Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 424 / 454
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՇ -ի, -ից, -ոյ «միտք, ուշք, ուշ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական uš
հմմտ. ավ. uši «ուշք միտք», պրթ. uš (wš), մ. պ. (h)ōš «խելք, բանականություն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուշաբերիլ, ուշակալ(ու), ուշարար, ապուշ, ապշիլ, ափշիլ, յափշիլ, յուշարար, յուշարարութիւն, չարայուշ, ամենայուշ, մշտայուշ, յերկարայուշ, յուշիկ, յուշանալ, յուշ
Նոր՝
ուշագնաց, ուշագնացութիւն, ուշադիր, անուշադիր, յուշատետր, յուշարձան
Մատենագիտություն
H. AG 216; Աճ. ՀԱԲ 605-606; Ջահ. ՀԼՊ 538
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՇԻ (բ. հոշի) «մի ծառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *os- (անմիջական նախաձեւ՝ *oski-hiia-)
որից նաեւ հացի
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՈՒԷ «հալվե» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (թերեւս)
հալուէ բառի սխալագրութիւն
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՊԱՆ (ուպան) «նեխուրազգի մի բույս, նրա խեժը»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կրճատ ձեւը
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌ I (-ոյ) (ուռն «սեպ») «ճյուղ, ընձյուղ, ուռենի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-s-, *or-n-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռամիջակ, ուռի, ուռենի, երեքուռնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. άρσικος «կողով»
նորվ. run(n)e «ճյուղ, ընձյուղ»
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌ II «ուռած տեղ, ուռուցք, պալար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-s-, *or-n-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռնուլ, ուռչիլ, ուռուցիկ, ուռեցկողմ, հողմուռույց, փքոցուռույց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌ III «բարձ» (°)
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Եթե իրոք ունի «բարձ» իմաստը, ուռ «ուռած տեղ» արմատի մի առումն է
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌԱՆ «վառարան» կամ «աշտարանակ»
Ստուգաբանություն
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «վառել» ստորին ձայնդարձից` *- s- աճականով
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌԻ «հպարտ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կապ ունի ուռ «ուռչելը» արմատի հետ
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌԿԱՆ (բ. վարկան) «ուռկան»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «կապել, կցել, կախել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ur-) ստորին ձայնդարձի (*ur-) արտացոլում
կարելի է առանձնացնել կան-ը որպես վերջածանց, իսկ ուռ-ը դիտել որպես հնդեւրոպական *uer- «կապել, կցել, կախել» արմատի ստորին ձայնդարձի (*ur-) արտացոլում (վարկան ձեւը իրանական ծագո՞ւմ ունի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռկանել, ուռկանարկ, ուռկանաւոր, ուռկանաւորել