Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 42 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՓ(Փ)ՈՒՍՈՎԹ (ափփուսովթ) «հիվանդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αφφουσώθ < եբր. haxāfəšūθ). հնում հասկացվել է «առանձին», այլեւ` «գաղտնի, ծածուկ» (ԲՀ
հնում հասկացվել է «առանձին», այլեւ` «գաղտնի, ծածուկ» (ԲՀ)
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔ -ի, -ից «ոտք»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հյուսիսկովկասյան (՞) (թերեւս)
փոխառություն հյուսիսկովկասյան աղբյուրից: «ոտքը հասնող զգեստ» (աքական բառի համար):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աքացի, աքացել, աքացելի, աքեացք, աքացիք, աքացանի, աք(ա)ցոտել, աքսոտի, աքսել, աքհան, շնակաքի, քառաքեաց, աք(ո)նմեջ, առաքել, աքական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արջ. ak
բաբ. akz
բաբ. agg
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 368; Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔԱՂԱՂ -ոյ (աքալալ, ազալալ, այգալալ, այլեւ աքլալ, աքլար, աքլոր, աքլօր, ագլոր) «հավի արու, աքաղաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «կանչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kəl- կամ *kl-) Կրկնավոր կազմություն, ձայնդարձային ձեւ
Կրկնավոր կազմության բնիկ հնդեւրոպական ծագման *քալ < հնդեւրոպական *kəl- կամ *kl- ձեւից, որ *kel- «կանչել» արմատի ձայնդարձային ձեւն է:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. usa-kalā
հ. իռլ. cailech
կիմր. ceilliog «աքաղաղ» (ան-կախ կազմություններ *kel- արմատից)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 368-369
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔԱՐ -ի, -աց «մայրահավերի ընտանիքի մի թռչուն` Bonasa»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ker «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *kər- կամ *kr-)
բնաձայնական արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. karāyikā «մի տեսակ կռունկ»
հուն. κοραξ
լատ. corvus «ագռավ» (ըստ Տերվիշյանի)
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔԱՐՏԵԼ «մեղադրել, դատապարտել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kar- «նախատել, պարսավել, պատժել»
«նախատել, պարսավել, պատժել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κάρνη «վնաս, տուգանք, պատիժ» (Հեսիքիոս)
հ. իռլ. caire «պարսավանք»
հ. վ. գ. harwēr «ծաղրել»
ռուս. укорять «մեղադրել»
ռուս. кара «պատիժ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔԻՍ -ի, -ից (ագիս, աքիստ) ««աքիս, մկնահարսուկ» (մի կենդանի)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kek՛- «աքիս, ժանտաքիս» (անմիջական նախաձեւ՝ *kēk՛-) ա- հավելվածով
Բնիկ հնդեւրոպական` *kēk՛- *kek՛- «աքիս, ժանտաքիս» արմատից` ա- հավելվածով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մկնաքիս, ժանտաքիս, կզաքիս
Էջ 107, սյունակ 1 Էջ 107
ԱՔԱՍ
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «կանչել, գոչել, հնչել» բնաձայնական արմատից. ա- նախահավելվածի համար
թերեւս նաեւ աքար՝ *ker- բնաձայնական արմատից. ա- նախահավելվածի համար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kasa «մի կրծող կենդանի՝ աքիս (՞)»
լիտվ. eškas «ժանտաքիս» (<*keikas)
Էջ 107, սյունակ 1 Էջ 107
ԱՔՍՈՐ (էքսորի, էքսոռի), -ից «աքսոր, տարագրություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. aksoria (eksoria) < հուն. εξορία
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աքսորել, աքսորանք, աքսորական, աքսորավայր, աքսորատեղի, աքսորում
Մատենագիտություն
H. AG 301; Աճ. ՀԱԲ 370
Էջ 107, սյունակ 1 Էջ 107
ԱՔՑԱՆ (աքցան, ագցան) «աքցան (գործիք)»
Փոխառություն (թերեւս)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
տինդ. kuly
լակ. կъաьցլա
ագուլ. կսց-կսեց
բաթ. կъացցար «աքցան»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 610
Էջ 109, սյունակ 1 Էջ 109
ԲԱ (ներկայի 1-ին դեմք՝ բամ) «խոսել, ասել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhā- «խոսել» *bhā- > բամ, bhā-ti- > բայ, *bhā-ni- > բան, *bhāsri > բառ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բայ, բայածական, աներկբայ, խաբեբայ, մակբայ, թերբայութիւն
Նոր՝
բայական, բայակերտ, բայաձեւ, բայաբուն, բայարմատ, բայական, դերբայ, դերբայական, մակբայակերտ, բան, բանբեր, բանագետ, բանագնաց, բանադրել, բանախօսութիւն, բանաստեղծ, բանաքաղ, բանսարկու, բանել, այլաբանել, փառաբանել, ապարանել, մեծարբանել, դիմաբանել, ընդդիմաբանել, բանահիւսութիւն, բանասիրական, բանաստեղծական, բուսաբան, երկրաբան, երկրաբանութիւն, բութաբանութիւն, կենսաբան, կենսաբանութիւն, բառ, բառգիրք, բառակապ, բառացի, կիսաբառ, բարձրաբարբառ, երկբարբառ, մեծաբարբառ, բառագիտութիւն, բառարան, բառացանկ, բառացուցակ, բառախաղ, բառակազմութիւն, բառական, բառաքննութիւն, բարբառ, բարբառել, անբարբառ, բարբառագետ, բարբառագիտական, բամբաս-, բամբասանք, բամբասել, բամբասական, անբամբաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φαμέν «ասել»
հուն. φάτις «լուր, խօսք, բայ»
հ. իռլ. bōn «խնդիրք»
Մատենագիտություն
H. AG 427-428; Աճ. ՀԱԲ 386; Ջահ. ՀԼՊ 115