Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 155 բառահոդված (էջ 4/16)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԴԱՍՏԱՆ (-ի, -աց) «ծառաների եւ գերիների ամբողջութիւն, ինչք, կալուածք, ընտանիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «ցանկապատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gher-dh-) -(ա)ստան ածանցով
իրանական միջնորդութեամբ՝ արմատից։ (սխալ ստուգաբանութեամբ՝ գերդաստուռն)։ (իրանական միջնորդութեան վարկածը հեղինակինն է) :
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերդաստակական, գերդաստանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
փռյուգ.
gordum
«քաղաք»
հուն.
κορθίς
«կոյտ. բազմութիւն»
գոթ.
gards
«տուն»
հ. անգլ.
geard
«բակ»
հ. սաքս.
gard
«բնակարան» հզն.
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 541
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԵԶՄԱՆ (-ի, -աց) «գերեզման, շիրիմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. garō dəmāna «գովեստի տուն (իմա՛ «արքայութիւն»)»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. garōtmān «երկինք»
փոխատու լեզու՝ պ. garizmān «երկինք»
փոխատու լեզու՝ պ. garazmān «երկինք»
աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերեզմանատուն, գերեզմանակրկիտ, գերեզմանահատ, գերեզմանատեղի, գերեզմանաւրինէք, գերեզմանափոր, գերեզմանաքար, գերեզմանոց, գերեզմանային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 160, սյունակ 1 Էջ 160
ԳԷՏ (-ի, -աց, -ից) «իմացող, գիտակ, ծանօթ, բարեկամ, կախարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueid- «տեսնել, գիտենալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ueid-/*uoid-)
«տեսնել, գիտենալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիտել, գիտուն, գիտակ, գիտահարց, գիտութիւն, գիտնական, անասնագէտ, մեռելագէտ, երկնագէտ, խորագէտ, տգէտ, տգիտանալ, տգիտանք, չգիտանք, չգիտուն, անգէտս, զանգիտել, զանգիտանք, գիտակից, գիտակցաբար, գիտակցական, անգիտակցաբար, ազգագրագէտ, աշխարհագրագէտ, բնագէտ, լեզուագէտ, մասնագէտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
veda
«գիտութիւն»
հ. հնդկ.
ved, vid
«գիտենալ»
հուն.
οἶδα
«գիտեմ»
լատ.
video
«տեսնել»
հ. պ.
vēdōtu
«գիտենալ»
գոթ.
vitan
«իմանալ, գիտենալ»
Մատենագիտություն
H. AG 428; Աճ. ՀԱԲ 552
Էջ 161, սյունակ 1 Էջ 161
ԳԻԺ «գիժ, խելագար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. gīĵ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գժատուն, գժուիլ, գժատուն, գժանոց, գժութիւն, գիժխոտ, գեժուիլ, գեժնիլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 554
Էջ 161, սյունակ 1 Էջ 161
ԳԻՆԻ -ւոյ, -ւոց, -եաց «գինի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uei- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uoinio- ` *uoino-)
կարող է յուրացված լինել միջերկրական կամ կովկասյան աղբյուրից. հարեւան սեմական ձեւերը հավանաբար հնդեւրոպականից են առնված. չկա հնդիրանականում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գինեգէն, գինեհարիլ, գինեմոլ, գինեսէր, գինըմպելիք, գինըմպուք, գինարբուք, գինաւէտ, գինեպան, գինետուն, գինեգործ, գինեգործական, գինեգործութիւն, գինեվաճառ, գինեվաճառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οινος
ալբ.
venë
լատ.
vinum
հ. սլ.
vino
Մատենագիտություն
H. AG 434; Աճ. ՀԱԲ 559
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՐ (-ոյ) «տառ, գիր, գրվածք, գրություն, գիրք, նկար, վերագրում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պատռել, քերել, ճղել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uēro-)
արմատից, որ այլ լեզուներում առկա է միայն ածականներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրել, գրիչ, գրագետ, գրագիր, գրաձեւ, գրեղեն, գրապան, գրչություն, արագագիր, 메հենագիրք, որդեգիր, բնագիր, գեղագրել, նշանագիր, համագրել, ձեռագիր, երկաթագիր, տարագիր, գրադարան, գրախանութ, գրականագետ, գրամանաչ, գրասենեակ, գրավաճառ, գրատուն, գրչածայր, գրչակոթ, գրչահատ, կենսագիր, կենսագրութիւն, բողոքագիր, անդորրագիր, վաւերագիր, տպագիր, բեւեռագիր, սեպագիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գերծուկ
պրուս.
zedo
«ակոս»
շվեդ. բրբ.
zota
«փորփրել»
հ. հնդկ.
vrháti
«շորթում է, կորզում է, խլում է»
հ. հնդկ.
vrscati
«քերթում է, հերձում է, ճեղքում է»
գոթ.
writs
«գիծ»
հ. անգլ.
writ
«գիր»
հ. անգլ.
wrītan
«գծել, գրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 561; Ջահ. ՀԼՊ 151
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՒՂ (-ի, -ից, գեղջ, ի գեղջէ) (գեղ, գեաւղ, գեօղ, բրբ. գեղ) «գյուղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueik'- «տուն-բնակատեղ, աւան» (անմիջական նախաձեւ՝ *ueik'li-)
Կան վերակնգնման հնչիւնական դժուարութիւններ, բայց *k'h>ւղ անցման համար հմմտ. *smak'hru> մաւրու-ք. գեղջ ձեւի համար կարելի է թերեւս ենթադրել *ueik'li-as>գեղջ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղաքաղաք, գյուղատնտեսութիւն, գիւղեան, գյուղախումբ, գեղեան, գյուղաբնակ, գեղաստանեայք, գյուղական, գեղորեք, գյուղանկար, գեղջեայ, գեղջկական, գեղջաւագ, գեղջկուհի, անգեղ, քաղաքագիւղ, լեռնագիւղ, գիւղացի, գիւղատնտես, գիւղատնտեսական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vīlla
«քաղաքից դուրս գտնվող տուն, գյուղական տուն, ամառանոց» <*uoik-slā-
հ. հնդկ.
viś-
«բնակատեղ, տուն»
հուն.
οἶκος (Ϝοῖκος)
«տուն»
լատ.
vicus
գոթ.
weihs
«գյուղ»
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԴԻ (գօդի, գոթի) ««քոբոտ, ուրուկ» (բրբ. «թոյլ», «ծոյլ», «տկար»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Նմանությունը թյուրք. qotur «քոբ, քոբոտություն» բառի հետ պետք է համարել պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոդություն, գոդենոց, գոդատուն, գոդետուն, գոդեստան
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՐԳԱՍՏԻՆ ««արարուիչ» կամ «ճարտասան» կամ «ստունգ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ:
Էջ 171, սյունակ 1 Էջ 171
ԳՈՒԹԱՑԻ (գօղացի) «իմաստուն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է: