Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 410 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 334, սյունակ 1 Էջ 334
ԽՂՈՒՆՋՆ (-ի, -աց) (խղ(ը)նջոյն, խըխ(ը)նջիւն, խխ(ը)նջունի, խղնջուն, խնճուղ, խոնջայլ, խնջող) «խխունջ»
Անստույգ
Գոհացուցիչ ստուգաբանություն չունի: Մի կողմից համեմատ կողինջ բառի հետ միասին համեմատվում է հնդեւրոպական ծագման բառերի հետ, մյուս կողմից՝ նշվում են սեմական զուգահեռներ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խխնջաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σκωληξ «որդ, ճիճու, հարսնյակ, թրթուր»
լատ. coluber «փոքր օձ»
Մատենագիտություն
Ջաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 115
Տե՛ս նաեւ
Էջ 335, սյունակ 1 Էջ 335
ԽՃԲԱԽԻԼ (խջբախել, խճբոխել, խճփախել) «շփոթվել» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ:
Էջ 335, սյունակ 1 Էջ 335
ԽՃԵԼ «խիտ լինել, ճխտել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kʰei- «կիտել, իրար վրա դարսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k(u)hi-di-)
Սակայն հնարավոր է կապը խիտ բառի հետ՝ *khidio- > խիճ, խճել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խճող, խճողել, խճճողել, խճղել, խճողություն, խճող, խճողակ, խճճել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. cāyati «խիտ լցնում է, կիտում է, կուտակում է»
հ. հնդկ. caya «կույտ, դեզ»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻՄՊԱՅ 114
Էջ 335, սյունակ 1 Էջ 335
ԽՄԻԼ «կուրանալ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 335, սյունակ 1 Էջ 335
ԽՄԲԱԲԱ «խաստուտիկ» (բրբ.)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 335, սյունակ 1 Էջ 335
ԽՄԻ «նեխուրազգի մի բույս» (բրբ.)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kem- «սեղմել, ճզմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khemiiā-) խմի < *khemiiā-
Էջ 335, սյունակ 1 Էջ 335
ԽՄՈՐ
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 335, սյունակ 1 Էջ 335
ԽՆԱՄ (-ոյ) «խնամք, հոգատարություն»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *ken- «ջանալ, ձգտել, շտապել»
հ.-ե. արմատ՝ *kʷenth- «տառապել, համբերել, հանդուրժել» *k > *kh անցումով
Ակնհայտորեն կապված է խնայ- «խնայում» արմատի հետ, որի ծագումը նույնպես անհայտ է: Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական արմատներից մեկի հետ` *k>*kh անցումով: Խնամ/խնայ արմատների մ/յ հերթագայությունը ցույց է տալիս հայերենից տարբեր աղբյուր:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնամել, խնամոտ, խնամարկել, խնամատարություն, խնամակալ, խնամագութ, խնամած, խնամի, խնամունի, խնամություն, խնամենալ, խնամեխոս, բարեխնամություն, բազմախնամ, ժողովրդախնամ, նախախնամություն, վերնախնամ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 335, սյունակ 1 Էջ 335
ԽՆԱՅ- «խնայել, գթալ, ներել»
Ստուգաբանություն
Ստուգաբանորեն կապված է խնամ արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնայել, անխնայել, խնայութիւն, անխնայութիւն, խնայումն, խնայկոտ, անխնայ, անխնայութիւն, անխնայապէս, անխնայաբար
Տե՛ս նաեւ
Էջ 335, սյունակ 1 Էջ 335
ԽՆԳԱՐ- «?»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ արմատ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնգարական