Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«կապ» որոնման արդյունք՝ 1109 բառահոդված · Էջ 42 / 111
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԹ II «ծովային մի թռչուն»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ խոթ- (խոթել) արմատի հետ (կտուցի համար ասված)։
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԺՈՌ «կոշտ, անհարթ, դաժան»
Անստույգ (թերեւս)
խոշոր բառի հնչյունիմաստային տարբերակն է։ Ենթաշերտային բառ կամ, թերեւս, պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն։ Թերեւս կապված է նաեւ խլուրդ համիմաստ բառի հետ ժ/լ հերթագայությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոժոռադէմ, խոժոռիլ, խոժոռագեղ, խոժոռութիւն, խոժոռուտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԼՈՐ (խոլոր) «խժոռ, խեթ (հայացքի մասին)»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
ենթաշերտային բառ, որ լ/ժ եւ լ/շ հերթագայություններով կապված է խժոռ եւ խոշոր բառերի հետ: Ավելի քիչ հավանական է կապ տեսնել հնդեւրոպական *(s)kel- «ծռել, ծուռ» արմատի հետ` *k>kh անցմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոլորել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. խեղ
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈՃ- «խոզ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ քարթվելական *yoĵ (՞) (ինչպիսի՞ն է կապը խոզ բառի հետ)
Փոխառութիւն քարթուելական՝ զանջան աղբիւրից՝ *yoĵ: հմմտ. մեգր., ճան. yeĵi:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոճկոր, խոջքոր, խոճկորակ, խոջքորակ, խոշկորակ, խոզքորակ, հոզքորակ, խոճկորուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մեգր. yeĵi
ճան. yeĵi
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 389; Ջահ. ՀԼՊ 595
Տե՛ս նաեւ
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՆՃ «կապ, խրաց, կոշկաթել»
Ստուգաբանություն
Էջ 341, սյունակ 1 Էջ 341
ԽՈՆՋԱՆ (խոնճան), -ունք «վարտիքակապ»
Ծագումն անհայտ է (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *kenk- «գոտեորել, կապել»
Թերեւս նոյնն է խոնջան (խոնճան) «վարտիքի կապ» բառի խոնջ-ի (խոնճ-ի) հետ: Որեւէ կապ կա՞ այս բառի եւ հ. հնդկ. káñcate «կապում է» բայի միջեւ (<հնդեւրոպական *kenk- «գոտեորել, կապել»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. káñcate «կապում է»
Էջ 341, սյունակ 1 Էջ 341
ԽՈՊ «ոլորած մազ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ (s)keu-p/b(h)- «խուրձ, փունջ, մազափունջ» (անմիջական նախաձեւ՝ *kheub)
կապը հնդեւրոպական *(s)keu-p/b(h)- «խուրձ, փունջ, մազափունջ» արմատի հետ՝ *kheub > խոպ՞. հմմտ. հ. իսլ. skūfr «փունջ, մազափունջ», գոթ. skufta «գլխի մազ», ռուս. чуб «մազափունջ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոպոպ, խոպոպիք, խոպոպել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. skūfr «փունջ, մազափունջ»
գոթ. skufta «գլխի մազ»
ռուս. чуб «մազափունջ»
Էջ 341, սյունակ 1 Էջ 341
ԽՈՊԱԼ «խայտալ, խնդալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ (s)keub- «արագ նետվել»
կապը հնդեւրոպական *(s)keub- «արագ նետվել, նե-
Էջ 343, սյունակ 1 Էջ 343
ԽՈՏԵԼ (խոտան, խոտանի) «արհամարհել, մերժել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)h(ed)- «ճեղքել, ցրել»
կապ ունենա հնդեւրոպական *s(k)h(ed)- «ճեղքել, ցրել» արմատի հետ՝ ֆիզիկական իմաստի անցումով հոգեկանի:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոտան, խոտանել, խոտիչ, խոտանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. скудный «աղքատիկ, նվազ»
Էջ 343, սյունակ 1 Էջ 343
ԽՈՏՈՐ (խոտորն) «խոտոր, ծուռ, շեղ, թեք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed- «ճեղքել, ցրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khod-)
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *(s)k(h)ed- «ճեղքել, ցրել» արմատի հետ (*khod- > խոտ-)։ Արդյոք այստեղ նույնպե՞ս առկա է խ/կ հարաբերությունը՝ խոտոր/կոտոր։ Քիչ հավանական է *khouod- *keu- «ծռել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոտորել, խոտորություն, խոտորումն, խոտորնակ, խոտորնակի, խոտորնակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σκεδανυμ «ցրել, տարածել, բաց թողնել»
անգլ. scatter «ցրել»
հայ. շերտ (<*skhedri-)