Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 411 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՇ -ի, -ից, -ոյ «միտք, ուշք, ուշ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական uš
հմմտ. ավ. uši «ուշք միտք», պրթ. uš (wš), մ. պ. (h)ōš «խելք, բանականություն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուշաբերիլ, ուշակալ(ու), ուշարար, ապուշ, ապշիլ, ափշիլ, յափշիլ, յուշարար, յուշարարութիւն, չարայուշ, ամենայուշ, մշտայուշ, յերկարայուշ, յուշիկ, յուշանալ, յուշ
Նոր՝
ուշագնաց, ուշագնացութիւն, ուշադիր, անուշադիր, յուշատետր, յուշարձան
Մատենագիտություն
H. AG 216; Աճ. ՀԱԲ 605-606; Ջահ. ՀԼՊ 538
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՇԻ (բ. հոշի) «մի ծառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *os- (անմիջական նախաձեւ՝ *oski-hiia-)
որից նաեւ հացի
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՇՈՒՐ «մի տեսակ հարկ՝ տասանորդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. ՙušr
Աղբյուր՝ թրք. öšür
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուշուր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 606
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌ I (-ոյ) (ուռն «սեպ») «ճյուղ, ընձյուղ, ուռենի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-s-, *or-n-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռամիջակ, ուռի, ուռենի, երեքուռնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. άρσικος «կողով»
նորվ. run(n)e «ճյուղ, ընձյուղ»
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌԱՆ «վառարան» կամ «աշտարանակ»
Ստուգաբանություն
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «վառել» ստորին ձայնդարձից` *- s- աճականով
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌԿԱՆ (բ. վարկան) «ուռկան»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «կապել, կցել, կախել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ur-) ստորին ձայնդարձի (*ur-) արտացոլում
կարելի է առանձնացնել կան-ը որպես վերջածանց, իսկ ուռ-ը դիտել որպես հնդեւրոպական *uer- «կապել, կցել, կախել» արմատի ստորին ձայնդարձի (*ur-) արտացոլում (վարկան ձեւը իրանական ծագո՞ւմ ունի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռկանել, ուռկանարկ, ուռկանաւոր, ուռկանաւորել
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌՆ (-ան, -ունք, -անց) «մուրճ, կռան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-n-)
որից նաեւ ուռ «ճյուղ, ընձյուղ» (իմաստային անցման համար հմմտ. մուրճ «դալար ճյուղ» եւ մուրճ «մուրճ»)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 752, սյունակ 1 Էջ 752
ՈՒՍ I (-ոյ) «ուս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *omso- «ուս»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *omso- «ուս» ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուսել, ուսանոց, ուսակ
Նոր՝
ուսադիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. amsa-
հուն. ὤμος
լատ. umerus «ուս»
հ. իռլ. ass «լեռնաշղթա»
Մատենագիտություն
H. AG 484; Աճ. ՀԱԲ 609
Տե՛ս նաեւ
Էջ 752, սյունակ 1 Էջ 752
ՈՒՍ II «սովորելը, ուսանելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *euk- «վարժվել, սովորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uk-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *euk-` *uk- «վարժվել, սովորել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուսանիլ, ուսումն, ուսումնական, ուսուցանել, ինքնուս, նորուս, քաջուսացի
Նոր՝
ուսանող, ուսանողուհի, թերուս, ուսումնասիրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ucyati «վարժվել»
հ. սլ. učiti «սովորեցնել»
լիտվ. jùnkti «սովորել, վարժվել»
Մատենագիտություն
H. AG 484; Աճ. ՀԱԲ 610
Էջ 752, սյունակ 1 Էջ 752
ՈՒՍՏ (-ից) «տեղից-, որտեղից»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pu-sti-
որի *po-sti- ձեւից է ըստ-ը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուստի, ուստեք, ուստեմն, այլուստ, անդուստ, անդստին, աստուստ, աստստին, յերկնուստ, աստուածուստ, յետուստ, վերուստ, վերստին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. post «հետո»
ումբր. post «հետո (տեղով եւ ժամանակով)»
ումբր. pus «հետո (տեղով եւ ժամանակով)»
Տե՛ս նաեւ