Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված
· Էջ 41 / 210
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԷՐ
(գուէր)
«պարարտ, ճարպոտ, յուղահամ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g(u)hei-
«սնել, պարարտացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g(u)hai-ro-)
«սնել, պարարտացնել» արմատից (չկա Pok. IEW-ում)։ (հայ-սլաւոնական զուգաբանութիւն): Ջահ. ՀԼՊ 127 (կասկածելի է *ghei- > գէ անցումը՝ փոխանակ ջէ-ի. սլավ. ձեւերը հակուած են կապելու *guei- «ապրել, կեանք» արմատի ձեւերի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիրանալ,
գերանալ,
գիրութիւն,
գիրապարար,
գիրացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
չեխ.
žir
լեհ.
żer (zyr) «սնունդ, կերակուր»
ռուս.
жир «ճարպ»
ռուս.
жирный «ճարպոտ» (ըստ Լիդենի եւ Ղափանցյունի)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553;
Ֆասմեր ԷՍՐՅԱ 56;
Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԻ
(գիհի), -ոյ
«գիհի, արտուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *uei-
«պտտել, ծռել»
«պտտել, ծռել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vayi «ճիւղ»
հուն.
υιην «խաղողի որթ»
կիմր.
gwialen «ճիւղ»
մ. իռլ.
fē «ճիպոտ»
Մատենագիտություն
Աճ. None
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻԼ
(գլոյ), -ի, -աց
«գլորում, քար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«շրջել, ոլորել, պտտել, գլորել»
Հ. Աճառյանը յառզգեմ-ը բերում է առանձին՝ առանց կապելու գիղ բառի հետ. «քար» իմաստի համար հմմտ. ռուս. валун «գլաքար»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլաշարող,
գլաթաւալ,
գլեմ,
գլեցուցանեմ,
գլումն,
մշտագիլ,
գլան,
գլոր,
գլորեմ,
գլորակամ,
գլորումն,
բաւալագլոր,
խաղագլոր,
գայթագլիմ,
յառզգեմ,
գ(լ)ճղուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
válati «ոլորել, գլորել, փաթաթել»
լատ.
volvō «ոլորել, գլորել, դարձնել»
հ. վ. գերմ.
welzan «գլորել»
ռուս.
валун «գլաքար»
Մատենագիտություն
H. AG 435;
Աճ. ՀԱԲ 555
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻԾ
ուշ՝ -ի, -աց, -ից, -ոյ
«գիծ, գիր, գրվածք, հետք, սպի, ուղիղ շարք, տող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ui-g'-
«ուղիղ գնալ, ընթանալ, ուղղություն վերցնել, ուղիղ, շարք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ui-g'- (*uei-, *ueie-, *ui-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գծել,
գծած,
գծագրել,
նախագիծ,
նկարագիծ,
ուղղագիծ,
անգծելի
Նոր՝
գծագրիչ, գծաւոր, օրինագիծ
գծագրիչ, գծաւոր, օրինագիծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
uita «շարք»
հ. հնդկ.
vīthī, vīthī «շարք, ուղիղ, ճանապարհ»
լատ.
via «ուղիղ, ճանապարհ»
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻՆ
-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից
«գին, արժեք, գնում, վարձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ues-no-
«ծախել, վաճառել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնել,
գնածոյ,
գանձագին,
մեծագին,
առգին,
առգնող,
տժգին,
տժգնել,
ծանրագին,
մարդագին,
նորագին,
դիւրագին,
անգին,
ձիբագին,
խնկագին
Նոր՝
գնորդ, գնահատել, գնահատական, գնում, անգնահատելի, թանկագին, սակագին
գնորդ, գնահատել, գնահատական, գնում, անգնահատելի, թանկագին, սակագին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vasná
հուն.
ώνος «գին»
լատ.
venus «վաճառք»
Մատենագիտություն
H. AG 434;
Աճ. ՀԱԲ 557
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻՆԴ
-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից)
(գինտ)
«ականջօղ, մանյակ, շրջանակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uendh-
«պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uendha-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդապաճոյճ,
գնդակալ,
գնդակ,
գնդաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vandhúra- «կառքի նստատեղ» (*«կառքի կողով»)
գոթ.
windan «ոլորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 557;
Pok. IEW 1148
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻՆԻ
-ւոյ, -ւոց, -եաց
«գինի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uei-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uoinio- ` *uoino-)
կարող է յուրացված լինել միջերկրական կամ կովկասյան աղբյուրից. հարեւան սեմական ձեւերը հավանաբար հնդեւրոպականից են առնված. չկա հնդիրանականում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գինեգէն,
գինեհարիլ,
գինեմոլ,
գինեսէր,
գինըմպելիք,
գինըմպուք,
գինարբուք,
գինաւէտ
Նոր՝
գինեպան, գինետուն, գինեգործ, գինեգործական, գինեգործութիւն, գինեվաճառ, գինեվաճառութիւն
գինեպան, գինետուն, գինեգործ, գինեգործական, գինեգործութիւն, գինեվաճառ, գինեվաճառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οινος
ալբ.
venë
լատ.
vinum
հ. սլ.
vino
Մատենագիտություն
H. AG 434;
Աճ. ՀԱԲ 559
Էջ 162, սյունակ 1
ԳԻՆՁ
(-ոյ)
«մի բոյս՝ cariandrum հ.»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uendh-
«պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uendhio-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնձահատ,
գնձաջուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գինդ
գոթ.
windan «ոլորել»
գոթ.
wandus «ճիպոտ»
շվեդ. բրբ.
vann «օղաթել (բույսի վրա)»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 559;
Ջահ. ՀԼՊ 156
Էջ 162, սյունակ 1
ԳԻՇԵՐ
(-ոյ, երբեմն նաեւ՝ -ի, -աց)
«գիշեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uekeros-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ueikeros- (՞) կամ *ueiskheros-)
ձեւից (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիշերի,
գիշերային,
գիշերախառն,
գիշերական,
գիշերակերպ,
գիշերամարտ,
գիշերապահ,
գիշերավար,
միջագիշեր,
մշտագիշեր,
գիշեր(ե)աց,
գիշերոյն
Նոր՝
գիշերազգեստ, գիշերային, գիշերօթիկ
գիշերազգեստ, գիշերային, գիշերօթիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
έσπερος
լատ.
vesper
հ. իռլ.
feskor
լատվ.
vakars
հ. սլ.
vecer «երեկո»
Մատենագիտություն
H. AG 560;
Աճ. ՀԱԲ 559-560
Էջ 162, սյունակ 1
ԳԻՇՏ
«արեգակական մաշկազգեստ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ues-
«հագնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uēs-kh-ti-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զշտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
զ-գենում ((*ues-un-))
հայ.
զգեստ
ալբ.
vesh «հագնում եմ»
հուն.
εςuος
լատ.
vestis «հագուստ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։