Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 807, սյունակ 1
-ԻՆՔ
«նախատինք, բերդայինք, գահինք, դստինք, հեգենայինք, մաղինք, քրիստոսինք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *en-es
հոգնակի ձեւ
Այս ածանցի տակ միաւորուող` բայերից անուններ ածանցող -նիք-ը (նախատինք) եւ հաւաքական անուններ կազմող -ինք-ը հաւանաբար նոյն ծագումն ունեն, ինչ -ն-ով վերջացող մի շարք բառերի -ինք-ը, որ գալիս է հ.-ե. *-n-ով վերջացող հիմքերի հոգնակի *en-es ձեւից: Եզակի թւում ն-ից զուրկ քար տիպի բառերի հոգնակի քարինք ձեւի համաբանութեամբ -ինք-ը կարող էր տարածուել եւ ստանալ ինքնուրոյն հաւաքականի արժէք:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նախատինք,
բերդայինք,
գահինք,
դստինք,
հեգենայինք,
մաղինք,
քրիստոսինք,
առինք,
բեռինք,
գառինք,
դառինք,
եղինք,
լերինք,
ազինք,
խաշինք,
նեռինք,
քարինք
Էջ 807, սյունակ 1
-ԻՇ
«հանդիպում է միայն իրանական փոխառութիւններում` (բաշխիշ - բաշխել)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -iš
ածանցից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաշխիշ
Էջ 807, սյունակ 1
-ԻՉ
(-ուչ)
«բրիչ, գրիչ, գործիչ, լուծիչ, ստեղծիչ, անյարուչ «չհարող, անմիաբան», ընկալուչ (հմմտ. ընկալիչ), թաքաւուչ, մաքրուչ, սրտառուչ, տեսուչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kiā-hg
*-k- + *-iā- նախորդող *-ī- կամ *-ū- (-ի-, -ու-) հիմքային ձայնաւորներով
Ծագում են հ.-ե. *kiā-hg (*-k- + *-iā-)` նախորդող *-ī- կամ *-ū- (-ի-, -ու-) հիմքային ձայնաւորներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրիչ,
գրիչ,
գործիչ,
լուծիչ,
ստեղծիչ,
անյարուչ,
ընկալուչ,
թաքաւուչ,
մաքրուչ,
սրտառուչ,
տեսուչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
которичъ
«կռվարար»
Էջ 807, սյունակ 1
-ԽՈՒ
«խարխուխ, խորխուխ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ.
ուրարտական ծագում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարխուխ,
խորխուխ
Էջ 807, սյունակ 1
-ԻՍՏ
(տե՛ս -աստ, -եստ, -ուստ)
«հանգիստ (հմմտ. հանգ-չ-իլ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-sti-
նախորդող *-ī-ով
ածանցից` նախորդող *-ī-ով, ընդ որում հանգիստ բառի մէջ ի-ն արմատական է` *-kʷī-> գի-` *-kʷ-ի ձայնեղացմամբ *-n-ից յետոյ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանգիստ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 807, սյունակ 1
-ԻՐ
(հմմտ. -ար, -որ, -ուր, այլեւ -երեակ, -(ե)րրորդ)
«երկիր, երփիր, չորիր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-ro-
նախորդող *-i- ձայնաւորով
ածանցից` նախորդող *-i- ձայնաւորով` *dwi-ro երկիր, *tri-ro-> երփիր. չորիր-ի ի-ն եւ վեցերրորդ-ի իր-ը համաբանական են. վերջինիս -եր-ի մասին տե՛ս -երեակ ածանցի քննութեան մէջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկիր,
երփիր,
չորիր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 807, սյունակ 1
-ԻՒՂ
«երկիւղ (հմմտ. երկնչել, երկեայ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-tlo-
«միջոց»
նախորդող երկի- հիմքով
Ծագում է հ.-ե. *-tlo- ածանցից` նախորդող երկի- հիմքով (*dwitlom >երկիւղ). *-tlo- ածանցն ընդհանրապէս ցոյց է տալիս միջոց, բայց կարող
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկիւղ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 808, սյունակ 1
-ԻՒՆ
«բախիւն, գոչիւն, լալիւն, սասափիւն, փայլիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-iōn-
ածանց
Ծագում է հ.-ե. *-iōn- ածանցից, որ թերեւս, մասամբ խառնվել է հ.-ե. դերբայական *-mno-ով կազմությունների հետ, ինչպես ցույց են տալիս գոչիւն-գոչումն, լալիւն-լալումն տիպի զուգահեռ ձեւերը: Թերեւս միեւնույն ածանցն է առկա մքագնած հիմքով ածին, անկիւն, արդիւն, արիւն, հերիւն բառերում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բախիւն,
գոչիւն,
լալիւն,
սասափիւն,
փայլիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
regio
«ռեգիոն»
սեռ. -ionis
Էջ 808, սյունակ 1
-ԻՒՐ
«բերիւր «բերրի»»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-tero-
(անմիջական նախաձեւ՝ *-tro-)
ձայնդարձային ձեւ
Թերեւս ծագում է հ.-ե. *-tero- ածանցի ձայնդարձային *-tro- ձեւերից՝ նախորդող *-ē-ով:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 808, սյունակ 1
-ԿԵՆ
«բունկեն, ծակոտկեն, կոծկեն, հիւսկեն, ճանճկեն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -ken
Հավանաբար ծագում է իրան. -ken (*-k-aina-) ածանցից (հմմտ. bīmkēn «սարսափելի»՝ bīm «սարսափ» բառից):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բունկեն,
ծակոտկեն,
կոծկեն,
հիւսկեն,
ճանճկեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
անհայտ
bīmkēn
«սարսափելի»
իրան.
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։