Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 40 / 186
Էջ 165, սյունակ 1
ԳՈԹԻ
(-գոդի)
«-պաշտ, պաշտող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *guhedh-
«խնդրել, տենչալ, պահանջել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *guhodhiio-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծառագոդի,
ծառագոբի,
ծառաց գոբի
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՀ
«գոհ, գոհունակ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *duš-gōh
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական ծագման վկայություն պետք է համարել դժգոհ ձեւը, որ հավանաբար բուն իրանական կազմություն է (*duš-gōh °)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոհանալ,
գոհություն,
գոհագողություն,
դժգոհ,
դժգոհիլ
Նոր՝
գոհունակ, գոհունակություն, գոհացուցիչ, ինքնագոհ
գոհունակ, գոհունակություն, գոհացուցիչ, ինքնագոհ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 358
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՂ
-ոյ
««գող» (գող- «անհետացում, ջնջում, գրավում, զավթում»°)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պոկել, շորթել, թալանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uolo-)
Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 573) կապում է զատել «ծածկել» ու գոդել «ծածկել, թաքցնել» ձեւերի հետ եւ բխեցնում *uel- «խաբել» արմատից, որ քիչ հավանական է, թեեւ այն ընդունում է նաեւ Զոլտան (Solta, DAKIS 452)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գողակից,
գողություն,
գողունի,
գողանք,
գողացիկ,
գողուղի,
գողումն,
գաղտագողի,
զրգողել,
մարդագող,
գողախեժ,
գողախիժաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vellō «պոկել, քանդել»
գոթ.
wilwan «թալանել»
գոթ.
vulwa «գողություն, թալան»
խեթ.
ualh «խփել, զարկել, կռվել, հաղթել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 573;
Solta, DAKIS 452
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՂՏ
(գողկ)
««մահիճ» (ԲՀ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uol-d- կամ *uol-g-)
որտեղից, մի կողմից՝ «փոս, գոգավորություն» իմաստն ունեցող... մյուս կողմից՝ «զամբյուղ» նշանակող... հավանաբար այստեղից է նաեւ գաղակ «մահիճ» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
valles (vallis) «հովիտ, փոս, գոգավորություն»
հուն.
ειλυνη «զամբյուղ»
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՂՏՐ
«փափուկ, քնքուշ, դուրեկան, ախորժելի, լույծ, հեղուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uol-d-ur-)
«փափուկ» իմաստային անցումով. «լույծ, հեղուկ» իմաստի համար հմմտ. նույն արմատից ռուս. вал «կոհակ, ալիք» տիպի իմաստները. հնարավոր է բաղարկություն քաղցր բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գողտրիկ,
գողտրաբարբառ,
գողտրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
вал «կոհակ, ալիք»
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՄ
(-ոյ, -ի, -աց)
«գոմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghom-
«գոմ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghomo-)
Կասկածելի է դարձնում *-om > -ոմ անցումը փոխանակ -ում-ի, թեեւ Աճառյանը տալիս է նաեւ *dhōnā > դոն «մի տեսակ հաց, պաքսիմատ» անցումը, որ նույնպես կասկածելի է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոմամուտ,
գոմահանդ,
գոմահոր,
գոմաղբ,
անասնագոմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
դան.
gamme «փարախ»
շվեդ. բրբ.
gamme «մսուր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 574;
Pok. IEW 452
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՅԺ
(-ի, -ից)
«բոթ, վատ լուր, ողբ, լացուկոծ»
Փոխառություն
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուժել,
գուժկան,
գուժումն,
գուժխն,
գուժատուր,
գուժիկ,
հրապարակագոյժ,
մահագոյժ,
աշխարհագոյժ,
դառնագոյժ,
չարագոյժ
Էջ 168, սյունակ 1
*ԳՈՆԵԼ
(հրամայականը՝ գոնեա (գոնեայ, գոնե))
«գոնե, գեթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ues-
«մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uos-ne)
*-ne- ածանցով
գոմ-ի հետ միասին (տե՛ս գո-) ծագում է *ues- «մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել» բայից՝ *-ne- ածանցով (՞) *uos-ne > գոնե- (՞)։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՉ
«գոչյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uekʷ-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uokʷio-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580) համարում է հնդեւրոպականից անկախ բնաձայնական կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոչել,
գոչիւն,
գոչումն,
երկնագոչ,
բարձրագոչ,
ահեղագոչ,
հրապարակագոչ,
մեծագոչ,
յոգնագոչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vākti «ասում է, խոսում է»
հ. հնդկ.
vākyam «խոսք, ասույթ»
ավ.
vaxš
լատ.
vox «ձայն, ասույթ, բառ»
հուն.
επος «բառ, խոսք»
թոխ. Ա
uwak «ձայն»
թոխ. Բ
wek «ձայն»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1136;
ՀԱԲ 580
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՌ
I
«գոչյուն, բղավոց, կռիվ, բառ»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghor-s-)
բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ,
գոռումն,
գոռութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gharghara «հնչյուն, բնդյուն, քրքիջ»
հ. անգլ.
gierran «հնչել, ժվալ, ճչալ, ճռնչալ, շաղակրատել»
ռուս.
гаркать «գոռալ, գոչել, բղավել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։