Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 584, սյունակ 1
ՇԱՇԱՓԵԼ
(շօշափել)
«շոշափել»
Ստուգաբանություն (կրկնավոր կազմություն)
հ.-ե. արմատ՝ *skeup-
շուփ (շփել) արմատի հիմքը
Կրկնավոր կազմություն, որի շափ արմատը Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 547) միացնում է շուփ (տե՛ս շփել) առմատի հետ, բայց սրա՝ մեր տված ստուգաբանությամբ (*skeup- արմատից) հարցի լուծումը դժվարանում է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաւշափելի,
շաւշափական,
դիւրաշաւշափագոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խարխափել
հ/շ հերթագայությա՞մբ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 547
Տե՛ս նաեւ
Էջ 587, սյունակ 1
ՇԻԴԱՐ
(-ի, -աց)
(շիթար, ջիդար, շդառ)
«խելագար, դիւահար, չար ոգի, դեւ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. šətar
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 515
Էջ 591, սյունակ 1
ՇՆՀԱՐՄԻ
(շեհարմնի, ջեհարմնի)
««մի տեսակ օշինդր» (հայկական օշինդր)»
(բուսաբանական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. šīharmānī
«հայկական օշինդր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 526
Էջ 591, սյունակ 1
ՇՈՀԱՆԱԼ
«ճեմել, ման գալ, հարձակուել, վնասել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անյայտ է (իրանականա՞ն)
Էջ 592, սյունակ 1
Էջ 592, սյունակ 1
ՇՈ(Ր)Պ
««արեւահարութիւն» (բ.՝ «տիֆ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անյայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ * (s)ker-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhorb-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
skarpr
«կուչ եկած, նիհար»
լատվ.
skurbt
«հարբել ուշագնաց լինել»
Էջ 599, սյունակ 1
Ո-
(ոյր, ում, ում(մ)է, ոյք, -ոյց)
«դերանվանական հիմք, որից կազմված են հարցական նաեւ ուրիշ դերանուններ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷo-
հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոմն,
ոք,
ումպետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kāh, kā
«ո՞վ»
հ. պ.
ka
«ո՞վ»
հուն.
κώς
«ինչպե՞ս»
Մատենագիտություն
H. AG 481;
Աճ. ՀԱԲ 548
Էջ 601, սյունակ 1
ՈՂՈՐԿ
ուշ՝ -ի, -ից
(ուղորկ, ըղորկ, ղորկ)
«ողորկ, քաղցրախոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lerg-
«հարթ, ուղիղ, լերկ, ճաղատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lorg-)
«հարթ, ուղիղ, լերկ, ճաղատ» արմատից, որից նաեւ լերկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողորկել,
ողորկակեղեւ,
ողորկապատեան,
ողորկաբար,
անողորկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. հոլ.
lerg
«զառիվայր, ճանապարհ, հարթութիւն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 555-556
Տե՛ս նաեւ
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՂՋԱԳԵՐ
(ողջագէր, ողջագիր)
««հաղթահարված» (ԲՀ` «հաղթահարեալ»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
-գեր-ը (-գէր, -գիր) գերել բայի հիմքն է:
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՉ
(-ով, չ-)
«ոչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kue-
(անմիջական նախաձեւ՝ n- (<*kuo-))
դերանվանական հիմք
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական n- եւ չ տարրերից, որոնցից երկրորդը գալիս է վերջահար *-k’- մասնիկից (հմմտ. ո-ք, ին-չ, այլեւ հ. հնդկ. ca, ավ. ča հուն. τέ, լատ. -ex), իսկ առաջինի հարցը լիովին պարզ չէ։ Ճիշտ է, այն կարծես համընկնում է n- (<*kuo-) դերանվանական հիմքի հետ, բայց այդ դեպքում ո՞րն է ժխտական տարրը (*kuo-kue- պիտի նշանակեր «ով որ», «ով է », որի անցումը ոչ-ի դժվար է բացատրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչինչ,
չժողովուրդ,
ոչնչութիւն,
չիք,
ոչնչանալ,
չմեղ,
ոչէութիւն,
չբոտի,
չախորժութիւն,
չբոտիլ,
չագահութիւն,
չքատորիլ,
չահագին,
չքանալ,
չանձնաւոր,
չնաշխարհիկ,
չանսական,
չնչին,
չաստուած,
ոչնչին,
չեւ,
ոչնչական,
չէական,
չբմեղանք,
չբմեղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ca
ավ.
ča
հուն.
τέ
լատ.
-ex
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։