Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«գի» որոնման արդյունք՝ 783 բառահոդված · Էջ 40 / 79
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՏԱՐ (-ի, -աց, -ոյ (°)) «ծայր, կատար, ավարտ, լեռնագագաթ, աքաղաղի կատար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կամար կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ-od-)
Հազիվ թե ծագի սեմական աղբյուրից (հմմտ. եբր. keter «պսակ, թագ, կատար»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատարել, կատարումն, կատարելիք, կատարած, կատարեալ, կատարելապէս, կատարելամիտ, անկատար, լիակատար, դժուարակատար, երագակատար, բերակատար, հայրենակատար, խորհրդակատար, կամակատար
Նոր՝
գործակատար, յանձնակատար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ. kyta «սապատ, վեր ուռած ծալք, ուռուցք»
շվեդ. բրբ. küt «սապատ, պալար»
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՏԷԳԻՍ (կատագիս) «մրրիկ, վերեւից խուժող հողմ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. καταιγίς
Մատենագիտություն
H. AG 355; Աճ. ՀԱԲ 538
Էջ 390, սյունակ 1 Էջ 390
ԿԱՐ III «կարիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «ծանր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷori-)
ծագում է «ծանր» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարի-ք, կարեւոր, կարաւտ, կարաւտիլ
Նոր՝
կարոտագին, կարոտակէզ, կարոտաւոր, կարիքաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gurú «ծանր, կարեւոր, արժանավոր»
Էջ 390, սյունակ 1 Էջ 390
ԿԱՐԱԳ «կարագ, կոգի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *karak
Աղբյուր՝ պ. kara
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 543
Էջ 390, սյունակ 1 Էջ 390
ԿԱՐԱԿՈՒՄ «տիղմ, ցեխ, տղմուտ, ցեխոտ»
Ծագումն անհայտ է
ծագի իրանական որեւէ կորած բառից (հնդեւրոպական *kel-, *kāl- գույնանիշ արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. kalká «կեղտ»)։ Պատահական է նմանությունը թյուրք. qara qum (թրք. kara kum) «սեւ ավազ» կապակցության հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kalká «կեղտ»
թյուրք. qara qum «սեւ ավազ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԱՍ (ուշ՝ -ոյ, -ի) «կարաս», կարաս-«կահույք, կահկարասի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ուրարտ. xaraci (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (թերեւս)
թերեւս փոխառութիւն ուրարտերենից, որտեղից փոխառուած պետք է լինեն նաեւ ագուլ. xaraci, կուր. xarace, լակ. xarazi: Սակայն հնարաւոր է նաեւ փոխառութիւնը իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարասի, կարասեկիր, կարասապան, գինեկարաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kaláça
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546; Olsen, NBA 887
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԲ II (տպագիր կապի) «ծովախեցգետին, կրաբ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κάραβος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 547
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԳ (-ի, -աց) «կարգ, հրեշտակախումբ»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անյայտ է։ Ըստ Հ. Բեյլիի (DKS 441)՝ վրաց. kargi «լաւ» բառի հետ (*karg) (վերականգնում է խոտ.-սակ. hamgalj «հաւաքել» ձեւի հիման վրայ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարգել, կարգալից, կարգաւոր, կարգաւորութիւն, կարգիչ, դասակարգ, ծննդակարգ, ժամակարգութիւն, յառաջակարգ, յարակարգել, շնորհակարգութիւն, բարեկարգ, գլխակարգութիւն, զրուցակարգութիւն, անկարգ
Նոր՝
կարգադրել, կարգադրիչ, կարգազուրկ, կարգախօս, կարգապահ, կարգապահական, կարգապահութիւն, անկարգապահ, գիտակարգ, օրակարգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. kargi «լաւ»
խոտ.-սակ. hamgalj «հաւաքել»
Մատենագիտություն
DKS 441
Էջ 394, սյունակ 1 Էջ 394
ԿԱՐՃԻՆ (կաճին) «արմատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *grdio-t-) *-d ածականով տարբերակից՝ -ին ածանցով
ծագի հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատի *-d ածականով տարբերակից՝ *grdio-t-՝ -ին ածանցով. հմմտ. հ. իռլ. grinne (<*grend-n-io) «կապոց», նորվ. kart «չհասած պտուղ, կոստող»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճնովին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. grinne «կապոց» (<*grend-n-io)
նորվ. kart «չհասած պտուղ, կոստող»
Էջ 394, սյունակ 1 Էջ 394
ԿԱՐՈԳԻՆ (կարոգի «չամանուկ») «վայրի չաման»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. καρον «չաման»
Կարո-ն գալիս է հուն. καρον (καρω) «չաման» բառից, բայց չի բացատրված -գի(ն)-ը:
Մատենագիտություն
Chantraine, DELG 499