Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 41 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՂՁ «պալար, խաղավարտ, վերք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bholdhio-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բղձուն, բողզոց, բողձոցուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. շվեդ. bulde, bolde, byld «ուռուցք, պալար»
շվեդ. bulk «ելունդ, ուռուցք, խույլ»
դան. bulk «ելունդ, ուռուցք, խույլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 115
Տե՛ս նաեւ
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՅԹ I -ոյ, ոց, -ի, -աց (բոյթն, -ան) «բութ, բթամատ, փափկամիս, հաստ մսակտոր, նվագարանի սեպ, նվագարանի բանալի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-t-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. անգլ. budde
անգլ. bud «բողբոջ»
մ. ն. գերմ. botte
նիդեռլ. bot «բողբոջ»
մ. վ. գերմ. butze «միջուկ, գունդ»
մ. վ. գերմ. būzen «ուռչել, ցցվել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 114
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՅԹ II «անհիվի շրջանակ, հեց»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «աճել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-t-)
նույն ծագումն ունի, ինչ բույթ «բութ մատ, նվագարանի բանալի» բառը՝ հնդեւրոպական *bheu-t- ձեւից` *bheu- «աճել, ուռչել» արմատից:
Էջ 135, սյունակ 1 Էջ 135
ԲՈՅԼ I (-ի, -ից) (բոյլք «բազմաստեղք», բրբ. «բուփ») «խումբ, հոտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-li-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազմաբոյլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. bauljan «ուռչել»
հ. անգլ. byle
մ. վ. գ. beule «ուռուցք»
սերբ. buljiti «աչքերը չռել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 99
Էջ 135, սյունակ 1 Էջ 135
ԲՈՅՃ «սնուցում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bheug'- «վայելել, ուտել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բուժ(ան)ել, բուժումն, մեղուաբոյժ, պորտաբոյժ, անասնաբոյժ, բոզաբոյժ, բազմաբոյժ, ծերաբոյժ, թռչնաբուծութիւն, հաւաբուծութիւն, մեղուաբուծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bhóga «ուտելիք, վայելք»
լատ. fungor «կատարել, իրագործել»
Մատենագիտություն
H. AG 430; Աճ. ՀԱԲ 468
Էջ 135, սյունակ 1 Էջ 135
ԲՈՅՆ -ոյ «թռչնի բույն, որջ, հյուղակ, խրճիթ, ծակ, խորշ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «աճել, բարգավաճել, լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բունիկ, բունել, բունանալ, բունաւորիլ, բունկեն, մեղուաբոյն, ուղղաբոյն, սաղմարբոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. bun «հովվական հյուղակ»
իլլիր. Βουννος «տեղանուն»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 147
Էջ 135, սյունակ 1 Էջ 135
ԲՈՅՍ -ոյ «բույս, զարմ, սերունդ, ծնունդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «աճել, բարգավաճել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhou-ko-)
Աճառյանը -ս-ն համարում է ածանցական, մինչդեռ *u-ից առաջ *k-ն դառնում է ս։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բուսանիլ, բուսաբեր, բուսարձակ, բուսուկ, ընդաբոյս, մոլաբոյս, ընդվայրաբոյս, մայրաբուսակ, ինքնաբոյս, բնաբոյս, բարեբոյս, առատաբոյս, խոտաբոյս, բուսարան, բուսաբանական, բուսաբանութիւն, բուսականութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φυτόν «բույս, բողբոջ, զավակ, սերունդ»
ռուս. билье «բույս»
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 47; Աճ. ՀԱԲ 470
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՌ (-ոյ) «իշամեղու, արու մեղու»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բզզալ, ղղզալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhor- (+-ն))
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhor- (+-ն) *bher- «բզզալ, ղղզալ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոռեղ, բոռեխ, բոռեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bam-bhara «մեղու»
հ. հնդկ. bambharali «ճանճ»
հուն. πεμ-φρη-δών «բոռ, իշամեղու»
սերբախորվ. bümber «բոռ, իշամեղու»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 472-473
Տե՛ս նաեւ
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՌԻՏ (ԲՈՌԻ) ««գիծ ընտիր» (տարընթերցուած` բոռիտ «բռնի. գիծ ընտիր»)» ((ԲՀ))
Անստույգ
Ինչ-որ օտարալեզու բառակապակցութիւն կամ բարդ բառի հայերեն արտայայտում (°):
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՍՈՐ -այ «արիւն, արնագոյն, արնակարմիր, կարմիր»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. βοσόρ
Փոխառության աղբյուր՝ եբր. bāsərā
քաղաքանուն, որ հայ հեղինակների մեկնաբանութեամբ եւ բարկութեամբ` «...կարմրութիւն ձորձոց իւրոց ի Բոսորայ», ստացել է նշուած իմաստները։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոսորաբուխ, բոսորած, բոսորակայլակ, բոսորային, բոսորատիպ, բոսորերանգեան, բոսորագեղ, բոսորագոյն, բոսորաներկ, բոսորավառ, բոսորափայլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 473