Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 471 բառահոդված (էջ 4/48)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԾ (-ի, -ից, հգն. այծիք (այծի, -եաց)) «այծ կենդանի»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այծեամն, Այծեմնիկ, այծենի, այծեաց, յայծ(ա)քաղ, էշայծեամն, այծենական, այծացած, այծամարդ, այծեղջիւր, այծառ, այծար, ածաղ, քարայծ, այծկիր, այծաղիաց
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՅՐ II (-ի, -ից) «քարայր, քարանձավ, ավերակ տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ant- «այր, քարայր» (անմիջական նախաձեւ՝ *antrio-` *antrom-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քարայր, Ուրբաթայրք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άντρον
«այր, քարայր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 50
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՂԱՅՏ «գարշ կամ աղտեղի» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 179) ուղղում է անաղարտ, բայց Ամալյանը (ԲՀ 347) ժխտում է՝ ենթադրելով անուղղայ բանի սխալագրություն՝ ըստ սրա որոշ բացատրությունների՝ («անզեղջ, կամ գարշ, կամ անհաւան կամ աղտեղի»)
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 179; ԲՀ 347
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՂԿ «անժույժ, թույլ, անարի» (բբ.)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
աղկաղկ բառի ոչ կրկնավոր հիմքն է՝ ան- նախամասնիկով, որ այստեղ ունի ուժեղացնող իմաստ
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՊԱՏ -ի, -աց, ուշ՝ -ից «ամայի, անբնակ (ած.), անբնակ տեղ, անապատ (գոյ.), զուրկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անապատական, անապատակեաց, անապատանալ, անապատասէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
anāpāt
Մատենագիտություն
H. AG 97; Աճ. ՀԱԲ 181
Էջ 53, սյունակ 1 Էջ 53
ԱՆԴ I «այնտեղ, վաղ, այն ժամանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական ծագման ն- ցուցականից (ն-ա, -այ-ն, -ն)՝ ա- նախամասնիկով եւ -տ- > դ (ռնգայինից հետո) վերջամասնիկով, որը հանդես է գալիս նաեւ ա-ս-տ «այստեղ» բառի մեջ: Հնարավոր է կապը հուն. ένθα, իռլ. and «այնտեղ» բառերի հետ, այսինքն՝ շատ հին կազմություն լինելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդէն, անդանոր, անդուստ, անտուստ, անդր, անդրէն, անդստին, անտի, անդի, անդրագոյն, անդրադարձ, անդրութիւն, անդրանալ, յանդրանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ένθα
«այնտեղ»
իռլ.
and
«այնտեղ»
Էջ 54, սյունակ 1 Էջ 54
ԱՆԴԵԱՅ (-եաց, -եայց) (անդի) «խոշոր եղջերավոր անասուն, նախիր, խոշոր եղջերավոր անասունների հոտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *andh- արմատից
որտեղից՝ հայ. անդ «հանդ, վարելահող, արտ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդեորդ, անդիորդ, անդւորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
enderig
«ցուլ եզ»
կիմր.
anner
բրետ.
ounner
«երինջ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 56, սյունակ 1 Էջ 56
ԱՆԴՐԻ (անդրիանդ/տ), -եաց, -ոց «արձան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀνδριάς
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդրիագործ, անդրիաստեղծ, անդրագիր, կիսանդրի, անդրիանտագործ
Մատենագիտություն
H. AG 240; Աճ. ՀԱԲ 192
Էջ 58, սյունակ 1 Էջ 58
ԱՆԻՏԱԿ «Հայկի համաստեղության մի աստղի անուն» (աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 58, սյունակ 1 Էջ 58
ԱՆԿ- (անգ-) «ընկնելը, անկում, պատահմամբ հայտնվելը, հասնելը, ապավինում, վերջ, ավարտ, հարում, պատշաճություն, հյուսում, գործում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sengu- «ընկնել, իջնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sngu-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անկանիլ, անկած, անկածութիւն, անկումն, անկաստեղ, անկաւոր, անկելանոց, անկիչ, անկուած, անկուածոյ, տնանկ, ոստայնանկ, սարդանկոյ, ստորանկիլ, վայրակեալ, անզատոյլ, անզուրդ, յանգիլ, յանգակից, յանգաւոր, յանգատրիլ, յանգել, ցանկ, ցանկել, ցանկորդել, ցանկութիւն, զանգել, զանգուած, արիւնազանգ, զանգութիւն, անզանգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
sigqan
հ. անգլ.
sincan
հ. վ. գ.
sinkan, sinken
հուն.
εάφθη
«ընկավ»
Մատենագիտություն
H. AG 419; Աճ. ՀԱԲ 198-199