Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 41 / 400
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԵՏ
(աւետ)
«ուրախ լուր, բարի, ողջույն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *aued-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aueid-)
«խոսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւետիք,
աւետչեայ,
աւետագիր,
աւետաւոր,
աւետապարգեւ,
աւետարան,
աւետարանել,
աւետարանիչ,
աւետարանագիր,
նախաւետեալք,
աւետեացաբեր,
հրատտումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vádati
հուն.
αὐδή «խոսք, ձայն, լուր. գուշակություն, փառաբանություն»
բոխ. Բ
watk «հրամայել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 358-359;
Ջահ. ՀԼՊ 113
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԵՐ
(-ի)
«աւերած, քանդված, աւերում, քանդում, աւերակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. avērān
«աւերված, քանդված»
Աղբյուր՝ պ. vērān
«աւեր»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւերած,
աւերակ,
աւերուած,
անաւեր,
քաղաքաւեր,
վաղաւեր,
երագաւեր,
տնաւեր
Մատենագիտություն
H. AG 112, 511;
Աճ. ՀԱԲ 359
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԹ
I
(-ի, -ից (°))
«գիշերում, մեկ օրվա ճանապարհ, երեկո, գիշեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-ti-
«գիշերել, քնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-)
*au-ti-` *au- «գիշերել, քնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւթել,
աւթագայանալ,
աւթագայիլ,
աւթագանիլ,
աւթանոց,
աւթեկ,
աւթեկան,
աւթոց,
ցայգաւթ,
բացաւթեագ,
բացաւթեայ,
գիշերաւթիմ,
երեկաւթոց,
առօթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αυθμος «գիշերատեղի»
Մատենագիտություն
H. AG 411;
Աճ. ՀԱԲ 609-610
Տե՛ս նաեւ
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԺԱՆԴԱԿ
(-ի, -աց)
(աժ(ը)նդակ, ուժ(ը)նդակ)
«օգնող, նպաստող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական aw
(Ավելի քիչ հավանական է)
Աղբյուր՝ իրանական *žand
(Ավելի քիչ հավանական է)
Կազմված է aw (< abi) նախածանցով՝ *žand արմատից (Բենվենիստ. ըստ Բեյլիի, հ.-ե. *bhend- «բռնել, պահել»)։ Ավելի քիչ հավանական է ենթադրել իրան. *abi+ujant նախաձեւ (Периханян, МЭСДЯ 1 102)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւժանդակել,
աւժանդակութիւն,
ձեռնաւժանդակել,
աւժանդակիչ,
աւժանդ
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 102
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒԺԻՏ
(ուժիտ, ոժիտ, աւծիտ)
«բաժինք, օժիտ, ընծա, պարգեւ, նվեր»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական *aw-žīt
(հավանաբար)
žīti < հ.-ե. *guī-ti «կյանք»): Ավելի քիչ հավանական է առաջին բաղադրիչը համարել *av- «հոգալ, հոգ տանել, օգնել, նպաստել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւժտաբեր,
աւժտել,
աւժտութիւն
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 156
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒԾ
«յուղ, քսուք, օծելու նյութ, օծող, պարարտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ongʷ-
«օծել, զօծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ngʷ-)
«օծել, զօծել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւծանել,
աւծելութիւն,
աւծութիւն,
ոսկեզաւծ,
արծաթազաւծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
anákti «օծել, քսել»
լատ.
unguo «օծել, քսել»
հ. վ. գ.
ancho «կարագ»
Մատենագիտություն
H. AG 426;
Աճ. ՀԱԲ 611
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒՁ
(-ի)
«օձ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *aughi-
բայց նախաձեւի վերականգնումը դժվարություններ է հարուցում: Թերեւս կարելի վերականգնել *aughi- նախաձեւը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւձախառն,
աւձահալած,
աւձահար,
աւձամարտ,
աւձապաշտ,
աւձաձուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 112;
Աճ. ՀԱԲ 611-612
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒՂԻ
(ուղի, եաղի)
«օղի, գինի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au(e)-
«հոսել, թաց, ջուր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aulio-)
«հոսել, թաց, ջուր» արմատից, որտեղից` *(a)ued-> հայ. գետ, ռուս. вода «ջուր», водка «օղի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեղրաւղի,
ամբրաւաւղի,
օղեվաճառ,
բարկօղի,
խնձորօղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
вода «ջուր»
ռուս.
водка «օղի»
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒՃ
«պատասխան, պատգամ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *aued-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-)
*auēd-io > *աւիճ>աւճ
Եթե բնիկ հայերեն է, ապա թերեւս ծագում է հնդեւրոպական *aued- (*au-) «խոսել» արմատից` *auēd-io > *աւիճ>աւճ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւճումն
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒՆ
I
«սեփականություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *op-
(անմիջական նախաձեւ՝ *opno-)
այստեղ է պատկանում նաեւ հայ. ունիմ, թէեւ այն բխեցնում են *ēr- (ōr-) արմատից՝ ōr-n > ուն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւնոյտէր,
գերաւնեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
árpas «ունեցուածք»
խեթ.
happina «հարուստ»
լատ.
opulentus (<*openont)
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։