Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՄԱՐ
«համախումբ, հավաք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gumārtan
«կարգել, նշանակել, հանձնարարել, հանձնել»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gumāretan
«լիազորել, կարգել»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gamāru (gammaru)
«լիակատարություն»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gamartu(m)
«հավաք, ամբողջություն»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gummurtu(m)
«լիակատարություն»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. gumārtan «կարգել, նշանակել, հանձնարարել, հանձնել», gumāretan «լիազորել, կարգել» (թերեւս փոխառություն ակկադերենից. հմմտ. ակկադ. gamāru (gammaru) «լիակատարություն», gamartu(m) «հավաք, ամբողջություն», gummurtu(m) «լիակատարություն»), ավելի քիչ հավանական է անմիջական փոխառություն ենթադրելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գումարել,
գումարութիւն,
բազմագումար,
երկնագումար,
հոգեգումար,
համագումար,
հանրագումար
Մատենագիտություն
H. AG 130;
Աճ. ՀԱԲ 591
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՊԱՐ
«ըմբշամարտ, կռիւ, պատերազմ, վէճ, մի օդերեւոյթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«խփել, զարկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-par (<*vi-para))
փոխատու լեզու՝ իրանական
Ենթադրւում է *gu-par (<*vi-para)՝ հնդեւրոպական *per- «խփել, զարկել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուպարել,
գուպարած,
գուպարադիր,
գուպարայադք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
pərət
«մարտ, կռիւ»
հայ. (< իրան.)
պատ-ել
«յաղթել»
մ. պ.
ni-part
«կռիւ»
խոտ.-սակ.
purr
«յաղթել»
Էջ 180, սյունակ 1
ԴԱԼԱԿԵԼ
(դարլակել)
«ջանքով ձեռք բերել, հայթայթել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ԲՀ՝ «կատարել» կամ «ջանալ». -իլ «աշխատել, ջանք թափել»։ Հավանական չէ բխեցնել հնդեւրոպական *dhy-lo-ից, որ ծագում է *dhē- «դնել» արմատից (հմմտ. ռուս. дело «գործ», делать «գործ անել», հ. իռլ. dalidum «նրանք արեցին, կատարեցին»)
Էջ 182, սյունակ 1
ԴԱՄԲ
«թաղում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dembh-
«թաղել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhmbh-)
արմատից
(հայ-հունական զուգաբանություն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դամբան,
դամբանական,
դամբանագէշ,
դամբանագէջ,
դամբանակ,
դամբարան,
դամբարանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τάφος
«թաղում, հուղակավորություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 618;
Pok. IEW 248-249
Էջ 186, սյունակ 1
ԴԱՏ
(-ի, -ից, հազվադեպ՝ -ու)
«դատ, դատաստան, իրավունք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dāt
հմմտ. մ. պ. dāt, հ. պ., ավ. dāta
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատել,
դատակնիք,
դատապարտել,
դատապարտիչ,
դատավճիռ,
դատարան,
դատավետ,
դատափետել,
բռնադատել,
դատողութիւն,
քննադատել,
դատական,
դատապաշտպան
Մատենագիտություն
H. AG 136;
Աճ. ՀԱԲ 629
Տե՛ս նաեւ
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂԵԽ
(դեղեղ-, դեխեխ)
«պղտոր, խռով», դեղեխ (դեղեղ) «դավաճան, նենգ մարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«տարուբերել, դողալ, տարուբերվել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhel- «տարուբերել, դողալ, տարուբերվել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղեխել,
դեղեխիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դող
հայ.
դողալ
հայ.
դեխ-
շվեդ. բրբ.
dilla
«տարուբերել»
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐԵՒ
«ավերակ, խոպան, ամայի տեղ, փուլ, դատարկ, ունայն, իզուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dherbh-
«աշխատել»
արմատից, որից՝ հայ. դերբուկ, այլեւ լիտվ. dirbti «աշխատել», մ. վ. գ. verderben «մեռնել, խորտակվել, փչացնել, վնասել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերեւանալ,
դերեւանք,
դերեւումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
dirbti
«աշխատել»
մ. վ. գ.
verderben
«մեռնել, խորտակվել, փչացնել, վնասել»
լիտվ.
dárbas
«աշխատանք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 257;
Ջահ. None
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԺԳՈՅՆ
«դժգույն, անգույն, գունատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *duš-gōn
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *duš-gōn։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժգունել,
դժգունութիւն
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՈՒԱՐ
(-ի, -աց)
(բրբ. դժար)
«դժվար, ոչ հեշտ. դժվարանցանելի տեղ (լեռներում) (հզն. գործածությամբ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dužvar
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժուարանալ,
դժուարանք,
դժուարութիւն,
դժուարագիւտ,
դժուարալուր,
դժուարամատոյց,
դժուարապահ,
դժուարակամ,
դժուարալոյծ,
դժուարամիտ,
դժուարակիրթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
dižvār
մ. պ.
dašxvar
պ.
dušvār
Մատենագիտություն
H. AG 143;
Աճ. ՀԱԲ 665
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՊԱՐՏ
«հաղթված»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *duzpart
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժպարտեցուցանել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 665
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։