Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված · Էջ 42 / 190
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՅՆ սեռ. դորին, տր. դմին, գործ. դովին/-իմբ, հգն. ուղղ. դոքին, սեռ.-տր. դոցին, դոցուն(ց), գործ. դովիմբք, դոքիմբք «այդ, այդ նույն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *to- -ին վերջածանցով կազմված
ցուցական դերանվանական *to- արմատից՝ -ին վերջածանցով կազմված։ Հայերենում կապվել է 2-րդ դեմքի հետ եւ զուգահեռ է սոյն, նոյն ձեւերին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ta-
հուն. to
գոթ. þa
հ. սլ. to-
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 679; Ջհ. ՍԳԱՅ 147-150
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՆ «մի տեսակ կլոր հաց, ճարտարապետական մի զարդ, պաքսիմատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhōnā-
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhōnā- հիմքից։ կասկածելի է, որ հ.-ե. ō-ն չի դառնում ու, մանավանդ ռնգայինի մոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dhānā- «(հացա)հատիկ»
բոխ. tāno «հացահատիկ»
լիտվ. dúona «հաց»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 679
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԱՐԵԼ «հետեւել» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԴԱՆ (դուդաս, դուպան, դուդական, դութական) «(ս)պառական (պատառական)» կամ «թակարդ (ապատ, ապետ)» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԴԵԼ «թռչել» (բբ)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Անստույգ բառ: Թերեւս նույնը դու(ռ)ել «թաքչիլ» ձեւի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 681
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԿԵՆԱՐԻՈՍ (դուկենասիոս) «երկհարյուրապետ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ բյուզ. հուն. δουκηνάριος
< լատ. ducenarius
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 683
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒՂԱՅ II II «ցցունք, գլխի մազափունջ կամ փետրափունջ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. tug
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 683
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՆ I «քիչ, հազվագյուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «փոշի»
Հազիվ թե կապված լինի հնդեւրոպական *dheu- «փոշի» արմատի հետ՝ «մանր» > «քիչ» անցմամբ (հմմտ. դոյզն բառի մասին ասվածը)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՆ II «կարճ սուսեր, դաշույն»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *dhō- «սրել»
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *dhō- «սրել» արմատի հետ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 683) հնարավոր է համարում կարդալ դան եւ նույնացնել դան «դանակ» բառի հետ (տե՛ս)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 683
Տե՛ս նաեւ
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒ(Ռ)ԵԼ ««թաքնվել» (ԲՀ՝ «թաքչիլ»)»
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս նույնը դողել «թռչիլ» բայի հետ