Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված · Էջ 413 / 764
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՌ «կոշտ ու կոպիտ, անշնորհք, խնժոռ, տգեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g’her(s)- «հառել, սեւեռել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձառադեմ, ձառմուկն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հո. garb «կոշտ, կոպիտ»
կիմր. garw «կոշտ, կոպիտ»
Մատենագիտություն
Աճ ՀԱԲ 146
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՌ(Ա)ԳՆԵԼ (ձեռագդել) «ծեծել, հանդիմանել»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս կապ ունի ձառ արմատի հետ
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՐ I «(կոշտ) մազ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g’her(s)- «հառել, սեւեռել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձարաձեւ, ձարի, ձարմաղ, ձարխոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ձառ
լատ. horreo «սառչել, փշաքաղվել, սարսափել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 445; Ջահ. ՀԼՊ 128
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՐ II «խոյ, նոխազ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g’hers-
Կապ ունի *g’hers- արմատին պատկանող ձար «(կոշտ) մազ», ձառ «կոշտ, տգեղ» արմատների հետ
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՐԲ «մեծ-մեծ, խոշոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g’her(s) «հառել, սեւեռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g’hr-b-h-)
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ձառ «կոշտ»
հայ. ձար «(կոշտ) մազ»
հ. հո. garb
կիմր. garw «կոշտ»
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՐԶԱՍ «գզգզված, բզկտված, թել-թել բաժանված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g’her(s)- «հառել, սեւեռել»
Կրկնավոր կամ -ատ վերջածանցով կազմություն. երկու դեպքում էլ հնարավոր է կապը հնդեւրոպական *g’her(s)- «հառել, սեւեռել» արմատի եւ հայերեն ձար «թել», ձրձել «կեղեփել, գզել» բառերի հետ
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՒՆ (ձօն) «ընծա, նվեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g’ha- «կանչել»
հ.-ե. արմատ՝ *g’hu- «լցնել, թափել» Աճառյանի կարծիքով
Աճառյանը բխեցնում է հնդեւրոպական *g’hu- «լցնել, թափել» արմատից՝ -աւն մասնիկով (ածանցով), որ հնչյունապես պակաս հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձաւնել, ձօնել, ձաւնարան, դիւաձաւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. havati «կանչում է»
ավ. zavaiti «կանչում է, նզովում է»
լիտվ. žaveti «կախարդել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 413; Աճառյան (ՀԱԲ) 161
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԳԵՌՏ «զգայռում, որձկալը»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս զգայռ (զ+գայռ) ձեւի բարբառային տարբերակը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձգռտալ, զկռտալ, ձկռտել, ձռկտել, կձռտալ, զկրկտանք
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԵՂՈՒՆ -ուան «ձեղուն, առաստաղ, քիմք»
Բնիկ հնդեւրոպական
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 148) սրան միացնում է ձողունք «առաստաղ, կտուր» բառը (որպէս ձայնդարձային ձեւ), որ ՆԿԲ-ն դիտում է ձող բառի հոգնակի (հաւաքական) ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեղունանալ, դուն, ձեղունահանբ, բարձրաձեղուն, հաստաձեղուն, եռաձեղուն, հրաձեղուն, երեքձեղեայ, չորեքձեղունեայ, երկնաձեղուն, սրահաձեղուն, կարծրաձեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. χείλος «շրթունք»
հ. յուլ. giolnar «ծնոտ»
Մատենագիտություն
Pok IEW 436; Աճ. ՀԱԲ 148
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԵՏ (-ոյ) (ցետ) «պոչ, առնանդամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hed- «կղկղել, անցք, ծակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hédo-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քառաձետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. hadati «կղկղում է»
հուն. χόδαν «հետոյք»
ալբ. djes «կղկղել»
Մատենագիտություն
H. AG 471; Աճ. ՀԱԲ 150