Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մի» որոնման արդյունք՝ 2396 բառահոդված
· Էջ 42 / 240
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՃՄԵՐ
(գօջմեր, գօզմեր, կոճմեր, կօշվեր)
«մի ծաղիկ»
Անստույգ (՞)
հայերեն բարբառային կազմություն՝ *կոճ-մայր (՞)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 574
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՄ
(-ոյ, -ի, -աց)
«գոմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghom-
«գոմ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghomo-)
Կասկածելի է դարձնում *-om > -ոմ անցումը փոխանակ -ում-ի, թեեւ Աճառյանը տալիս է նաեւ *dhōnā > դոն «մի տեսակ հաց, պաքսիմատ» անցումը, որ նույնպես կասկածելի է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոմամուտ,
գոմահանդ,
գոմահոր,
գոմաղբ,
անասնագոմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
դան.
gamme «փարախ»
շվեդ. բրբ.
gamme «մսուր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 574;
Pok. IEW 452
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՄՈՐ
«մի չափ, արդու»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. γομόρ < եբր. ōmer
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 576
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՅԻԲՈՒԱԿ
(գոյիբուսակ)
«հնդկական մի խունկ»
Փոխառություն
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
bōyāk «բուրավետ, հոտավետ»
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՅՆ
(-ոյ, -ի, -ից)
«գոյն, ներկ, դալկություն, դեղնախտ, երաժշտական մի խաղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gūn
Աղբյուր՝ ավ. gaona
որպես վերջամասնիկ կազմում է ածականի բաղդատական, նոր գրական լեզվում` գերադրական աստիճան. -գոյն ձեւով կազմվել է -պէս-ի արժեքի բառեր` որգոյն «ինչպէս»։ Գտնվում է իրանականից փոխառված գունակ, դժգոյն, հանգոյն, հանգունակ բառերի մեջ, որոնք տրված են առանձին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունել,
գունաւոր,
գունաւորել,
գունատ,
գունատութիւն,
գունեան,
գունեղ,
գոյնզգոյն,
անգոյն,
բազմագոյն,
այլագոյն,
բազմագունի,
երկնագոյն,
կապուտակագոյն,
կարմրագոյն,
կանաչագոյն,
տգոյն,
տգունիլ,
գոյնզգոյն,
գոյնիկ,
որգոյն
Մատենագիտություն
H. AG 128;
Աճ. ՀԱԲ 578
Տե՛ս նաեւ
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՆԳ
«մի բոյս՝ ուտելի արմատով»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. γόγγη, γόγγος
Մատենագիտություն
H. AG 345;
Աճ. ՀԱԲ 578
Էջ 168, սյունակ 1
*ԳՈՆԵԼ
(հրամայականը՝ գոնեա (գոնեայ, գոնե))
«գոնե, գեթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ues-
«մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uos-ne)
*-ne- ածանցով
գոմ-ի հետ միասին (տե՛ս գո-) ծագում է *ues- «մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել» բայից՝ *-ne- ածանցով (՞) *uos-ne > գոնե- (՞)։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՆՁ
(գունձ, գունճ)
«խեղանդամ, հաշմանդամ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ պ. gunj
(թերեւս)
«սապատավոր»
թերեւս իրանական աղբյուրի՞ց. հմմտ. պ. gunj «սապատավոր» (՞)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 579) սրա հետ միացնում է քրդ. գոնջ(ո) «մեծ, խոշոր» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոնձանալ,
գոնճանալ,
գոնձութիւն
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 579)
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՌ
II
«խրոխտ, հպարտ, ահավոր, սարսափելի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ սողդ. vure (γwrk)
(թերեւս)
«խրոխտ, հպարտ, մեծամիտ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580-581) միացնում է գոռ «գոչյուն» բառի հետ։ Կապ ունի՞ արդյոք սրա հետ գոռոզ «խրոխտ, հպարտ, ամբարտավան» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ,
գոռական,
գոռումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
garkha «ծանր. պատվարժան, ակնածելի»
ավ.
geura
հ. հնդկ.
gurú «ծանր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None;
ՀԱԲ 580-581
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՌՈԶ
(-ի, -ից, -աց)
«հպարտ, խրոխտ, բռնակալ»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս նույն ծագումն ունի, ինչ գոռ համիմաստ բառը (տե՛ս), որի համար մենք ենթադրել ենք իրանական աղբյուր, սակայն դժվարություն է հարուցում -ոզ-ը, որի բնույթը պարզ չէ. կա բարբառային տկլոզ, որ զուգահեռ ունի տկլոր ձեւի մեջ. խոխոզ «ահավոր, խրոխտ» եւ կոկոզ «մեծամիտ, հպարտ» բառերը, թերեւս կրկնավոր են, եւ նրանց մեջ -ոզ-ը չի առանձնանում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռոզութիւն,
գոռոզանալ,
գոռոզաբար,
գոռոզասաստ
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։