Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ձեւ» որոնման արդյունք՝ 955 բառահոդված
· Էջ 40 / 96
Էջ 274, սյունակ 1
ԹՈՒՂԲ
I
(թուխայ, թողփ)
«ամպամածություն, մշուշ, մառախուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Եթե սկզբնաձեւը թուխայ-ն է, ապա թուխ-ի ածականով ձեւն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թխապհոծ,
թլփայորդ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 275, սյունակ 1
ԹՈՒՄԲ
«պատնեշ, ամբարտակ, պարիսպ, նավեզերք, բլրակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tēu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tumbho-)
հ.-ե. արմատ՝ *tu-
«ուռչել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բմբաձեւ,
բմբել,
բմբիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τύμβος «գերեզմանաբլուր, հողաբլումբ, դամբան»
լատ.
tumulus «բլումբ, հողաբլումբ, գերեզմանաբլուր, դամբարան»
հ. շվեդ.
pumi
հ. վ. գ.
dūma «բութ մատ»
մ. իռլ.
tom «բլուր, թումբ, քուփ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 206;
Ջահ. ՀԼՊ 154
Էջ 275, սյունակ 1
ԹՈՒՄՆ
(թումնի, այլեւ թուրմն (°), թուսի (°))
««խավար» (ԲՀ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tem(ə)-
«մութ, խավար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tom-no)
հ.-ե. արմատ՝ *tem(ə)-
«մութ, խավար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tom(e)s-no-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 210) թուրմն ձեւի կապակցությամբ գրում է. «կա պ. tum «մութ», բայց այս բառը մենք պարսկերենի բառարաններում չգտանք»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թումանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
támas «մութ, խավար»
իլիր.
τομαρος «լեռնանուն»
հ. սլ.
təmənə
ռուս.
темный «մութ, խավար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 210
Էջ 275, սյունակ 1
ԹՈՒՆԴ
I
(թնդո, -ի, -ից), ուշ` -ոյ
««թնդյուն» (թունդ- «ցնցում, բախում»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ * (s)teu-
«հրել, խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)tund-)
*(s)teu-d- ա-ծականով եւ *-n ռնգային ձեւից
*(s)teu-d- ա-ծականով եւ *-n ռնգային ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թնդիւն,
դնդիւն,
թնդումն,
թնդել,
թնդական,
թնդոց,
թնթոց,
անթունդ,
սրտաթունդ,
թնդանոթ,
թնդանոթաձիգ,
թնդանոթամարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tundatē «հրում է, խթանում է»
հ. հնդկ.
tudati «հրում է, խթանում է»
լատ.
tundō «խփել, հրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 207;
Pok. IEW 1033
Էջ 275, սյունակ 1
ԹՈՒՐ
(թոյր), -ոյ
«թուր, սուր (զենք)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter(ə)-
«տորորել, շփել, շփելով մաշեցնել, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tōr-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրաթափ,
թրածեծ,
կիսաթուր,
թրաձեւ,
թրաձուկ,
թրամարտ,
թրամերկ,
թրասուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τείρω «մաշեցնել, ուժասպառել»
հուն.
τορέω «ծակել, կտրել»
հուն.
τόρος «դուր»
լատ.
terō «տորորել, փշրել, աղալ»
ռուս.
тереть «տորորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 208
Էջ 276, սյունակ 1
ԹՈՒՐԾ
I
«թուշ, այտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tēu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *turg- (°))
Լիդենը բխեցնում է trōg- ձեւից՝ *ter- «տորորել, մաշեցնել» արմատից՝ հայ. արածել, հուն. τρωφω «կրծել, ուտել» բայերի հետ միասին. սա ընդունում է Pok. IEW 1, 1073 (թուրծ-ի համար տրվում է նաեւ «ծնոտ» իմաստը)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թուռ «այտ, թուշ»
հայ.
թուշ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1073
Էջ 276, սյունակ 1
ԹՈՔ
-ոյ
(թոգ)
«թոք, սպունգ, ծովային մի փափկամորթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tēu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *touok- կամ *tou-)
եթե թոգ ձեւը նախնական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոքատունն,
թոքացաւ,
թոքակէս
Նոր՝
թոքախտ, թոքախտաւոր, թոքախտաբոյժ, թոքային, լիաթոք
թոքախտ, թոքախտաւոր, թոքախտաբոյժ, թոքային, լիաթոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tuccetum «մի տեսակ երշիկ»
հ. վ. գ.
dioh
հ. անգլ.
thigh «ազդր, զիստ»
մ. խոլ.
tōn (tūknā) «հետույք»
լատվ.
tūks «ուռուցք»
հ. սլ.
tukǝ «ճարպ»
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԹՆՋՈՒԿ
(թթուկիչ, թթունճ, թթունուկ, թրկիճ, թրթուիճ, թաթառիճ, թրթկիճ, թրթճուկ, թրթկիչ)
«ավելուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)ter-)
կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով
Կազմված է -ուկ վերջածանցով՝ *թրթունջ կամ *թրթինջ հիմքից, որ, թերեւս, գալիս է *(s)ter- «պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն» արմատից՝ կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով: հմմտ. օրինակ, *streu հիմքային ձեւից՝ մ. վ. գ. struzach «թփուտ»: հմմտ. նաեւ հայ. թորթ եւ թորթոշ: Կարո՞ղ է արդյոք բաղարկված լինել թնջուկ (տե՛ս) եւ, որոշ դեպքերում, պ. turs «թրթնջուկ» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
struzach «թփուտ»
հայ.
թորթ
հայ.
թորթոշ
պ.
turs «թրթնջուկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԻՔ
(-ի, -աց)
«թրիք, կղկղանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«անմաքուր հեղուկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trēk- < *(s)ter-)
արմատից, որտեղից նաեւ՝ թարախ, թոր, թուրմ, թուրջ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրքաժողով,
թրքանալ,
թրքած,
թրքել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բուլղ.
toro «գոմաղբ»
լատ.
stercus «գոմաղբ. կղկղանք»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 215
Տե՛ս նաեւ
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄ
(-ու, մյուս հոլովները՝ -ի, -աց)
«մեկ ժամ, եկեղեցական ժամասացություն, եկեղեցի, ժամանակ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական žamān
Առանձնացված է իրանական žamān ձեւից՝ -ān եւ հայ. -ան ածանցների բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամաբաշխ,
ժամադէտ,
ժամադիր,
ժամադրել,
ժամակալ,
ժամալար,
ժամապահ,
ժամակոչ,
ժամագիրք,
ժամակարգութիւն,
ժամատուն,
ժամատեղի,
յայնժամ,
ցայնժամ,
յորժամ,
առժամայն,
նոյնժամայն,
գիշերաժամ,
տարաժամ,
դատարկաժամ,
բարեժամ,
ապաժամեան
Նոր՝
ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։