Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված · Էջ 412 / 764
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱԳԵԼ (ձակել) «չափել» (բբ)
Անստույգ (թերեւս)
նոյնն է ձագար բառի արմատի հետ (-ար-ը վերջածանց է)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱԽ (-ու, -ոյ, -մէ) «ձախ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'huel- «ծռուել, գլխաւոր ուղղութիւնից շեղուել, մոլորուել» արմատից (*g'huel- > ձաղ > ձախ)
Եթէ *l > ղ > խ անցման դէպքեր եղել են նաեւ IX դարից առաջ, ապա ծագում է հնդեւրոպական *g'huel- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձախակողմն, ձախել, ձախլիկ, ձախանալ, ձախող, ձախողանք, ձախողիլ, ձախորդ
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱՁԵԼ (ձաձճել, ձայձճել) «հաւաքել, կուտակել, դիզել»
Ծագումն անհայտ է
ԲՀ՝ «իմանալ, առնիլ, ճպկիլ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազմաձճել, բազմաձճումն, բազմաձճ
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱՄԱԳՈՒՐ (ձամաքուր, ցամաքուր) «անօթի, շատ քաղցած»
Անստույգ
Ծագումն անյայտ է։
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱՄԱԹ «քսու, անհասկացող» (ԲՀ)
Անստույգ
Ծագումն անյայտ է։
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱՄՁԱՄ (ձանձամ) «տգեղ, գարշ» (բբ)
Անստույգ
Ծագումն անյայտ է։
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱՅՆ (-ի, -ից) «ձայն, եղանակ, բառ, լեզու, խօսք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'huen- «հնչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hunii-) արմատից
Աճ. ՀԱԲ 3, 144 (կասկածելի է համարում)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձայնել, ձայնակից, բարձրաձայն, ձայնաւոր, ձայնատու, ձայնատուր, ձայնարկու, ձայնալար, ձայնագիր, ձայնագրութիւն, ձայնաւոր, բառաձայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. ze «ձայն»
հ. սլ. zvaneti «հնչել»
ռուս. звенеть «հնչել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 490; Ջահ. ՀԼՊ 129; Աճ. ՀԱԲ 144
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
-ՁԱՆՁ (բարաձանձ «ուռց» բառում)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
նույնն է ձանձ «ցորենի կճեպ» արմատի հետ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 145
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՆՁԱԽԱՐԻԹ (ձանձրախարիթ) «կարմիր, մուգ կարմիր, սեւ, մրագույն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. zəxorīθā
Մատենագիտություն
H. IF 478; Աճ. ՀԱԲ 145-156; Ջահ. ՀԼՊ 458, 479
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՆՁԻՐ «ձանձրալի, ձանձրույթ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *g’her(s)- «հառել, սեւեռել» կրկնավոր
Հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական կրկնավոր *g’her(s)- «հառել, սեւեռել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձաձրանալ, ձանձրալի, ձանձրանալի, ձանձրույթ, ձանձրացկոտ, ձանձրամիտ