Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 220, սյունակ 1
ԵՐԱՆ
II
«պարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ser-
«շարել իրար հետեւից, կցել, միակցել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sernt-)
այլեւ՝ հայ. յետռուլ (*ser-s-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarat, sarit
«թել»
հուն.
σειριο
«հիւսել, կցել. շարել»
լատ.
serō
«կցել, միացնել, կապել»
լատ.
serilia
«պարան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 220, սյունակ 1
ԵՐԱՆ
III
(ուշ՝ երան)
«թոյլ քամի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«շաղել, ցնցել, փնչալ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πρημαινω
«ուժեղ փչել (քամու մասին)»
խեթ.
parāi
«փչել (քամու մասին)»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԳԻԾԱՆԵԼ
(երգէծ-. հերգիծանել)
«պատռել, ճեղքել, պայթեցնել, գծել, նշան անել, կծել, նախատել, ծաղրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, ճեղքել, քերծել, ճանկռոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ureid-s)
արմատից (Ֆրիսկ)։ Հնչյունապես խոցելի է Հյուբշմանի ստուգաբանությունը (IF Anz. 10, 47), որ բերում է Աճառյանը՝ *urēg- (պիտի գար *երգիծ- եւ երգծանեմ)։ Երկու դեպքում էլ առկա է ս-ի՝ *r-ից առաջ պահպանվելու եւ *g-ի փոխվելու խնդիրը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգիծանիչ,
երգիծումն,
երգիծական,
երգիծանք,
երգիծաբան,
երգիծաբանական
Էջ 228, սյունակ 1
ԵՐՈՒՆԴԵՂ
«ծծումբ»
(բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առանձնացելի՞ է արդեօք -դեղ կամ -եղ բաղադրիչներից մեկնումեկը
Էջ 231, սյունակ 1
ԶԱԿԱՃԱՆԵԼ
«տածել, բուժել, (բրբ.) սնուցել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
թերեւս *ակնածանել = ակնածել «խնամել, հոգ տանել»` ն -ի անկումով (՞)
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԲԱՒՍ-
(զբուս-, սբաւս-, սբուս-)
«ժամանակի անցկացում խոսակցությամբ (զրույցով) կամ մի այլ բանով, մտքի զբաղմունք, զբաղմունք, հոգս, մտմտուք, տագնապ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhā-u-k-)
Կազմված է զ- նախդիր-նախածանցով՝ բաւս- արմատից: Եթե սրա նախնական իմաստն է «խոսակցություն, զրույց», որից զարգացել են մնացած իմաստները, ապա թերեւս բնիկ հնդեւրոպական է՝ *bhā-u-k-` *bhā- «խոսել» արմատից, որտեղից են հայ. բան, բառ, բայ, բաւ, (բայ), բանկն «առասպել», այլեւ հուն. փղմի (ղոր. փամի ) «ասել», լատ. for, fārē «խոսել», ռուս. բայատ «խոսել, պատմել», բասնյա «առակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զբաւսնուլ,
զբաւսանք,
զբաւսուցիկ,
անզբաւս,
բռնազբաւսել,
բռնազբաւսութիւն,
մեծազբաւս,
զբօսաշրջիկ,
զբօսավայր,
զբօսարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φήμη (դոր. φάμα)
«ասել»
լատ.
for, fārē
«խոսել»
ռուս.
баять
«խոսել, պատմել»
ռուս.
басня
«առակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՂԽ
(զեղ-, զեխ-, ուշ՝ զիղխ)
«խախուտ, անհաստատ, սահուն, շվայտ, ցոփ, անառակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«թափահարել, տատանել, դողալ»
Ծագումն անհայտ է (ենթաշերտային բա՞ռ): Հազիվ թե զ-հեղխ կազմությամբ կապ ունենա *pel- «թափահարել, տատանել, դողալ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զեղխագործութիւն,
զեղխութիւն,
զեղխիլ,
զեղխանալ,
զեղխաբարոյութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
παλλω
«թափահարել, ցնցել»
հուն.
παλαχη
«վիճակ»
Հեսիք
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴ ԻՐՍ
(ընդիրանգիրս)
««անմարմինս» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 125) ունեցել է ընդիրանգիրս տարբերակը։ Երեմիայի բառարանի քննական հրատարակության մեջ Ամալյանը բերում է ընդ իրս ձեւը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 125
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԹԵՌՆՈՒԼ
«կարդալ, ընթերցել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«բարձրաձայն խոսել; բարձր, պարզորոշ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tor-, *toro-s)
ընդ- նախածանցով
Բնիկ հնդեւրոպական` *ter- «բարձրաձայն խոսել» արմատից (*tor-, *toro-s «բարձր, պարզորոշ» -Pok. IEW, 1, 1088-1089)` ընդ- նախածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընթերցանելի,
ընթերցիչ,
ընթերցված,
ընթերցողական,
դյուրընթերց,
ընթերցարան,
դժվարընթեռնլի,
դյուրընթեռնլի,
անընթեռնելի,
ընթերցասեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τορός
«թափանցող, սլացիկ, հասկանալի, պարզորոշ»
մ. իռլ.
tairm
«աղմուկ»
լիտվ.
tarti
«ասել»
սլավ.
tortoriti
«շաղակրատել»
ռուս. тороторить
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 126-127;
Pok. IEW 1088-1089
Տե՛ս նաեւ
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԿԵՆՈՒԼ
«գցել, նետել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sengu-
«ընկնել, խորասուզվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sngu-)
որտեղից ծագում է նաեւ անկանել բայը
Բնիկ հնդեւրոպական` *sengu- «ընկնել, խորասուզվել» արմատից, որտեղից ծագում է նաեւ անկանել բայը (*sngu-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկեցիկ,
զընկենու,
թաւնընկեց,
զեռընկեց,
բացընկեցիկ,
դիցընկեց,
ընդվայրընկեց,
ընդվայրընկեցիկ,
լծընկեց,
կարթընկեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ.
*sinkwan
գոթ.
sigqan
հ. վ. գ.
sinkan, sinken
«ընկնել, սուզվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։