Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տակ» որոնման արդյունք՝ 766 բառահոդված · Էջ 40 / 77
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 409, սյունակ 1 Էջ 409
ԿԾԱՆԵԼ «կործանել, սատակել» (բառարանային)
Անստույգ
Արդյոք կծանել բայը չէ՞ (տե՛ս կիծ)՝ մոտավոր բացատրությամբ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 409, սյունակ 1 Էջ 409
ԿԾԻԾ «գող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gei- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gig-) կրկնավոր կազմություն, ածանցական ձեւ
կրկնավոր կազմություն՝ *gei- «պտտել, ծռել» արմատի ածանցական *gig- ձեւից։ հմմտ. հ. հնդկ. jihmá «ծռուռ, կեղծ, խորամանկ, նենգ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կծծի, կծծանք, կծծութիւն, գաղտակծիծ, մանրակծծի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jihmá «ծռուռ, կեղծ, խորամանկ, նենգ»
Էջ 411, սյունակ 1 Էջ 411
ԿՆԳՈՒՄ «կնգում, սպիտակ կզաքիս»
Փոխառություն (թերեւս)
բայց բուն աղբյուրն անհայտ է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնգմենի
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆԻՔ (-ոյ) «կնիք, դրոշմ, մկրտություն խոսքի ավարտ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ ակկադ. kanīku(m) «կնքված փաստաթուղթ»
Փոխառության աղբյուր՝ ակկադ. kunukkum «կնիք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնքել, կնքիչ, կնքոց, կնքումն, կնքահայր, կնքամայր, կնքատու, կնքատր, դատակնիք, անկնիք, խաչակնիք, խաչակնքել, նորակնիք, կնքամոմ, կնքապահ, կնունք
Մատենագիտություն
H. AG 308; Աճ. ՀԱԲ 608
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՂ (-ի, -ից, -աց) (կողն, -ան) «կող, կողք, կողմ, կողակից, կին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gol- «ճյուղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 621), հետեւելով Մեյեին, համեմատում է բոխս. Ա källyme, Բ källymiye «կողմ» բառերի հետ, սակայն այս բառերի բուն իմաստն է «ուղղություն, աշխարհի կողմ», եւ նրանց համեմատությունը հուն. κλίμα «աշխարհամաս. աշխարհի կողմ» բառի հետ ավելի հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողակից, կողաբաղ, կողահերձ, կողահոս, կողամայր, կողնիլ, զառիկող, զառիկողի, հարստակող, միջակող, պատկողանդոց, անկողին, ընկողին, անգողին, ընգողին, ընկողնիլ, գետնանկողին
Նոր՝
կողոսկր, կողիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կողր «ճյուղ»
ռուս. голья «ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճառյան 621
Տե՛ս նաեւ
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՄՆ -ան, -անք, -անց (կողմ) «կողմ, կողք, երկիր, երկրամաս»
Բնիկ հնդեւրոպական
Ծագում է կող բառարմատից՝ -մն վերջածանցով (հին կազմութիւն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողմանոց, կողմանիլ, ընկողմանիլ, միակողմանի, կողմնիլ, կողմնապահ, կողմնակի, կողմնափակ, կողմնակալ, լեռնակողմն, միակողմն, արեւելակողմն, հարավակողմն, լանջակողմն, ծովակողմն, դաշտակողմն, կողմիլ, կողմապահ, երկակողմ, ձախակողմեան, աջակողմեան
Նոր՝
կողմնացույց, անկողմնակալ, անկողմնապահ
Մատենագիտություն
H. AG 422; Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՅԶ ուշ՝ -ի, -ից «ողկույզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կորացնել, կամար կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geu-gh-)
արմատից. հաւանաբար սրանից են կազմուած ըն-կոյզ եւ ողկոյզ. Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 629) համարում է ողկոյզ բառի կրճատումը ստուգաբանութեամբ՝ խաղող(ոյ) ողկոյզ > խաղողոյ կոյզ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոյզկապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. guzak «ոտքի կոճ» ((°))
լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ, պիստակ»
լիտվ. gaužĕ «գլուխ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 629
Տե՛ս նաեւ
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՅՍ II -ի, -ից «կույս, չամուսնացած աղջիկ, մաքուր, փակված, խորհրդավոր, մի կենդանակերպ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուսան, կուսանանալ, կուսանոց, կուսածին, կուսաստան, կուսաբար, կուսորդի, կուսութիւն, մշտակոյս, յաւէժակոյս, յաւիտնակոյս
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՅՏ -ի, -ից «կույտ, բազմություն, երամակ, ջոկ, խումբ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *kōt
Փոխառության աղբյուր՝ պ. kōd
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուտել, լեռնակոյտ, կուտոց, խեցակոյտ, կուտակ, ծերակոյտ, կուտակել, նախարարակոյտ, կուտակութիւն, կարկառակոյտ, կուտապան, կոյտապան, կուտկէն, բազմակոյտ, գաւառակոյտ, դիակոյտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. kōd
Մատենագիտություն
H. AG 173; Աճ. ՀԱԲ 631
Էջ 419, սյունակ 1 Էջ 419
ԿՈՅՐ (-ի, -ից, -աց) «կույր»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. kōr
Փոխառության աղբյուր՝ սողդ. kōr
Փոխառության աղբյուր՝ պ. kōr
Բաղադրությունները՝ կուրանալ, կուրութիւն, կուրամիտ, կուրաքաշ, գիշերակոյր, մտակոյր, ակնկոյր, խուլակոյր եւ այլն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուրանալ, կուրութիւն, կուրամիտ, կուրաքաշ, գիշերակոյր, մտակոյր, ակնկոյր, խուլակոյր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. kōr
սողդ. kōr
պ. kōr
Մատենագիտություն
H. AG 173; Աճ. ՀԱԲ 631