Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 733 բառահոդված (էջ 40/74)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՆԻՆԱԼ (հինանալ) «հեւալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pneu- «շնչել, հեւալ» տարբերակային ձեւից
արմատի տարբերակային ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հինինումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πνέω «փչել, շնչել, ֆսֆսացնել»
հուն. πνοή «քամի, շունչ»
հ. իսլ. inysa «փնչալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 95
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԹ I (-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից) «նիւթ, տարր, հիւթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sipto- «ծորալ, հոսել, կաթել»
հ.-ե. արմատ՝ *seip/b- «ծորալ, հոսել, կաթել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւթաբեր, հիւթեղ, հիւթանիւթ, անհիւթանիւթ, նմանահիւթ, պատշաճահիւթ, պղնձահիւթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիզ. sever «լորձունք, թուք»
սերբ. sipiti «մանր մաղտել (անձրեւի մասին)»
թոխ. Ա sip- «յուղել, օծել»
թոխ. Ա sep «յուղել, օծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 98-99
Տե՛ս նաեւ
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԹ II (-ոյ) «թաւուտ, եղեգնուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *seip-
նոյնն է հիւթ «նիւթ, տարր, հիւթ» բառի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. գ. sife «ճահճոտ տեղ»
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒԼ I (-ի, -ից (°)) (հիւղէ, հիւղեայ, հիւղայ, հիւլէ) «նիւթ, նախանիւթ, տարր, (նոր) ատոմ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. ὕλη
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւլէական, հիւլէականութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 361; Աճ. ՀԱԲ 100
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԳ -ոյ «հոգս, խնամք, հոգաբարություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō- «փչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
որտեղից նաեւ հով, հոգի, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգալ, հոգածել, հոգածու, հոգող, հոգաբարձ, հոգաբարձու, հոգաբարձութիւն, անհոգ, անհոգութիւն, բազմանհոգ
Նոր՝
հոգատար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106-107
Տե՛ս նաեւ
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՄԱՆԻ «սիրեկան, տարփածու, համախոհ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
թերեւս հոմ- նախածանցով կազմութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոզահոմանի, բազմահոմանի, բազմահոմեան
Նոր՝
հոմանուհի
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՏ (-ոյ) «հոտ, բույր, հետք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *od- «հոտ արձակել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոտիլ, հոտարան, հոտեղ, հոտեան, հոտոտիլ, հոտոտելիք, անուշահոտ, չարահոտ, դիահոտ, դառնահոտ, գիշահոտ, գարշահոտ, հոտառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. όδμή
լիտվ. uodù «հոտ արձակել»
լատ. odor «հոտ»
Մատենագիտություն
H. AG 468; Աճ. ՀԱԲ 118
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒՄԵԼ (հմել, հմուլ, խմել, խմէլ) «գայլուկ» (բբ)
Փոխառություն
Հայերենի տարբերակները թերեւս տարբեր աղբյուրներից են:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 122
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒՆ II «կրակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pur- (անմիջական նախաձեւ՝ *pun-) արմատից
*pur->հուր բառի տարբերակն է, որ որոշ լեզուներում առկա է որպես
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնոց, հնոցանալ, հնոցաձեւ, հնոցարան
Նոր՝
հնոցապան
Էջ 469, սյունակ 1 Էջ 469
ՀՊԱՏԱԿ (-ի, -ա) «հպատակ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *hupātak
իրանական աղբյուրից։ հմմտ. ավ. hupāta-, մ. պ. pātak։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հպատակել, հպատակություն, հպատականք, թուրքահպատակ, ռուսահպատակ, օտարահպատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. hupāta-
մ. պ. pātak
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 126