Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ափ» որոնման արդյունք՝ 871 բառահոդված · Էջ 41 / 88
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՆՈՏ (-ի, -ից) (ծնօտ) «ծնոտ, եզերք, եզրազարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'enu- (անմիջական նախաձեւ՝ *g'enu- (կամ *g'enǝu-d°)) *-ատ ածանցով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *g'enu + -ատ ածանց (կամ *g'enǝu-d°):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնոտաբակ, երկայնածնոտ
Նոր՝
ծնոտակալ, ծնոտափակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. hánu
ավ. zanu
հուն. γένος
Մատենագիտություն
H. AG 456; Աճ. ՀԱԲ 466
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՈՎ (-ու) «ծով, արեւմուտք (ըստ աստվածաշնչի)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ob- «ծով»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծովագույն, ծովալիճ, ծովախոր, ծովակ, ծովակալ, ծովական, ծովածածուկ, ծովակողմն, ծովակուլ, ծովացուլ, ծովափնյա, ծովեզր, ծովեզերեայ, ծովընկեցիկ, երկծով, մեծածով
Նոր՝
ծովախորշ, ծովահեն, ծովանկար, ծովանկարիչ, ծովաստղ, ծովափ, ծովափրփուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. go
Էջ 367, սյունակ 1 Էջ 367
ԾՈՐ «ծոր, ծորվանք»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «անմաքուր հեղուկ»
Աղբյուր՝ քարթվ. *cur (թերեւս) «քամել»
թերեւս փոխառութիւն կովկասեան (քարթվէլական) աղբիւրից, կամ, թերեւս, վերջինիս հետ մասին մի երրորդ աղբիւրից։ Եթէ ճիշտ են թմրիլ-ծմրիլ, թոյլ-ծոյլ զուգահեռները (թ/ծ հերթագայութեամբ), ապա կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից, որտեղից՝ թոր, թորել, թարախ, եւ այս դէպքում Աճառեանի կարծիքը հնարաւոր է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծորել, ծորածոյ, ծորան, ծորուն, ծորենի, ծո(ր)ծոր, անծորելի, երկնածորան, հրածորան, շարաւածոր, քարափածոր
Նոր՝
ծորակ, ծորակաւոր, մեղրածոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. cur
մեղր. cur/cir
ճան. (n)cor
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 469
Տե՛ս նաեւ
Էջ 367, սյունակ 1 Էջ 367
ԾՈՒԱՂ (բրբ. ծվաղ) «ղափնեկեռաս» (բուսաբանություն)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'eus- «ճաշակել, վայելել, համտեսել, համեղ լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'eus-l-)
Եթէ ծագում է հնից, կարող է գալ հ.-ե. արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծվաղենի
Էջ 369, սյունակ 1 Էջ 369
ԾՊՏԵԼ «ծպտել, հագուստափոխել, կերպանափոխել, խուսափել, հալածել, ծածկել, թաքցնել, տարածել»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ակկադ. sibtu (թերեւս, կասկածով) «մի զգեստ»
Աղբյուր՝ ակկադ. subātu(m) (թերեւս, կասկածով) «կտոր, զգեստ, հագուստ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 472
Էջ 371, սյունակ 1 Էջ 371
ԿԱԲՈՍ -ի «ծանրության մի հին չափ՝ 11 քսեստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. καβος < եբր. qab
Մատենագիտություն
H. AG 353; Աճ. ՀԱԲ 477
Էջ 371, սյունակ 1 Էջ 371
ԿԱԴՄԱՍԴԵԿՈՎԹ «մի կշռաչափ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. μετεκώθ < եբր. mǝnaqqiyot) (սխալով
(սխալով)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 477
Տե՛ս նաեւ
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԼՈՒԼ (-կալել, ուշ՝ կալնուլ, կալլուլ) «բռնել-կալել, հրամ. կա՛լ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu̯ol-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալանք, կալական, կալանաւոր, ակնկալել, ակնկալութիւն, ոխակալ, ձերբակալ, ժուժկալ, խնամակալ, բռնակալ, երախակալ, ինքնակալ, թագակալ, գործակալ, դարանակալ, դիմակալ, ետեղակալ, ընկալուշ, ուշակալ, կալուածագիր, կալուածատէր, կալուածատիրական, ընկալագիր, թերթակալ, հերակալ, մոմակալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἐγγυαλίζω «հանձնել, ընձեռել»
լատ. vola «ձեռքի ափ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484; Pok. IEW 397
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԼԱՓՏԵԼ «ճեղքը խեժով փակել»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qalāfat
արաբ. qalāfat:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 485
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԿԱՒԻԼ «քաջվարդ, խաչափայտ (բույս)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gāu- «ուրախանալ»
Թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ -իլ վերջածանցով՝ հնդեւրոպական *gāu- «ուրախանալ» արմատից: հմմտ. քոխ. Ա kāwälte «գեղեցիկ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
քոխ. Ա kāwälte «գեղեցիկ»