Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 415 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 734, սյունակ 1 Էջ 734
ՏՈՒՂՏ (տեղտ) «տուղտ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ակկադ. tula/tu (թերեւս) «մի դեղաբույս»
ըստ Ղափանցյանի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տուղտնկուլ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 424-425
Էջ 735, սյունակ 1 Էջ 735
ՏՈՒՆ (տան, տամբ, տանց) «տուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dem- «կառուցել, իրար հարմարեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dem(o)-)
«կառուցել, իրար հարմարեցնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեծատուն, անտուն, ձմեռատուն, ներքնատուն, վաշխատուն, զանգակատուն, տնանկ, տնկալ, տնտես, տնիկ, առտնին, տնային, տանիք, ընտանի, անընտանի, նորտնային, տնտեսագետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dāma- «տուն»
հուն. δώμα «տուն»
Մատենագիտություն
H. AG 458; Աճ. ՀԱԲ 428
Էջ 735, սյունակ 1 Էջ 735
ՏՈՒՏՆ (տտուն), -ան «ծայր, պոչ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dud-
(հայ-գերմանական զուգաբանություն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տտնավոր, տտադեղն, ոսկետտուն, վիշապատտունն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. անգլ. tote «ծայր»
իսլ. toti «մռութ»
իսլ. tota «ծայր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 230; Զահ. ՀԼՊ 329
Տե՛ս նաեւ
Էջ 735, սյունակ 1 Էջ 735
ՏՈՒՓ -ոյ «տուփ, գրքի պատեան, խորշ»
Ծագումն անհայտ է
Անհավաստի են համեմատությունները հնդեւրոպական ձեւերի հետ
Էջ 735, սյունակ 1 Էջ 735
ՏՈՓԵԼ (տփել) «ծեծել, կոխոտել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *deph- «ծեծել, տրորել, ճմռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *doph-)
«ծեծել, տրորել, ճմռել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տոփան, տոփիչ, տոփիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. δέφω «տրորել, ճմռել»
սերբ. depati «հրել, խփել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 431
Էջ 736, սյունակ 1 Էջ 736
ՏՏԻՊ (ուշ` -ոյ, -ի, -ից) «ստիպ, փոքրախահամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *steib- (անմիջական նախաձեւ՝ *stib-)
Կրկնաւոր կազմութիւն` ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 4, 443), հնդեւրոպական *steib- *stib- (հայ. ստէպ, ստիպել) արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տտպութիւն, տտպել, տետպել
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 443
Տե՛ս նաեւ
Էջ 736, սյունակ 1 Էջ 736
ՏՏՈՒԼԻՃ «մի բոյս»
Անստույգ (թերեւս)
կազմուած է -իճ վերջածանցով` այլուստ անծանօթ տտուլ- հիմքից:
Էջ 736, սյունակ 1 Էջ 736
ՏՐԱՄ «ամուր, պինդ, կարծր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dru- «փայտ» իմաստային զարգացմամբ
իմաստային զարգացմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրամանալ, տրամիկ, տրամիտ, տրամաբանութիւն, տրամագիծ, տրամադրել, տրամաչափ, տրամադիր, տրամադրելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dhruva «հաստատուն, ապահով»
հուն. δρούν «ուժեղ» ((Հեսիքիոս))
հ. անգլ. trum «հաստատուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 434
Էջ 736, սյունակ 1 Էջ 736
ՏՐԵԽ (-ի, -աց) «կաշուէ կոշիկ, տրեխ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. tirāq (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված) «կոշիկի կաշի, փայտուճից կազմուած կաշուաթերթ, վահանապատուած կաշի»
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 435) հիշատակում է արաբ. tirāq բառը, բայց հարաբերութիւնը չի պարզում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրեխատրրի, տրեխատոր, տրեխամեջ, տրեխաչուան, տրեխացու, անտրեխ
Մատենագիտություն
Աճառեան (ՀԱԲ) 435
Էջ 737, սյունակ 1 Էջ 737
ՏՐՄՈՒՂ (-ի) (կրմուղ) «տրմուղ, անփորձ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dus- «ժխտական նախածանց» (անմիջական նախաձեւ՝ *dur-)
տր- = հ. հնդկ. dur- (ժխտական) եւ մուղ (մղել) բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրմղութիւն, կրմղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dur- «ժխտական»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 437