Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված
· Էջ 40 / 190
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՆ
«պարսկական կրոն, հավատ, աղանդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dēn
Աղբյուր՝ պ. dīn
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դենադարձ,
դենակորույս,
պարսկադեն
Մատենագիտություն
H. AG 139;
Աճ. ՀԱԲ 653
Տե՛ս նաեւ
Էջ 194, սյունակ 1
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՌ
«դեռ, տակաւին, նոր միայն, ժամանակ, տարիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhers- / *dher-)
արմատից, որտեղից` դարել, դադար։ Հյուբշմանը (AG 438) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 654) համեմատում են լիտվ. dar «դեռ, տակաւին» բառի հետ, բայց սա լիտվ. dābar «դեռ, տակաւին» բառի կրճատ ձեւն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեռեւս,
դեռադեռ,
դեռաբողբոջ,
դեռաբոյս,
դեռահաւատ,
դեռընտիր,
մինչդեռ,
դեռահաս,
դեռատի
Մատենագիտություն
AG 438;
Աճառյան (ՀԱԲ) 654;
Fraenkel, LEW 79
Տե՛ս նաեւ
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՐԱՆԴԵՐՁԱՊԵՏ
«պարսկական մի բարձր պաշտօնեայ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dar-andarz-pat
dar- «դուռ» եւ andarzpat > հայ. հանդերձապետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐՁԱՆ
«թել»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh-
«պտտել, դարձնել, ոլորել»
Աղբյուր՝ իրանական darzīk
Աղբյուր՝ պ. darz, darza
«կար»
Աղբյուր՝ պ. darzmān, darzan
«թել, ասեղ»
Աճառյանը հնարավոր է համարում դերձակ բառի հետ միասին համարել բնիկ հնդեւրոպական՝ միեւնույն *dhergh- «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերձանիլ
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 656-657
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՒ
(*դէ, դիւ, դիւաց)
«բարի ոգի, հրեշտակ, չար ոգի սատանա, կուռք (°)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dēv
Աղբյուր՝ ավ. daēva
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւաբուխ,
դիւագին,
դիւախանգարել,
դիւակամ,
դիւահար,
դիւափոփոխ,
դիւացամոլ,
դիւամոլ,
դիւանալ,
դիւապաշտ,
դիւապետ,
դիւատուր,
անդեւ,
չարադեւ,
բազմադեւ,
դեւապետ
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 658
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷ(Հ)ՄԵԹԱՐ
(դեհմեթար)
«գյուղապետ, գյուղավագ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dehmethar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեմեթարա(յ)հակ,
դեմեթարահարկ
Մատենագիտություն
Ավագյան, ՎԱԲ 171
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՊ
(-ի, -աց)
«դեպք, դիպված, հարմար, պատշաճ, դեպի, մեկի կողմը»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dheya-
«տեսնել, նայել»
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից։ Այն թերեւս հանգում է հնդեւրոպական *dheya- «տեսնել, նայել» արմատին, որտեղից իրանական ճանապարհով ծագում են հայ. դէմ, դէտ ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեպետդեպ,
դեպուդեպ,
դեպուղիղ,
դիպուն,
դիպան,
դիպատրութիւն,
դիպիլ,
դիպող,
դիպուկ,
դիպադէպ,
ինքնադէպ,
բարեդէպ,
հանդէպ,
հանդիպիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՏ
(-ի, -աց)
«դիտող, պահապան, հսկիչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *dēt
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *dēt։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դետակն,
դիտել,
դիտանոց,
դիտաւոր,
դիտաւորութիւն,
դիտակ,
հրաշադէտ,
դիտադէտ,
գիշերադէտ,
գեղեցկադիտակ
Նոր՝
դիտարան, դիտատորեալ, դիտմամբ, ակնդէտ, աստղադիտակ, հեռադիտակ, մանրադիտակ
դիտարան, դիտատորեալ, դիտմամբ, ակնդէտ, աստղադիտակ, հեռադիտակ, մանրադիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
dītan
պ.
dīdan
ավ.
vi-daētaz- «չորս կողմը նայող, դետ»
Մատենագիտություն
H. AG 141;
Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՈԽ
(-ոյ (անեզ. գործած.))
(ճուճաղ, ճուճաղխ)
«դժոխք, գեհեն, գերեզման, դժվար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժոխակուլ,
դժոխաբնակ,
դժոխապետ,
դժոխանման,
դժոխաբանել,
դժոխաւոր,
դժոխերես,
դժոխանալ,
դժոխագնաց,
դժոխելանելի,
դժոխերասան,
դժոխագիւտ,
դժոխին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
dažoahva
պրթ.
dožax
մ. պ.
dušaxv
պ.
dožax
Մատենագիտություն
H. AG 142-143;
Աճ. ՀԱԲ 664;
Ջահ. ՀԼՊ 523
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։