Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված
· Էջ 41 / 190
Էջ 198, սյունակ 1
ԴԻ
I
(-ոյ)
«դիակ, շաղիղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«անհետանալ, մեռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhuīto-/*dhuēi-)
հիմքից, որ գալիս է արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիտապաստ,
դի(ա)թաւալ,
դիազերծ,
դիակալ,
դիակապուտ,
դիահանք,
դիակն
Նոր՝
դիազննություն, դիակառք, դիահերձել, դիահերձում
դիազննություն, դիակառք, դիահերձել, դիահերձում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
dīth «վերջ, մահ»
հ. անգլ.
dwīnan «հանել, անհետանալ»
լիտվ.
dīsti «հանգչել, մարել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 666;
Pok. IEW 261
Էջ 198, սյունակ 1
ԴԻԱԹԻԿ
(տիաթիկ, տիատիկ)
«կտակ, ավետարան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. διαθήκη
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անտիաթիկ
Մատենագիտություն
H. AG 346;
Աճ. ՀԱԲ 666
Էջ 199, սյունակ 1
ԴԼՈՒԿ
«բծավոր զինագոխ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
Հավանաբար կապված է դեղ, դալար խմբի հետ՝ *dhel- ձեւից, միայն եթե ճիշտ է Ռ. Ղազարյանի «Բուսանունների բառարանի» (էջ 26) աղբյուրը:
Էջ 199, սյունակ 1
ԴՊԱԿ
(-ի, -աց)
«մետաքսյա ոսկեթել գործվածք, դրանից կարված զգեստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dēpāk
Աղբյուր՝ պ. dēba
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։ հմմտ. մ. պ. dēpāk, պ. dēba
Մատենագիտություն
H. AG 143;
Աճ. ՀԱԲ 670
Էջ 199, սյունակ 1
ԴՊԵՏ
«գոռոզ» կամ «ճակատ»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 200, սյունակ 1
ԴԻՒԱՆ
-ի, -աց
«դահլիճ, ատյան, դպրոց, մատենադարան, հարկատեսակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. dēvān
Աղբյուր՝ պ. divān
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւանապան,
դիւանապետ,
դիւանադպիր,
դիւանատուն,
դիւանագիր
Մատենագիտություն
H. AG 143;
Աճ. ՀԱԲ 671
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՄԴԵԼ
««ի գլուխ ելանել» (ԲՀ)»
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս կապ ունի դնդել «ի գլուխ դնել» բառի հետ (ԲՀ)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՆԴԵՂ
(դնդող-)
««ալիք, ծփանք» (բրբ.)»
(բրբ.)
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«դողալ, դողդողալ»
Հնարավոր է կապը հնում ավանդված դնդղանք անստույգ բառի հետ («ալիք, ծփանք» կամ «վեճ, հակադրություն»): Բացառված չէ կապը հնդեւրոպական *dhel- «դողալ, դողդողալ» արմատի հետ, որից ծագում են դող-ը եւ, թերեւս, դդ-որդ բառի դդ- բաղադրիչը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՆԵԼ
(*դի-ն-ել, ե-դ «դրեց»)
«դնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhē-
«դնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhē-n-)
հմմտ. հ. հնդկ. dádhāti «դնում է» (a-dhā-t- հայ. եդ), հուն. τίθημι «դնում եմ», ռուս. деть (ներկա 1-ին դ. дену, հայ. դնեմ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիր,
դրական,
բանադրել,
բարեդիր,
գեղեցկադիր,
գլխադիր,
դիմադրել,
խորյադիր,
խաւարադիր,
որոգայթադիր,
ունկնդիր,
ենթադրել,
ձեռնադրել,
ըն-տիր
Նոր՝
հիմնադիր, մեծադիր, պարտադիր, փոքրադիր, բաղադրել, բաղադրիչ, բաղադրութիւն, համադրել, համադրական, համադրութիւն, կետադրութիւն
հիմնադիր, մեծադիր, պարտադիր, փոքրադիր, բաղադրել, բաղադրիչ, բաղադրութիւն, համադրել, համադրական, համադրութիւն, կետադրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dádhāti «դնում է» (a-dhā-t- հայ. եդ)
հուն.
τίθημι «դնում եմ»
ռուս.
деть (ներկա 1-ին դ. дену, հայ. դնեմ)
Մատենագիտություն
H. AG 439;
Աճ. ՀԱԲ 675-676
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՅԶ(Ն)
«քիչ, մի քիչ, սակավ, աննշան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheugh-
«շոշափել, դիպչել»
Թեեւ հնչյունապես համապատասխանում է հնդեւրոպական *dheugh- «շոշափել, դիպչել» արմատին, բայց իմաստային կապը կասկածելի է («նպատակակետ, կետ» միջանկյալ օղակո՞վ)։ Էլ ավելի հեռու է մնում *dheu- «փոշի, ծուխ» արմատը, թեեւ «փոշի» իմաստից հնարավոր է «մանր» եւ ապա՝ «քիչ, սակավ» իմաստների ածանցվելը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոյզնագիտ,
դոյզնաբար,
դոյզնաքնեայ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։