Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 54 բառահոդված (էջ 4/6)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 518, սյունակ 1 Էջ 518
ՄԱՐ(ՈՒԹԻՒՆ) ««մոլորութիւն» (բբ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *smer- «մտքում դնել, հիշել, հոգալ»
Թերեւս կապ ունի հուն. μέρμηρα «վրիպել, շեղվել, սխալվել, մեղանչել» բայի հետ, որ չունի հավաստի ստուգաբանութիւն, եւ որ հակված են կապելու հնդեւրոպական *smer- «մտքում դնել, հիշել, հոգալ» արմատի հետ, որից բխեցվում է հայ. մորմոք բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարամիտ, մարութիւն, մարդատողական, մարդամարտուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μέρμηρα
«վրիպել, շեղվել, սխալվել, մեղանչել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 528, սյունակ 1 Էջ 528
ՄԻՏՔ (-ի, -աց) «միտք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *med- «չափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mēd-)
«չափել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մտաբերել, մտածին, մտախաբ, մտաւոր, անմիտ, երկմտիլ, ծածկամիտ, բարեմիտ, զազանամիտ, կարճամիտ, թեթեւամիտ, խղճամիտ, միամիտ, պարզամիտ, մտագբաղ, մտածելակերպ, մտածողութիւն, մտային, մտածմունք, մտայնութիւն, մտապատկեր, մտավախ, մտավախութիւն, մտացիր, մտորում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μήδος
«միտք, մտադրություն, հոգու տագնապ»
լատ.
meditāri
«մտածել, խորհել»
հ. իռլ.
midiur
«դատողություն անել»
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 325
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅՇՏԵԼ (յըշտել) (յըշտել) ««հանդգնել(?)», (ժխտել(?))»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յշտող
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՏ (-ի, -ից) «նետ, կայծակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nedo- «եղեգ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նետալից, նետաթափ, նետակալ, նետաձիգ, նետող, նետել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nada
«եղեգ»
Մատենագիտություն
H. AG 478; Աճ. ՀԱԲ 440
Էջ 569, սյունակ 1 Էջ 569
ՆԿԱՏ I «նկատում, հայացք, նայել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *kwei- «ուշադրություն դարձնել, նկատել»
փոխատու լեզու՝ իրանական *ni-kata
իրանական աղբյուրից՝ *ni-kata (<հնդեւրոպական *kwei- «ուշադրություն դարձնել, նկատել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նկատել, նկատութիւն, նկատումն, նկատիչ, յայտանկատ, նախանկատ, աննկատելի, նկատողութիւն, նկատի առնել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 487
Էջ 590, սյունակ 1 Էջ 590
ՇՂԹԱՅ (-ի, -ից) «շղթա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արամ. šīšiltā
փոխատու լեզու՝ ասոր. šešaltā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շղթայագործ, շղթայակապ, շղթայաձեւ, շղթայատող, շղթայել, շրթնաշղթայ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 477; H. AG 314; Աճ. ՀԱԲ 524
Էջ 601, սյունակ 1 Էջ 601
ՈՂՆ (-ին, -ամբ, -անց) «ող, ողնաշար, ողնուղեղ, վերնակողմ, կռնակ, մեջք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *olen-)
«ծռել, թեքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողնափող, ողնժնեայ, ողնիլ, ողնեկիլ, ողնափայտ, ողնուց, միողնի, ապաստողն, միջնողն, յողնիլ, ընդողնիլ, ողոշար, ողնայար, ողնուղեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ωλένη
«արմունկ»
լատ.
ulna
«արմունկ, ձեռք» <olenā
գոթ.
aleina
«արմունկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 554
Էջ 612, սյունակ 1 Էջ 612
ՉԲԱՐՕՏԵԼ «լեզվանի լինել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չբարօտող
Էջ 632, սյունակ 1 Էջ 632
ՊԱՐՈՑԱՃ «ժողովակետող» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 66) համարում է պարառոցելի-ի սխալագրությունը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 66
Էջ 657, սյունակ 1 Էջ 657
ՌԵԲՈՆ ««դատողություն» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված