Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 42 / 454
Էջ 90, սյունակ 1
ԱՐԻՒՆ
(-եան)
(մ. հ. այրիւն, այրոյն, արոյն)
«արյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *esr-
«արյուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ésr-)
ձեւից՝ + -իւն ածանց
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *esr- «արյուն» արմատի *ésr- (> *esar, *asar > *ahar > *ar) կամ *esr- (> *asar > *ahar > *ar) ձեւից՝ + -իւն ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արիւնագոյն,
արիւնակալ,
արիւնահան,
արիւնահեղ,
արիւնանալ,
արիւնանշան,
արիւնարբու,
արիւնոտ,
անարիւն,
արեանագին,
արեանապարտ,
արեանառու,
արեանհեղութիւն,
արեանաջուր,
արեանապարտ,
արեանալ,
արիւնել
Նոր՝
անարիւնութիւն, զտարիւն, պաղարիւն, սառնարիւն, տաքարիւն, արենակցական
անարիւնութիւն, զտարիւն, պաղարիւն, սառնարիւն, տաքարիւն, արենակցական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ásrk
հուն.
εαρ
լատ.
aser
խեթ.
ešhar
բոխ. ԱԲ
yšār «արյուն»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 44;
Աճ. ՀԱԲ 317
Էջ 90, սյունակ 1
ԱՐԻՓՆՈՒ
(արփինու «՞»)
Ծագումն անհայտ է
Անծանոթ իմաստով եւ ծագմամբ բառ
Էջ 90, սյունակ 1
ԱՐԾԱԹ
(-ոյ)
«արծաթ, դրամ, հարստութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *arg’-
«փայլուն, սպիտակափայլ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *argəto-)
միայնակ կանգնած. -աթ-ով համընկնում է երկաթ բառի հետ
հ.-ե. արմատ՝ *arg’-
(անմիջական նախաձեւ՝ *arg’ənto-)
աւելի սպասելի էր, պիտի տար արծանթ
Բնիկ հնդեւրոպական, թէեւ բուն նախաձեւի վերականգնումը դժւարութիւն է յարուցում՝ *argəto- (միայնակ կանգնած. -աթ-ով համընկնում է երկաթ բառի հետ), բայց աւելի սպասելի էր *arg’ənto- (պիտի տար արծանթ ) *arg’- «փայլուն, սպիտակափայլ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արծաթագին,
արծաթագոյն,
արծաթագործ,
արծաթազօծ,
արծաթահանք,
արծաթեղէն,
արծաթի,
անարծաթ,
բազմարծաթ,
կլարծաթ
Նոր՝
արծաթաձուկ, արծաթապաշտ, արծաթազօրել
արծաթաձուկ, արծաթապաշտ, արծաթազօրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rajatám
ավ.
әrәzata
լատ.
argentum
հ. իռլ.
argat «արծաթ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 91, սյունակ 1
ԱՐԾԱՐԾԵԼ
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *arg'-
«փայլուն, սպիտակաւուն»
Կրկնաւոր կազմութիւն
Կրկնաւոր կազմութիւն` բնիկ հնդեւրոպական *arg'- «փայլուն, սպիտակաւուն» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արծարծութիւն,
արծարծումն,
արծարծիչ,
իրարծարծ,
մշտարծարծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
árjuna «սպիտակ, լուսաւոր»
հուն.
άργός «վառ ճերմակ, շողշողուն»
լատ.
arguo «լուսաբանել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 318-319
Տե՛ս նաեւ
Էջ 91, սյունակ 1
ԱՐԾՆԵԼ
«տաք երկաթով փայտին գծագրել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *arg'-
«փայլուն, սպիտակ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
árjuna «սպիտակ, լուսաւոր»
հուն.
άργός «վառ ճերմակ, շողշողուն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 91, սյունակ 1
ԱՐԾՈՒԻ
(-ոյ, -եաց)
(ուշ` արծիւ, -ի, -ից, -ոյ)
«արծիվ (թռչուն), մի համաստեղութիւն»
(կենդանաբ., աստղաբ.)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *rg'ipio-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արծուենշան,
արծուեկիր,
արծուանշան,
արծուաթռիչ,
արծուակերպ,
արծուաբեր,
արծուաճանկ,
արծուունգն,
արծուունկն,
արծըռունկն,
արծռուկն,
արծունգութիւն,
գետարծուի,
արծուացաւ,
արծուիք,
արծուադրոշ,
արծուաթիթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rjipyá «սլացող, նետվող (արծվի մասին)»
ավ.
ǝrǝzifya «արծիվ»
Մատենագիտություն
H. AG 424;
Աճ. ՀԱԲ 320
Էջ 91, սյունակ 1
Էջ 91, սյունակ 1
ԱՐԿ
II
«ձգում, նետում»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *(h)ark
Աղբյուր՝ ավ. harǝk-
Դժուարութիւնն այն է, որ (h)ark արմատը քիչ է տարածուած իրանական լեզուներում, մանաւանդ առանց h-ի:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արկանել,
արկած,
արկանելի,
վերարկու,
գլխարկ,
հիմնարկել,
աղիւսարկ,
երգարկ,
արկնոց,
արկեատ,
քարարկել,
անուանարկ,
ակնարկել,
առարկ,
առարկել,
բանսարկել,
բանսարկու,
բանտարկել,
ենթարկիլ,
խնկարկու,
խնկարկել,
կանխարկ,
խուզարկ,
խուզարկու,
ձեռնարկել,
յուղարկել,
յուղարկաւորութիւն,
սիրարկու,
փոխարկել,
փորձարկութիւն,
շարարկութիւն,
առարկայ,
առարկայական,
խաղարկութիւն,
խաղարկել,
փորձարկել,
ձեռնարկ,
խնդրարկու,
սակարկութիւն,
թուարկութիւն,
ներարկել,
կիրարկել,
գլխարկաւոր,
գլխարկակար,
գլխարկավաճառ,
յարկ,
յարկանել,
յարկել,
յարկակից,
վերնայարկ,
միջնայարկ,
ներքնայարկ,
ետնայարկ,
միայարկ,
կրկնայարկ,
եռայարկ,
գետնայարկ,
ստորնայարկ,
բազմայարկ,
երկյարկանի,
վեցյարկանի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
harǝk-
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 321-322;
Ջահ. ՀԼՊ 517
Էջ 91, սյունակ 1
ԱՐԿԱՂ
«աստղ կամ համաստեղութիւն»
(աստղաբ.)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հունարեն άρκτος
(թերեւս)
«արջ»
Մատենագիտություն
DELG 110
Էջ 92, սյունակ 1
ԱՐՀԱՄԱՐՀ
«խոտելի, անարգ, արհամարհելի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ մ. իրան. ahramarh(ī)
(թերեւս)
իրանական աղբիւրից՝ մ. իրան. ahramarh(ī) < *ādra (h)mrvya «աննշան համարուած, ստոր համարուած, արհամարհելի» < *ādram (h)mar «չնչին համարել» դարձուածից (ըստ Փերիխանեանի)։ Հնարաւոր է նաեւ կրկնաւոր կազմութիւն արհ-ից (< իրան. ahr)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արհամարհանք,
արհամարհել,
արհամարհելութիւն,
արհամարհիչ,
արհամարհոտ,
արհամարհութիւն,
դիւրարհամարհ,
հեշտարհամարհ,
արհամարժեալ
Նոր՝
արհամարհական, արհամարհելի
արհամարհական, արհամարհելի
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։