Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 40 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՆԴՈՐ (-փնդոր) «խառն»
Անստույգ (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh- «կապել»
կազմուած է առանձին չգործածուած *բնդ- արմատից եւ -որ անձանցից։ բնդ-ը կարո՞ղ է արդյոք կապված լինել հնդեւրոպական *bhendh- «կապել» բայի հետ՝ իմաստային յուրահատուկ զարգացմամբ. սրանից թերեւս տարբեր է բրբ. բնդել, «մի կերպ կարել» բայը, որից՝ բնդորել, բնդբնդորել (բնդմնդորիլ) եւ որը թերեւս նույնպես կապված է *bhendh-ի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնդորել, անբնդոր, խառնափնդոր, խառնաբնդորապէս, խառնաբնդորել
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՆԻՒՆ -աց (բնիւնն) «շատ փոքր (գարեհատի ծանրութեան) մի կշռաչափ, մի մանրագրամ»
Փոխառություն
Էջ 132, սյունակ 1 Էջ 132
ԲՇՏԵԼ (բրբ. *բշտել* «քրքել, խփել») «կշտամբել, հանդիմանել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhei(s)- «խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhi-)
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *bhei(s)-' *bhi- «խփել» արմատի հետ (պարզ չէ շտ-ի ծագումը)։
Էջ 132, սյունակ 1 Էջ 132
ԲՈԺԳ (բոժկ-, բուժկ-) «անոտի, փտած, ապականված»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս իրանական փոխառություն՝ *božik, *božuk կամ *bužik, *bužuk:
Էջ 132, սյունակ 1 Էջ 132
ԲՈԼՈՃ II (բողոճ, պոլոճ, պողոճ, բլոճ, պլոճ, բղոճ, բոլոճճ, բոլո, պոլո (պոլոճ ձեւով գրի է առնվել 18-րդ դարում) «միջատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փայլել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bholodio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *bholodio- ` *bhel- «փայլել» արմատից, որից ծագում են նաեւ կենդանական անուններ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. fuliea «սեւ փարփար, կերկեր»
լատ. fulix «սեւ փարփար, կերկեր»
հ. վ. գ. beliha «սեւ փարփար, կերկեր»
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈԼՈՐ (–ի, –ից, –ոյ) «բոլոր, ամբողջ, կլոր, բոլորակ, լուսնաշրջան, երկնաբեւեռ, կոկոն, գնդաձեւ զարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռչել, բխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhol-) *bhol- + -որ ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոլորել, բոլորակ, բոլորակութիւն, բոլորաձեւ, բոլորշի, բոլորովին, բոլորովիմբ, բոլորեքին, բոլորեքեան, բոլորապատել, երեքբոլորաձեւ, ծրաբոլոր
Նոր՝
բոլորանուէր, բոլորագիր, բոլորտիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բլուր
մ. վ. գ. bole «բողբոջ»
մ. վ. գ. boln «հաստ, մեծ»
հ. վ. գ. ballo
գ. Ball «գնդակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 461
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈԿԵՂ ««մի տեսակ կլորակ հաց» (բբբ. բոկ «այրուած խորիզ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhe- «տաքացնել, խորովել, բովել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhog-) *g- աճականով, *bhōg- ձեւի տարբերակն է
Հազիվ թե կապ ունենա փռյուգ. bekos «հաց» բառի հետ, որ «հացի կտոր» իմաստով հատկացվում է *bhe(n)g- «ջարդել» արմատին, որից՝ հայ. բեկանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φώγω «խորովել, տապակել»
հ. անգլ. bacan
անգլ. bake «եփել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 463
Տե՛ս նաեւ
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈՀ II (բոհ-) «սպառնալիք. վախ, երկիւղ սոսկում»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս բոհ եւ բոհ ձեւի բոհ-ից՝ իմաստի սխալ մեկնութեամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոհմունք, բահմունք
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՂ «մի բույս՝ ջամջամ, թերխաշ, պացադ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «ծաղկել, փթթել, տերեւ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhol-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բողի, բողիկ, բոխի, բողիճ, իգաբող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φύλλον «տերեւ»
լատ. folium «տերեւ»
հ. իռլ. bile «ծառ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 464
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՂՈՔ -ոյ «բողոք, գանգատ, մունետիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «հնչել, խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bholo-ko-) բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բողոքել, բողոքիչ, բողոքումն, մարգարեաբողոք, բողոքագիր, բողոքական, բողոքատու, բողոքարկու, բողոքաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ. bela «մռնչալ»
հ. սլ. bulda «սպառնալ»
պրուս. billit «ասել, խոսել»
լիտվ. byloti «խոսել, ճառել»
լատվ. bilst «ասել, դիմել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 115