Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված · Էջ 414 / 764
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԷԹ (-ոյ) «ձեթ, ձիթապտղի յուղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. zeθ (zaitā)
սեմական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիթենի, ձիթապտուղ, ձիթագործ, ձիթել, մոլաձիթենի, նշաձեթ, կպրաձեթ, կպրաձիւթ, ձիթուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արամ. —
ասոր. zeθ (zaitā)
Մատենագիտություն
H. AG 309; Աճ. ՀԱԲ 151; Ջահ. ՀԼՊ 458
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻԳ «ձիգ, պիրկ, ամուր, պինդ, երկար, հիւսուածք, գործուածք, զգեստ, արորաձող, նեարդ, նետ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei- «քշել, արագ շարժել, նետել, շպրտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'he-gh- կամ *g'hi-u-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձգել, ձգիչ, ձգարան, ակնատաձիգ, քաջաձիգ, նետաձիգ, հրաձիգ, բացաձիգ, լիաձիգ, երկնաձիգ, ձեռնաձգութիւն, ձգձգել, ձգտել, ձգակապ, ձգափոկ, ձգողութիւն, ձգողականութիւն, առաձգական, հրաձգարան, հրաձգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ. zaena «զէնք»
հ. հնդկ. haya- «նժոյգ»
հայ. ձի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁԻԹ (-ո) «ձյութ, կուպր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արամ. ziftā
Աղբյուր՝ ասոր. zeftā
Աղբյուր՝ արաբ. zeft
սեմական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կպրաձութ, ձութել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 154
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁԻՒՆ (-եան, -եանէ) «ձյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei- «ձմեռ, ձյուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hiiom-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիւնանալ, ձիւնաջուր, ձիւնաբեր, ձիւնաբող, ձիւնախաղ, ձիւնասառն, ձիւնախառն, ձիւնածաղիկ, ձիւնել, ձիւնասպիտակ, ձիւնագունդ, ձիւնագնդիկ, ձիւնահալք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. zyā «ձմեռ»
հուն. chiōn «ձյուն»
լատ. hiems «ձմեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 155
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՄԵԼ «դիտել, սեւեռուն կերպով նայել»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-mo- / *g'hlu-me)
բնիկ հնդեւրոպական` *g'hel-mo-(?) (*g'hlu-me) *g'hel- «փայլել, շողալ» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. glyma «մռայլ կերպով, սպառնալից կամ դարանակուտ նայել»
արեւելափրիզ. glumen «դարանակուտ»
հայ. ձաղ (հայ-գերմանական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 170
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՒԽԼ (ձուլիլ) «շեղվել, խոտորվել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'huel- «շեղվել»
Ներկայացնում է ձախել (ձախ) բառի ձայնդարձը եւ ձուլիլ-ի հետ միասին ծագում է հնդեւրոպական *g'huel- «շեղվել» արմատից` լ > ղ > խ վաղ անցմամբ:
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՁՐԻ (ձոնիր, ձնճնիր) «տգեղահասակ (?)» (ԲՀ)
Անստույգ (՞)
Կապ ունի՞ ձառ «կոշտ ու կոպիտ, տգեղ» բառի հետ (կրկնավոր կազմություն՞):
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՈՐՁ (-ոյ) «զգեստ»
Անստույգ
Կապ ունի՞ ճարճատել եւ ճրճել բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձորձապատել, ձորձիկ, կճատաձորձ, հրաձորձ, միաձորձ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՈՒՆՁ «հին շոր, քուրջ» (բ. «կապերտ»)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրաց. jonji (թերեւս)
փոխառություն՝ վրաց. jonji:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձնձի, խորձունձ
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՊՏԻԼ ««՞» (ԲՀ՝ «ձգնալ», «ձփնալ», «ձփտալ» բացատրություններով)»
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է: լինի ժպտել (-իլ) բայի բացատրության սխալ գրություն կամ ձպրտալ բայի աղավաղված մի ձեւ:
Տե՛ս նաեւ