Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 529, սյունակ 1
ՄԿՐՏԵԼ
«լվանալ, մկրտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)meukh-
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)meug-)
o-ձայնդարձ, *(s)meug- տարբերակից (*smug- > *մուկ եւ -րտ- աճական)
Կազմությամբ զուգահեռ է մխրճել բային, որ հավանաբար գալիս է մուխ «մխում» արմատից։ Այս դեպքում մկրտել բայի *մուկ- արմատն էլ գալիս է հնդեւրոպական *(s)meukh- արմատի *(s)meug- տարբերակից (*smug- > *մուկ եւ -րտ- աճական)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մկրտիչ,
մկրտություն,
մկրտատուն,
մկրտարան,
մկրտչական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 559, սյունակ 1
Ն-
(3-րդ դեմքի ցուցական արմատ)
«3-րդ դեմքի ցուցական արմատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(e)no
*(e)no արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նա,
ան,
նոյն,
այն,
աւանիկ,
անաւանիկ,
անդ,
անդր,
անդրեն,
անտի,
անդուստ,
անդստին,
անդանաւր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*ana
ավ.
ana
հուն.
ένη
«երեկ չէ առաջին օրը, վաղանց»
գոթ.
jains
լիտվ.
anas
ռուս.
он
«նա»
Մատենագիտություն
H. AG 478;
Աճ. ՀԱԲ 416
Էջ 599, սյունակ 1
ՈԶՈՐ
«ճյուղ, բարակ ճյուղ, ճիպոտ, խրձակապ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 550) համեմատում է հուն. ὄσχος եւ մ. պ. azg (>հայ. ազգ) «ճյուղ» բառերի հետ եւ վերականգնում հնդեւրոպական *ozg'ho- ձեւը, սակայն նախ` հնդեւրոպական *ozgho-ի *g-ն քմայնացած չէ, երկրորդ` անբացատրելի է մնում -ր-ն, երրորդ` չի բացատրվում կապը բարբառային ձեւերի հետ, եթե նախնական իմաստը «ծռել»-ն է:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄσχος
մ. պ.
azg
«ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550
Տե՛ս նաեւ
Էջ 664, սյունակ 1
ՍԱՀՄԻ
«հայկական տոմարի 3-րդ ամիս»
(տոմարական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ քարթվ. *sam-
փոխատու լեզու՝ վրաց. sami
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 163
Էջ 677, սյունակ 1
ՍԵՐԿ
«այսօր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’e-dui-
(անմիջական նախաձեւ՝ *k’te)
հայ. սե-
հ.-ե. արմատ՝ *dui-
(անմիջական նախաձեւ՝ *deu-)
հայ. -րկ
հին կազմութիւն` *k’e-dui- (*k’te)-> հայ. սե- եւ *dui- (*deu-ից)> հայ. -րկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերկեան,
սերկածին,
սերկս
Մատենագիտություն
Dumézil, BSI 48;
Ջահ. ՀԼՊ 113
Էջ 677, սյունակ 1
ՍԷԻՆ
«ամսվա 28-րդ օր»
(բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 703, սյունակ 1
ՎԱՆԱԴ
««ամսի 14-րդ օրը» (բբ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 717, սյունակ 1
ՏԱԳՐ
(-ր)
(տայգր)
«ամուսնու եղբայրը, տագր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *daivēr-
«տագր»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *daivēr- «տագր» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dēvár
հուն.
δάήρ
լատ.
lēvir
հ. վ. գ.
zeihhur
«տագր»
Մատենագիտություն
H. AG 496;
Աճ. ՀԱԲ 356
Էջ 736, սյունակ 1
ՏՐԵ
I
(-եայ)
«հայկական չորրորդ ամիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. tīr
«Շնիկ (աստղ)»
փոխատու լեզու՝ պ. tīr
«արեգակնային 4-րդ ամիս»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 435-436
Էջ 778, սյունակ 1
ՔԱՐ
(-ի, հգն. -ն, քարինք, -րանց, -րամբք, եզ. գրծ. քարիւ, քարամբ)
«քար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kar-
«քար, կարծր»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քարակոփ,
քարափ,
քարկոծել,
քարատաշ,
երկանաքար,
որձաքար,
քարբուռն,
քարածուխ,
քարիւղ,
քարահանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
karkara-
«կարծր, կոշտ»
հուն.
κάρκαρος
«կարծր, անհարթ»
լատ.
cancer
«խեցգետին»
կիմր.
carn
«քարակույտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 558-560
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։