Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված
· Էջ 42 / 236
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՆԳԻՒՆԵ
««մի բույս» (ԲՀ՝ «բոբոյ արմատ»)»
Փոխառություն
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՏ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց)
«գետ, մի եղանակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uedo-
«խոնավացնել, հոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au(e)-, -ed-, -er-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գետաքար,
գետավէժ,
գետափն,
գետաքար,
գետեզր,
գետամէջք,
գետառ,
գետմոխս,
խեցգետին,
ձիագետին,
միջագետք
Նոր՝
գետաբերան, գետափնեայ
գետաբերան, գետափնեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ύδωρ
փռյուգ.
βεδυ
գոթ.
wato
հ. սլ.
voda «ջուր»
Մատենագիտություն
H. AG 434;
Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՏԻՆ
(-ոյ, աւք)
«գետին, հողի մակերես»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uedeno-
«հող, գետին»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ued-)
արմատից
(չկա Pok. IEW-ում):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գետնաբերդ,
գետնագնաց,
գետնակոշ,
գետնահարց,
գետնաձայն,
գետնաշարժ,
գետնառիւծ,
գետնաչափ,
գետնատարած,
գետնատուն,
գետնափոր,
գետնել,
զգետնել,
դաշտագետին,
մարգագետին,
փշագետին,
գետնայարկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ούδας «գետին, հողի մակերես»
հուն.
έδαφος «հիմք, հող, գետին»
խեթ.
utne «երկիր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 155, 198
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՐ
II
«վեր, բարձր, ավելի քան»
(գործածված որպես նախդիր եւ հունաբան երկերում որպես նախածանց՝ հուն ὑπέρ-ի իմաստով)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«բարձրացնել»
արմատից
ըստ ձեւի եւ իմաստի ընդհանրության՝ հայ-հուն-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերահրաշ,
գերագոյն,
գերակատար,
գերապայծառ,
գերապատիւ,
գերբնապէս,
գերիմաստ,
գերուհի
Նոր՝
գերբնական, գերմարդ, գերմարդկային, գերիշխան, գերիշխանութիւն, գերակշիռ, գերակշռել, գերադաս
գերբնական, գերմարդ, գերմարդկային, գերիշխան, գերիշխանութիւն, գերակշիռ, գերակշռել, գերադաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αείρω, αίρω «բարձրացնել»
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԱՆԴԻ
«գերանդի, մանգաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uerŝnā-)
եթե կապ ունի գերան (*uerŝnā-) բառի կամ *uer- «պտտել, ծռել» արմատի հետ (հմմտ. հ. հնդկ. vrnta- «կոթ. ցողուն») (՞) (ըստ Պետերսոնի)։ քիչ հաւանական է բխեցումը *uer- «պատռել, ճեղքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերանդազէն,
գերանդաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vrnta- «կոթ. ցողուն»
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԱՍՏԱՆ
«պատսպարան, ապահով տեղ»
(բբ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«նկատել, ուշադրութիւն դարձնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *գեր-)
հայերեն կազմութիւն՝ առանձին չպահպանուած *գեր- «ապահով լինել» արմատից եւ -(ա)ստան ածանցից։ *գեր-ը կարող էր ծագել հնդեւրոպական *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» արմատից։ Հնարաւոր է ամբողջովին իրանական աղբիւրից ծագելու մասին վարկածը, բայց նման բառ չի հաւաստուած:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ουρος «պահապան»
արա
ωρα «պահպանութիւն, հոգս, խնամք»
գոթ.
war(s)
հ. իռլ.
varr «ուշադիր»
հ. անգլ.
warian «պահպանել»
հ. վ. գ.
wart «պահապան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԲՆ
«սրբիչ, ջնջոց. ավել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uer-p-om-)
*p- ածականով
արմատից։ Աւելի քիչ հաւանական է կապել գերփել (գերթել) «շորթել, կողոպտել, ջնջել, աւերել» բայի արմատի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ρωπες «ճիպոտներ, թուփ, թփուտ»
լատ.
veprēs «փշաթուփ»
հ. վ. գ.
worf «գերանդու կոթ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԴԱՍՏԱՆ
(-ի, -աց)
«ծառաների եւ գերիների ամբողջութիւն, ինչք, կալուածք, ընտանիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«ցանկապատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gher-dh-)
-(ա)ստան ածանցով
իրանական միջնորդութեամբ՝ արմատից։ (սխալ ստուգաբանութեամբ՝ գերդաստուռն)։ (իրանական միջնորդութեան վարկածը հեղինակինն է) :
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերդաստակական,
գերդաստանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
փռյուգ.
gordum «քաղաք»
հուն.
κορθίς «կոյտ. բազմութիւն»
գոթ.
gards «տուն»
հ. անգլ.
geard «բակ»
հ. սաքս.
gard «բնակարան» (հզն.)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 541
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԻ
«գերի, գերիների խումբ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«գտնել, վերցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ueriio-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերել,
գերեդարձ,
գերեկից,
գերեվար,
գերիչ,
գերութիւն,
մարդագերի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ευρισκω «գտնել, ստանալ, ձեռք բերել»
ռուս.
об-рести «ձեռք բերել»
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐԾ
«ածիլված»
(ԲՀ՝ «գաւ»)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, ճղել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uerd-s-)
s-ընդլայնում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերծանել,
գերծել,
գերծումն,
գլխագերծ,
գլխագերծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
веред «վերք»
պրուս.
redo «ակոս»
շվեդ. բրբ.
rota «փորփրել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1163;
Ջահ. ՀԼՊ 156
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։