաշար, երկտող, քառատող
տողաշար, երկտող, քառատող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
tel «թիւ, խօսք»
հայ.
տաղ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 193;
Աճ. ՀԱԲ 418
Էջ 732, սյունակ 1
ՏՈՂ
II
«արտաթորանք, սեկրեցիա, մարմնի արտադրած հեղուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *del-
«կաթել»
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 419) բխեցնում է *stel- «հոսեցնել, միզել» արմատից, որ հնչիւնապէս կասկածելի է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տողիք,
տողուկք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 419
Էջ 732, սյունակ 1
ՏՈՄԱՐ
(տովմար, տաւմար, տումար)
«գիրք, գրքի հատոր, մաս, գրուածք, փաստաթուղթ, ժամանակագրական համակարգ, տոմար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. τομάριον
Աղբյուր՝ արաբ. tumar
հուն. τομάριον (> արաբ. tumar > հայ. տումար)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տոմարական,
տոմարագէտ,
զատկատոմար,
պարզատոմար
Նոր՝
տոմարագիտութիւն, կրկնատոմար
տոմարագիտութիւն, կրկնատոմար
Մատենագիտություն
H. AG 384;
Աճ. ՀԱԲ 419
Էջ 732, սյունակ 1
ՏՈՅԺ
(տույժ, տուրժ, տուգ)
«տույժ, տուգանք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *teug-
Աղբյուր՝ իրանական *tōž-ēt
Աղբյուր՝ մ. պ. tōž-
Աղբյուր՝ մ. պ. tōxtan
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ *tōž-ēt: հմմտ. մ. պ. tōž-, tōxtan (tōzidan) (<հնդեւրոպական *teug-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տուժել,
տուժապարտ,
տուժանք,
տուրժական,
անտոյժ,
սակաւատոյժ,
տուգանք,
տուգանել
Մատենագիտություն
H. AG 253;
Աճ. ՀԱԲ 420;
Baily, DKS 133, 450
Էջ 733, սյունակ 1
ՏՈՉՈՐ
«այրում»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տոչորական,
տոչորումն,
տոչորիլ,
հրատոչոր,
հոգետոչոր
Էջ 733, սյունակ 1
ՏՈՊՐԱԿ
«տոպրակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թաթար. tubrak
Աղբյուր՝ թրք. dobra
փոխառություն թյուրք-թաթարական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տոպրակագործ,
տոպրակել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 421
Էջ 733, սյունակ 1
ՏՈՌՆ
I
(-ին, ունք, -անց)
«թոկ, չվան, կապանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *derbh-
«ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dorbh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տոռնիլ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 212
Էջ 733, սյունակ 1
ՏՈՌՆ
II
(-ան)
«սանդի կոթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *deru-
«ծառ, փայտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *doru-no-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սանդատոռն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
druna «աղեղ»
հուն.
δόρυ «փայտ, գավազան, նիզակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 426
Էջ 733, սյունակ 1
ՏՈՐԳ
«ոստայն, սարդոստայն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *deru-
«փայտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *doru-)
հ.-ե. արմատ՝ *dorgh-
«բռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dōrgh-so+ակ)
կարելի է իրոք միացնել հնդեւրոպական *doru- «փայտ» հիմքին, որից ծագում է տարգալ բառը կամ տրցակ-ի հետ միասին բխեցնել *dorgh- «բռնել» արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 422
Տե՛ս նաեւ
Էջ 733, սյունակ 1
Տ(Ո)ՐՈՄԵԼ
(տորորել)
«տորորել, ճմռել»
Ստուգաբանություն
հ.-ե. արմատ՝ *der-
«քերթել, ճեղքել, պատռել»
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«պտտելով տրորել, շփել»
իրանական միջնորդությամբ
Իմաստային առումով քիչ հավանական է բխեցումը հնդեւրոպական *der- արմատից, որից հայ. տոռ «կոշտուկ» եւ տեռ «շղարշ»։ Բավարար հիմնավորում չունի նաեւ միջնորդական (իրանական միջնորդությամբ) բխեցումը *ter- բառից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրոսանք,
տորոսանք,
տրոր,
տրորել
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։