Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1700 բառահոդված (էջ 40/170)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 213, սյունակ 1 Էջ 213
ԵՂԲԱՅՐ (-աւր, -արք, -արգ) «եղբայր, արենակից, կրոնաւոր, ընկեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhrāter- «եղբայր»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղբայրութիւն, եղբայրասէր, եղբայրատեաց, եղբաւրորդի, մաւրեղբայր, արքայեղբայր, հարսնեղբայր, տեառնեղբայր, ժողովեղբայր, եղբայրագիր, եղբայրազուրկ, եղբայրակից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հինդկ.
bhrātar
աւ.
brātar
«եղբայր»
հուն.
φρᾱτηρ
«ֆրակտրիայի անդամ»
լատ.
frater
գոթ.
brōþar
հ. սլ.
bratrъ
քոխ. Ա
pracar
Բ
procer
«եղբայր»
Մատենագիտություն
H. AG 441; Աճ. ՀԱԲ 15-16
Էջ 213, սյունակ 1 Էջ 213
ԵՂԵՆԳ «յաւիտենական»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 2, 17) կարող է նոյնը լինել Աստուածաշնչի Եղեադ անվան հետ, որ թարգմանւում է «աստուծոյ յաւիտենականութիւն»։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 17
Էջ 214, սյունակ 1 Էջ 214
ԵՂԻՃ (աղիճ, աղիջ, եղինջ, աղինջ, աղինճ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատի հետ՝ *klidio- (որպես «կտրող, ծակող»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղիճիկ
Էջ 214, սյունակ 1 Էջ 214
ԵՂՄՇՈՅ ««փափուկ» կամ «ողորկ» (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՄ «մեղմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «հանգստանալ, հանդարտվել»
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «բարեհաճ լինել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *el- արմատի հետ, որի տակ միավորվող ձեւերը առանց այն էլ կասկածելի են։ Կասկածելի է կապը նաեւ *sel- արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղմիկ
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՈՒԿ «խեղճ, թշվառ, ողորմելի, ավա՜ղ, ափսո՜ս, վա՜յ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «բնաձայնական» -ուկ վերջածանցով
Աճառյանը բխեցնում է *leug’- «կոտրել, բեկանել» արմատից, բայց սրանից կա բնականոն լույծ-ը (լուծանել)։ *leug’-ի կողքին *leug- ձեւի առանձնացումը հարցը չի լուծում, որովհետեւ հայերենում *g-ն *u-ից հետո նույնպես պիտի փոխվեր ծ-ի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղկություն, եղկելի, եղկել, եղկանք, եղուկել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολολυγή
«ճիչ, ողբ»
հուն.
ελεγος
«եղերերգ»
հուն.
ελεος
«կարեկցություն, խղճահարություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22; Ջահ. ՀԼՊ 136
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՈՒՆԳՆ ան, -ունք (-ունկն, ուշ` ղունգն, ղնգունք, ըղունկն, ըղնկունք) «եղունգ, թերիչ, հատիչ, եղնգաքար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nogh- (անմիջական նախաձեւ՝ *longh-, *ongh- / nogh-) *ongh-li- ձեւի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղնգաբերան, եղնգաքար, եղեգնաքար, եղենգնաքար, եղնգնեայ, լայնեղունգն, սարդեղունգն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nakhá-
հուն.
όνυξ
լատ.
unguis
հ. վ. գ.
nagal
լիտվ.
nagas
ռուս.
ноготь
«եղունգ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22-23; Ջահ. ՀԼՊ 141
Էջ 216, սյունակ 1 Էջ 216
ԵՂՍՈՎԹԻ (Եսիովթ) «ողորմություն» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
առնված է եբրայական ինչ-որ հատուկ անվան մեկնաբանությունից:
Էջ 217, սյունակ 1 Էջ 217
ԵՆԹ- (ընթ-) «ենթ(ա), ստոր(ա)-»
Ստուգաբանություն ()
Ընդ նախդիր-նախածանցի բարբառային տարբերակ՝ մտցված հունաբան հեղինակների կողմից:
Էջ 217, սյունակ 1 Էջ 217
ԵՊԵԱԿ (վրիպակով՝ երեակ) «անկողին» ((բբ))
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. έπι-αυς «քնել (մի բանի վրա)»
փոխառություն հունարենից: Ամալյանը (ԲՀ 364) հանում է հուն. έπι-αυς «քնել (մի բանի վրա)» բայից (?):