Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298)
· Էջ 405 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Խ(Ի)ԼԱԼ
«մի բոյս՝ bunium bulbocastanum»
(բուսաբանական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. xīlāl < արաբ. xilāl «քչփորիկ»
«մի բոյս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 372
ԽԻԽԱԲԱՍ
(եխիխասար՞)
«խուխ, թուք, կեղտոտ բան»
Ծագումն անհայտ է
կրկնաւոր կազմութիւն՞
ԽԻԾ
«մեղադրանք, ստգտանք»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kei-d-
«կտրել, անջատել»
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed-
«ճեղքել, պատռել»
փոխաբերութեամբ եւ *k>*kh անցմամբ
Քիչ հաւանական է նաեւ կապը խիղձ կամ խեղճ արմատների հետ (Ջհաւկեան, ՕԻԱՊԱՅ 114)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խծբիծ,
խծբծել
Մատենագիտություն
Ջհաւկեան, ՕԻԱՊԱՅ 114
ԽԻԿԱՐ
«իմաստուն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. Hiqār
«հատուկ անուն»
հատուկ անունից
Մատենագիտություն
H. AG 268;
Աճ. ՀԱԲ 365
ԽԻՂԲ
«շատ, ստուար, որոշ քանակի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-(e)p-
«կտրել»
որտեղից՝ գոթ. halbs, հայ. խեղփ «կես»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
halbs
հայ.
խեղփ «կես»
ԽԻՂՃ
(-ի, -ից)
(խեղճ, խիղծ)
«խիղճ, խղճմտանք, կարեկցանք. չար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kheldio-
«պարտաւոր լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kel-)
Քիչ հաւանական է կապը հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատի հետ, որտեղից՝ հուն. κολονω «վնասել, փչացնել, ստորացնել», լատ. calamitas «դժբախտութիւն», clādēs աղէտ»։ - Ջհաւկեան, ՕԻԱՊԱՅ 114 (ընդհանրապէս հնարաւոր է հնդեւրոպական երկու արմատների կապը)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խղճել,
խղճալ,
խղճական,
խղճամիտ,
խղճմտանք,
խղճալի,
անխիղճ
Նոր՝
խեղճմութիւն, խղճահարութիւն, անխղճօրէն, անխղճմտանք
խեղճմութիւն, խղճահարութիւն, անխղճօրէն, անխղճմտանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kaltė «հանցանք, մեղք, պարտականութիւն»
լիտվ.
kaltas «մեղաւոր, հանցաւոր, պարտական»
Մատենագիտություն
Ջհաւկեան, ՕԻԱՊԱՅ 114
ԽԻՃ
ուշ՝ -ի, -ից
«խիճ, կոպիճ, քարի կտորտանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kei-d-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khidio-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)h(h)ēd-
«ճեղքել, պատռել»
Կապ ունի՞ կիճ «մարմար» բառի հետ՝ կ/խ լծորդությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խճաքար,
խճամած,
խճել,
խճեայ,
մանրախիճ
Նոր՝
խճուղի
խճուղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ցոփլ
հուն.
σχιδαξ «տաշեղ»
լիտվ.
skiedà «տաշեղ, եղան»
լիտվ.
skiedarèi «տաշեղ, եղան»
ԽԻՏՈՒԼԱԿԱՆ
«մի տեսակ կավ»
Բնիկ հնդեւրոպական
Բաղկացած է խիմուլա կղզանունից եւ հայ. կան բառից որպէս թարգմանութիւն հուն. Կիմոլիա գի բառակապակցության:
ԽԻՆ
«կարագ, յուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ (s)kei-(d)-o-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khi(d)-no-)
թերեւս նաեւ հայ. խեժ: Այս արմատից են *ski-no- հիմքով գերմաներեն մի շարք բառեր:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնոցի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
skiesti (skiedziu) «նոսրացնել, ջրիկացնել»
ռուս.
цедить «քամել»
ռուս.
чистить «մաքրել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։