Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 41 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԻԼ I (գիղ-) «գլորվելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uēl- «պտտել, գլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլել, գլաթաւալ, գլումն, գլան, գլոր, գլորել, գլորակում, գլորումն, գլտոր, գլտորել, մղտագիլ, թաւալագլոր, խաղագլոր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԻԼ II -ի, -աց «քար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uēl- «պտտել, գլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
այլեւ գել-ի տակ բերված օրինակները։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. валун «գլաքար»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂ (-ոյ) ««գեղեցկություն, գեղատեսություն» (ԲՀ՝ «տեսակ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «տեսնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uelo-)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «ճնշել, սեղմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ueleniio-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղագոյն, գեղանի, գեղեցիկ, գեղեցկագոյն, գեղեցկանալ, տգեղ, տգեղանալ, աշնգեղ, անգեղեաց, լանջագեղ, կանաչագեղ, հասակագեղ, մարմնագեղ, մեծագեղ, գանգրագեղ, լուսագեղ
Նոր՝
գեղագիր, գեղագրութիւն, գեղագրական, գեղադիր, գեղատեսակ, գեղագէտ, գեղագիտութիւն, գեղարուեստ, գեղարուեստագէտ, գեղարուեստական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. voltus, vultus «տեսք»
հուն. ειλη, ιλη «խումբ, խմբակցություն, ընկերակցություն»
կիմր. gweled «տեսնել»
ռուս. бал «բազմություն, կույտ»
բրետ. gwelet «տեսք»
հնդկ. varga- «ջոկատ, խումբ»
գոթ. wlits «դեմք, կերպարանք»
լատ. valgu, volgus, vulgus «ժողովուրդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 533
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂԳԵՂ II (գեղաւ(ն) «երգ, գեղգեղանք») «գեղգեղում, դայլայլ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel- «ձայն արձակել, կանչել» բնաձայնական արմատ
հ.-ե. *gh-ի անցմամբ գ-ի, ինչպես գեղձ բառում. այլուր *ghe-ն տալիս է ջե-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղգեղել, գեղգեղանք, գեղգեղումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. χελιδών «ծիծեռնակ»
հ. հոլ. gjalla «հնչել»
հ. անգլ. giellen «գոչել»
հ. իսլ. gala «գոչել, երգել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535; Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂԵՒ (-ի, -աց) «կույս, կույս աղջիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-) «փայլուն» «մաքուր» > «կույս» անցումով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոլ., կիմր. glan «մաքուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂՁ I «բաղեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պտտել, ոլորել» աճականով
այստեղից են նաեւ գաղձն, գալար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղձի
Մատենագիտություն
H. AG 433; Աճ. ՀԱԲ 534
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂՁ II «մարմնի գեղձ» (բժշկ.)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ghelg'h- «գեղձ»
*ghe-ի դիմաց գե-ն (փոխանակ ջե) բացատրվում է տարնմանությամբ՝ ձ վերջնաձայնի պատճառով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղձային, գեղձ(ա)տապ, գեղձախտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. gelënys «գեղձ»
ռուս. железа «գեղձ»
Մատենագիտություն
H. AG 433; Աճ. ՀԱԲ 535
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂՁ III «իղձ, փափագ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «ցանկանալ, ընտրել» -ձ- աճականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղձիլ, գեղձումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vara «ցանկություն, ցանկության առարկա»
ավ., հ. պ. var «ցանկանալ, ընտրել»
լատ. volō «ցանկանալ»
գոթ. wiljan «ցանկանալ»
հ. վ. գ. wellan «ցանկանալ»
հուն. έλδομαι «տենչալ, փափագել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂՄՆ (-ման) «բուրդ, գեղմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel(ə)- «մազ, բուրդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *uelmn-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղմնաւոր, գեղմնաբարձ, գեղմնաւետ
Նոր՝
ոսկեգեղմ(ն)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ūrnā- «բուրդ»
ավ. varənā- «բուրդ»
հուն. ληνος «բուրդ»
գոթ. wulla «բուրդ»
լատվ. vilna «բուրդ, գեղմ»
Մատենագիտություն
H. AG 434; Աճ. ՀԱԲ 536
Էջ 156, սյունակ 1 Էջ 156
ԳԵՂՏ «խայտաբղետ, գույնզգույն»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel- «շողալ, փայլել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-) գույնային ածական
դեղին, կանաչ, գորշ, կապույտ արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. hári- «դեղին, կանաչ, մուգ, դեղձանագույն»
ավ. zari «ոսկեգույն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None