Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 631 բառահոդված (էջ 42/64)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՍ II (մազդ) «պինդ, հաստ, թանձր, համբերատար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց. պարարտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mads-to- կամ *mad-do-) եթէ *mad-do- -> *mat-to- -> մաստ < հ.-ե. *mad-
Բաղադրութիւն՝ մաստ(ն)ութիւն: Աւելի քիչ հաւանական է փոխառութիւն համարել իրանական աղբիւրից՝ māsta «մեծ», ինչպէս կարծում է Հ. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 222):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաստ(ն)ութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գերմ.
mast
«բտում, պարարտացում»
ալբ.
májmem
«հաստանալ, գիրանալ»
սլ.
māscdan
«մակարդվել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 222
Տե՛ս նաեւ
Էջ 513, սյունակ 1 Էջ 513
ՄԱՏԵԱՆ III (-ի, -ից) «մագաղաթ, թուղթ. գիրք, գրվածք. արձանագրություն. գրքի գլուխ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *mātyān
հմմտ. մ. պ. mātikān, mātyān: Բեյլին (DKS 329) բերում է զրաղ. պհլ. mātiyān (m’t’n) զուգահեռը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատենագետ, մատենագիր, մատենայած, մատենապատում, մատենադարան, մատնարկ, հոգեմատեան, մատենագիտություն, մատենախոս, մատենախոսություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 269; Բեյլի (DKS) 329
Էջ 513, սյունակ 1 Էջ 513
ՄԱՏՉԻԼ (մատիզ կամ մատուզ) «մածվել, կպչել, փակչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց, խոնավ, կաթել, հյութեղ, պարարտ, բտած» (անմիջական նախաձեւ՝ *mad-ig’h- (-ug’h-))
որտեղից նաեւ մատաղ, մածառակ, մաճար/ռ: Տարբեր է մածիլ-ից, որ *mag’- արմատից է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատզողական
Էջ 517, սյունակ 1 Էջ 517
ՄԱՐԶՕՆ (մարզոն) «մի բույս՝ (մարզանգո՞ջ)» (բուսաբանական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
մարզանգոջ-ի մի տարբերակը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 283
Տե՛ս նաեւ
Էջ 519, սյունակ 1 Էջ 519
ՄԱՔԱԼՈՒԿ «քարածիծառ, մանգաղաթեւ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է մանգաղ բառի տարբերակային մաքու ձեւից` -ուկ վերջածանցով:
Էջ 520, սյունակ 1 Էջ 520
ՄԵԼԱՒ «ոչխար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μήλον
Բերուած է որպէս օտար բառ՝ հուն. μήλον: Տե՛ս նաեւ մելովտե:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մելաճարակ
Մատենագիտություն
H. AG 365; Աճ. ՀԱԲ 294
Տե՛ս նաեւ
Էջ 525, սյունակ 1 Էջ 525
ՄԷՋ -ոյ, ուշ նաեւ՝ -ի, -աց «մեջ, մեջք, կես, արգանդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *me(i)dhio- «միջին» հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միջամուխ, միջամուտ, միջապատ, միջավայր, միջատ, միջին, միջնանիւ, միջնաշխարհ, միջնորդ, միջոց, միջնաբերդ, միջագետք, բերդամէջ, բանակամէջ, թիկնամէջք, երկնամիջուկ, գետամէջք, աշխարհամէջ, փողոցամէջ, քաղաքամէջ, միջազգային, միջամասնիկ, միջամասնիկաւոր, միջամտել, միջամտութիւն, միջանկեալ, միջանցք, միջարկութիւն, միջնադար, միջնորդաբար, անմիջական, անմիջապէս, ընդմիջում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mádhyas
հուն.
mésos
լատ.
medius
գոթ.
midjis
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 313
Էջ 528, սյունակ 1 Էջ 528
ՄԻՏՔ (-ի, -աց) «միտք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *med- «չափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mēd-)
«չափել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մտաբերել, մտածին, մտախաբ, մտաւոր, անմիտ, երկմտիլ, ծածկամիտ, բարեմիտ, զազանամիտ, կարճամիտ, թեթեւամիտ, խղճամիտ, միամիտ, պարզամիտ, մտագբաղ, մտածելակերպ, մտածողութիւն, մտային, մտածմունք, մտայնութիւն, մտապատկեր, մտավախ, մտավախութիւն, մտացիր, մտորում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μήδος
«միտք, մտադրություն, հոգու տագնապ»
լատ.
meditāri
«մտածել, խորհել»
հ. իռլ.
midiur
«դատողություն անել»
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 325
Էջ 528, սյունակ 1 Էջ 528
ՄԻՐԳ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից, -աց) «միրգ, պտուղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *migda- «միրգ, պտուղ»
իրանական աղբյուրից՝ *migda-։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրգապահ, մրգաբեր, մրգիկ, մրգաւէտ, մրգաթափ, հաւամրգի, մաշկամիրգ, մրգաստան, մրգավաճառ, մրգավաճառանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պրթ.
mirδg
սողդ.
miδ'k (*maydak)
«միրգ, պտուղ»
Մատենագիտություն
Bailey 117-118; Ջահ. ՀԼՊ 534
Էջ 528, սյունակ 1 Էջ 528
ՄԻՐԶ «կորեկօղի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ.
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 326