Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 226, սյունակ 1
ԵՐԿԱԹ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց)
«երկաթ, երկաթե գործիք, շղթա, կապանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dei-
«փայլել, շողալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *d(i)u-)
*-u աճականով
նոյն զարգացմամբ, ինչ երկին բառի մէջ՝ ենթարկուած արծաթ բառի ազդեցութեանը. երկաթը հնում կապուած է եղել երկնքի հետ՝ ստացուելով երկնաքարից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկաթագամ,
երկաթագործ,
երկաթակապ,
երկաթապատ,
երկաթի,
աներկաթ,
երկաթեայ,
երկաթուղի,
երկաթուղային,
երկաթավաճառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
rkina
քարթվելական ձեւ
մեգր.
rkina
լազ.
erkina
Էջ 227, սյունակ 1
ԵՐԿԻՆ
(-ի, -ից, ուշ՝ -աց)
«երկինք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dei-
«փայլել, շողալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *d(i)ui-n-)
*-u աճականով՝ «շողացող երկինք»
Կան հնչիւնական դժուարութիւններ: Հնարաւոր է երկիր բառի համաբանական ազդեցութիւնը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնաբերձ,
երկնագէտ,
երկնագոյն,
երկնակեաց,
երկնահայեաց,
երկնահար,
երկնասլաց,
երկնաւոր,
յերկնուստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*dyau
«երկինք»
հ. հնդկ.
divām
«օր»
հայ.
տիւ
հ. սլավ.
dьnь
լիտվ.
diena
«օր»
Էջ 229, սյունակ 1
ԵՒՐՈՍԻՂԱՍ
«հարավ-հարավ-արեւելյան քամի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ευρο(s)
«հարավ-հարավ-արեւելյան քամի»
փոխատու լեզու՝ հուն. σελας
«լույս, փայլատակում, կայծակ»
հուն. ευρο(s) «հարավ-հարավ-արեւելյան քամի» + -սիղաս (<հուն. σελας «լույս, փայլատակում, կայծակ»՞):
Էջ 291, սյունակ 1
ԼԱՄԲԱՐ
(-ի, -աց)
(լամպար, ղամբար, ղամպար)
«լամպ, ջահ, ճրագ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λαμπάς, -άδος
փոխատու լեզու՝ պրթ. *lampad
միջնորդությամբ` *lampad > ղամբար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ղամբարել,
ղամբարումն,
ղամբարափայլ
Մատենագիտություն
H. AG 351;
Աճ. ՀԱԲ 263
Էջ 296, սյունակ 1
ԼԻԳՐՈՆ
«փայլ (՞)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ հուն. λυγρόν
«չարաբաստիկ, դժնի, դժբախտ»
Եթե նշանակությունն է «չարաբաստիկ, դժնի, դժբախտ», ապա ծագում է հուն. λυγρόν (λυγρός-ի հայց.) «չարաբաստիկ, դժնի, դժբախտ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լիգրոնաւոր
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՅՍ
(-ոյ)
«լոյս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leuk'-
«լուսաւորել, լուսաւոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *leuk'o-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսաբեր,
լուսազարդ,
լուսակերպ,
լուսամուտ,
լուսանալ,
լուսատու,
լուսարան,
լուսաւոր,
լուսաւորիչ,
լուսածել,
ինքնալոյս,
մշտալոյս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
roká-
«լոյս»
հուն.
λευκός
«լուսաւոր, փայլուն. սպիտակ»
լատ.
lūx
«լոյս»
կիմր.
llug
«փայլ»
ռուս.
луч
«ճառագայթ»
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՄԱՀԻ
«երկաթափայլ, կարմիր երկաթաքար, հեմատիտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. xumāhan
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 323
Էջ 316, սյունակ 1
ԽԱՆՁ
(խանձ)
«այրվածահոտ, հրդեհ, վառելիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kend-
«լուսավորել, վառվել, այրվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khndio-)
ռնգայինից հետո խուլ/ձայնեղ (ծ/ժ) անցմամբ
արմատից՝ ռնգայինից հետո խուլ/ձայնեղ (ծ/ժ) անցմամբ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 329) խանձ-ից է բխեցնում խազ «ցանկացող, մոլյալ», որ իրանական ծագում ունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանձել,
խանձիլ,
խանձոց,
խանձառ,
խանձատ,
խանձող,
խանձողի,
խանձիք,
խանձրահոտ,
խանձրահոտիլ,
խանձրահամ,
խանձրահամութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
candati
«լուսավորում է»
հուն.
κανδαρος
«ածուխ»
լատ.
candeō
«սպիտակ լինել, փայլել, բոցավառվել, շիկանալ»
կիմր.
cann
«սպիտակ, լուսավոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 331
Տե՛ս նաեւ
Էջ 352, սյունակ 1
ԽՈՍՈՒԿԵՓԱՂ
(խոսոփիայլ, խոսեփայլ. սխալմամբ խոռուկեփաջ)
«ոսկեգլուխ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. χρυσοκέφαλος
սխալմամբ խոռուկեփաջ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 427
Էջ 371, սյունակ 1
ԿԱԶՄՈՐԷ
(կազմուրէ)
«փայլասենի»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հավանաբար կազմված է ինչ-որ կազ- եւ մոր (տե՛ս) բաղադրիչներից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կազմորենի
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։