Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 211, սյունակ 1
ԵԼԻՍՏ
«հունական մի տիտղոս»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. (՞)
Փոխառության աղբյուր՝ լատ. illustris
«լուսավոր, լուսապայծառ»
հունարենից, որ իր հերթին փոխառված է լատիներենից: Ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 2, 10)` նույնն է եղուստր-ի հետ. այս դեպքում ծագում է հուն. < լատ. illustris «լուսավոր, լուսապայծառ» բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ելիստութիւն
Էջ 211, սյունակ 1
ԵԼԻՔ
«պտուտակայծակ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. ἑλικίας
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 11
Էջ 211, սյունակ 1
ԵԿԱԶՆԵԼ
««որոշել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն
Ուղղելի է երկազնել, որ կա գործածված նաեւ երկազնեալ «որոշեալ» ձեւով (ԲՀ 94), այսինքն` համարել երկազն «երկտեսակ» բայական ձեւը, մանավանդ որ կա երկազնեալ տարբերակը
Էջ 212, սյունակ 1
ԵԿԹԱՓՍՏԵԼ
(եկթափիստե, եկթամբիստե)
«հիանալ» կամ «տխրել» կամ «մտահույզ» (լինել) կամ «զարհուրել»
(ԲՀ)
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. εκθαμβεσθαι
(թերեւս)
«զարմանալ, ապշել»
բայց մի ձեւից: Ամալյանը (ԲՀ 363) բխեցնում է εκπλεκτικός «հիացական», εκπληξις «հիացում» (ավելի ճիշտ՝ «ապշած» եւ «ապշություն») բառերից, որոնք ձեւով հեռու են կանգնած:
Էջ 212, սյունակ 1
ԵՂ
(եղանիլ, կտր. եղե)
««լինել, գոյանալ», եղ «գոյություն, եղած բան», այլեւ յեղ-, յաղ-»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«քշել, շարժել, շարժվել, գնալ»
հետեւելով Մեյեին, համեմատում է հուն. πελομαι բայի հետ եւ միացնում է *kuel- «պտտել, շրջել» արմատին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղանիլ,
եղումն,
եղական,
եղելութիւն,
եղուտ,
եղանակ,
եղոցել,
եղան,
անեղ,
մակեղուս,
յեղուլ,
յեղութիւն,
յեղումն,
յեղափոխ,
յեղաշրջել,
յեղադարձել,
յեղական,
յեղակագույն,
յեղանակ,
յեղանակել,
յեղինակաւոր,
յեղակարծ,
եղակարծ,
աղեկարծ,
յաղակարծ,
երագայեղ,
դիւրայեղ,
խելայեղ,
ծայրայեղ,
եղեղել,
յեղեղեանիս,
յեղեղուկ,
յեղյեղուկք,
յեղյեղումն,
անյեղելի,
յաղթադարձիլ,
յաղակարծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ελαύνω «քշել, շարժել»
հ. իռլ.
luid «գնում էր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 306;
Աճ. ՀԱԲ 14;
Աճ. ՀԱԲ 394
Էջ 213, սյունակ 1
ԵՂԵՐ
«բերգութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *lā-
«բնաձայնական»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lā-ro-)
բնաձայնական արմատից. գուցէ նաեւ հայ. լամ։ Աւելի քիչ հաւանական է կապը հնդեւրոպական *el- բնաձայնական արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղերերգակ,
եղերերգական,
եղերերգու,
եղերերգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lamentum «լաց, կոծ, ողբ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 62-63
Էջ 213, սյունակ 1
ԵՂԵՆԳ
«յաւիտենական»
Ծագումն անհայտ է
Ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 2, 17) կարող է նոյնը լինել Աստուածաշնչի Եղեադ անվան հետ, որ թարգմանւում է «աստուծոյ յաւիտենականութիւն»։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 17
Էջ 213, սյունակ 1
ԵՂԵՌՆ
(-ան, -րունք (եւ -եր-ք))
«չարիք, փորձանք, ոճիր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ոչնչացնել, վնասել»
Աւելի քիչ հաւանական է կապը եղար, եղեր բառերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեռնաւոր,
եղեռնագործ,
եղեռնական,
եղեռնահամ,
մեծեղեռն,
եղեռնադատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολλυμι, ολεκω «ոչնչացնել, կործանել»
խեթ.
hullai- «հաղթել, պարտութեան մատնել, ոչնչացնել» (թերեւս նաեւ)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 306
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԵԳՆ
(-ան, -ունք)
«եղեգ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«գույնանիշ արմատից»
որից նաեւ՝ եղելին, այլեւ, հավանաբար, եղեզ, եղերդ(ն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեգնեայ,
եղեգնաբնակ,
եղեգնախառն,
եղեգնուտ,
եղեգնիկ,
խունկեղեգն
Նոր՝
շաքարեղեգ
շաքարեղեգ
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂՄՈՆ
««բարձրացած» (ԲՀ «բարձրացեալ». եղիմոն «բարձր արարեալ»)»
Ծագումն անհայտ է
թերեւս Եղիոն (Իլիոն, Տրոյա) հատուկ անվան որեւէ մեկնությունից առնված:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։