Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 696 բառահոդված (էջ 42/70)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 535, սյունակ 1 Էջ 535
ՄՈՐԹ (-ոյ) ««մորթ, մաշկ» (բ. «զենում, սպանում»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «մեռնել»
Ծագումն անհայտ է: Թեեւ կա մորթել բայի «սպանել» իմաստը, բայց կասկածելի են հնդեւրոպական *mer- «մեռնել» արմատի հետ կապելու վարձերը (Պատրուբանի, Ղափանցեան)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորթել, մորթազերծ, մորթաներկ, մորթաղ, մորթիկ, մորթագործ, մորթեգործ, մորթի, խեցեմորթ, զրահամորթ, թխամորթ, մորթահան, մորթոտել, դեղնամորթ, կարմրամորթ, սեւամորթ, սպիտակամորթ
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՒԹ -ոյ, -ի, -ից (մութն, -ան) «մութ, մթություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meǔ- «խոնավ, կեղտոտ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *meut-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մթագին, մթաձայն, մթազգաց, մթանալ, մթնանալ, մթապատ, մթար, մթարութիւն, մթարագոյն, խաւարամութ, մթնշաղ, մթնոլորտ, մթնոլորտային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
mothar
«մութ»
անգլ.
muddy
«ցեխոտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 742; Աճ. ՀԱԲ 351-352
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՆՁ II «հիմար»
Ստուգաբանություն (պատկերավոր կազմություն)
թերեւս *մու-ից (հմմտ. նաեւ մունջ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մունջել (-անալ)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 543, սյունակ 1 Էջ 543
ՄՐՄՈՒՌ «մռնչալ, աղմկել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
պատկանում է հնդեւրոպական այն կրկնավոր բնաձայնական կազմությունների թվին, որոնց համար վերականգնվում են *mormor-, *murmur- նախաձեւերը՝ հայերենում երկրորդ բաղադրիչի առնմանությամբ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
murmurō
«մռնչալ, աղմկել»
գ.
murmel
«մրմնթալ, մռմռալ, կարկաչել» ըստ Պետերսոնի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 369
Էջ 543, սյունակ 1 Էջ 543
ՄՐՈՒՐ I (-ռ) «մրուր, դիրտ, մրրիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-ro-)
մուր բառի հետ միասին (տե՛ս) պատկանում է *mu-ro- նախաձեւին՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրրախառն, մրրիլ, մրրութիւն, մրրուկ, մրրիկ, մրրկել, մրրկածին, մրրկածուփ, մրրկախառն, անմրուր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 370
Տե՛ս նաեւ
Էջ 543, սյունակ 1 Էջ 543
ՄՔՌԱՅ (մգռայ) «ճեղք, պատռվածք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԽՃԱՊԱԿ (-ի, -աց) «խճանկար»
Ստուգաբանություն ()
կազմութիւն խիճ եւ ապակի բառերից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յախճապակեայ, յախճապակապատ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 377
Էջ 547, սյունակ 1 Էջ 547
ՅԱՅՏ «յայտնի, երեւացող, յայտնապէս, նշանաւոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ai- «այրել, լուսաւորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ai-d-) զանազան ածականներով
զանազան ածականներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յայտագոյն, յայտնական, յայտապատկեր, բացայայտել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
aiskus
«պարզ, որոշակի, պարզորոշ, յայտնի, բացայայտ»
ռուս.
ясный
«պարզ, բացայայտ»
Էջ 547, սյունակ 1 Էջ 547
ՅԱՆԳ II «վերջ, ծայր, պատշաճ»
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՐ «կից, կցված, միացած, նման, հարմար, պատշաճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «կցել, միացնել, հարմարեցնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յարել, յարեցուցանել, յարնչիլ, յարեւնալ, յարեւումն, միայար, մշտայար, շարայարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άρμός
«կցվածք, հոդ»
լատ.
arma
«զենք, գործիք»
հ. սլ.
yarmo
«լուծ»
թոխ. B
yarm
«չափ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 389; Pok. IEW 58