Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 412 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՂ ուշ՝ -ոյ «շեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skhel- «ծռել, հենել, ծուռ»
որի *khel- տարբերակից՝ խեղ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեղել, շեղիչ, շեղութիւն, առիշեղ, առշեղ, առշեղել, անշեղ
Նոր՝
շեղակի, շեղատառ, շեղում, անշեղօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. շաղ ((շաղել, շաղիլ))
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 508
Տե՛ս նաեւ
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՂԲ «դանակի մետաղյա մաս, դանակի բերան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skhel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kel-p-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 508) բխեցնում է ասոր. selpa «դանակ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեղբիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. scalpe «կտրիչ, հատիչ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 127; Աճ. ՀԱԲ 508
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՂՋ (շեաղջ, շիղջ, սեղջ), -ոյ «կույտ, դեզ, (ցորենի, արմտիքների)»
Անստույգ (՞)
Աղբյուր՝ խեթ. šeli- (՞) (փոխառությո՞ւն) «հացահատիկի կույտ»
Կապ ունի՞ խեթ. šeli- «հացահատիկի կույտ» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեղջել, շեղջաշեղջ, շեղջակոյտ, ջրշեղջ, ջրշիղջ, շեղջանակ
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՂՏԱՄԵՂՏ «ցոփ, խենեշ, թույլ, մեղկ, ծույլ»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
կրկնավոր կազմություն՝ անծանոթ շեղտ բաղադրիչով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 509
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՇՏ -ի «կտրուկ, հատուկ, շեշտ»
Անստույգ
Աղբյուր՝ խեթ. sesd- (sayd) (քիչ հավանական է) «բարգավաճել, աճել, ավելանալ»
բխեցնել խեթ. sesd- (sayd) «բարգավաճել, աճել, ավելանալ» բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեշտել, շեշտակի, յանգաշեշտ, շեշտումն, յարաշեշտ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀՀՀԼ 152
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՊ «զառիվայր, ափափա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *sep
Աղբյուր՝ պ. šīb
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քարշեպ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 510
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՌ «մեզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'er- «արտաթորություն, կղկղանք, գոմաղբ» (անմիջական նախաձեւ՝ *skher-)
որտեղից՝ հայ. ցեռ: Հին ձեւը կարող էր -ճ ունենալ, որից առաջ եղել է ռ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շռատ, շռծակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ցեռ
ավ. sairya «գոմաղբ»
հուն. σκώρ «կղկղանք, գոմաղբ»
լատ. muscerda «խոզի աղբ»
ռուս. срать «կղկղել»
ռուս. мусор «աղբ»
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՐ (շերբ, շերդ, շերտ) «ատլուրակ, ասպուրաքս»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերոց
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՐԱՄ (հին եւ ճիշտ ձեւը՝ շերաս, գրված նաեւ շէրաս) «շերամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. šerāyā (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «մետաքսեղեն»
մոտ է ասոր. šerāyā «մետաքսեղեն» բառին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերամաբոյծ, շերամագործ, շերամանոց, շերամապահ, շերամապահութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 510
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՐԵՓ (շերեպ) «շերեփ, մեծ գդալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhereph- (*skhereb-))
բնիկ հնդեւրոպական՝ *skhereph- (*skhereb-)` *sker- «կտրել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերեփակոթ, շերեփաձեւ
Նոր՝
շերեփով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. черпать «քաշել, հանել, շերեփել»
ռուս. черпак «շերեփ»