Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 288, սյունակ 1
ԻՒՐ
(-ոյ)
«իր, յուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *seue-
«անդրադարձ դերանուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *seuoro-(°))
*seuoro-(°) (*seue- անդրադարձ դերանուն) արմատից։ *-ro ածանցի համար հմմտ. ալբ. vajr «աղջիկ» (< *uaria- ` *suo-ro-ից «մերձավոր ազգական»)՝ հայ-ալբանական զուգաբանութիւն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իւրեան,
իւրորոյն,
իւրեանցակուռ,
իւրեանցայինք,
իւրակայան,
իւրակից,
իւրային,
չիւր,
իւրաքանչիւր,
յուրայատուկ,
յուրատեսակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
svá
ավ.
hva
հ. լատ.
sovos
լատ.
suus
ռուս.
свой
Մատենագիտություն
H. AG 451;
Աճ. ՀԱԲ 254
Տե՛ս նաեւ
Էջ 307, սյունակ 1
ԽԱԴ
I
«մի տեսակ սուր (զենք)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
իրանական աղբյուրից, եթե պատահական չէ կապը հ. հնդկ. khadgá- «սուր (զենք)» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
khadgá-
«սուր (զենք)»
Էջ 311, սյունակ 1
ԽԱՀՈՒԷ
(խահվէ, ղահվէ)
«սուրճ»
(բբ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. qahva
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խահվէագործ,
խահվէավաճառ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 319
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՂՏ
II
«կտորտանք, փշրանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«խփել, ջարդել, կոտորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khldo-)
k/*kh անցմամբ
հմմտ. նաեւ *(s)kel - «կտրել»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κλαδαρος
«դյուրաբեկ, փխրուն»
լատ.
clādēs
«հաշմում, վնաս»
կիմր.
cleddyf
«սուր (երկսայր զենք)»
կիմր.
cladd
«փորում»
ռուս.
колода
«կոճղ, կոճղակտոր»
Էջ 320, սյունակ 1
ԽԱՐԲ
I
«սուր, թուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արամ. (ասոր.) xarbā
Մատենագիտություն
H. AG 304;
Աճ. ՀԱԲ 342
Էջ 350, սյունակ 1
ԽՈՓ
-ոյ
(խոբ)
«խոփ, գութանի կամ արորի երկաթյա մաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ (s)kep-, *(s)kap-
«սուր գործիքով կտրել, ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khopho-)
խ/կ հերթագայությունը թերեւս առկա է խոփ/կոփել ձեւերի մեջ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 423-424) հնարավոր է համարում բխեցնել կովկասյան աղբյուրից՝ նշելով վրաց. xopi, xophi, մեգր. xopi, xobi, xophi «թի», կուր. hob «բահ» զուգահեռները:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոփակալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
kāf
«ճեղք»
ալբ.
kep
«տաշել, փորել»
հուն.
κοπτω
«խփել, կոփել, կտրել, փշրել»
հուն.
κοπευς
«հատիչ, դուր»
ռուս.
копать
«փորել»
ռուս.
копье
«նիզակ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 423-424
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՏԻՐ
-ոյ
«տարբերություն, խտրություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keid-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khid-)
Թերեւս խ/կ հերթագայությամբ՝ խտիր / կտիր (կտրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խտրել,
խտրանք,
խտրող,
խտրութիւն,
խտրադիմայ,
խտրողադիմք,
temp_անխտիր,
շաբաթախտիր,
լուսնախտիր,
շեղջախտիր,
դժվարախտորելի,
խտրականութիւն,
անխտրականութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
chidira
«կացին, սուր»
հ. հնդկ.
chinátti, chindati
«կտրում է, անջատում է»
ավ.
sid(a)ra-n
«անցք, բացվածք, ճեղք»
լատ.
scindō
«պատռել, ճեղքել»
Մատենագիտություն
Meillet, MSL 294
Տե՛ս նաեւ
Էջ 354, սյունակ 1
ԽՐԹԻՆ
-ոյ
«մութ, տձեւ, խրթին, դժվարիմաց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«մթնագույն, գորշ, կեղտոտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'er-)
*k>*kh անցումով
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *ker- (*k'er-) «մթնագույն, գորշ, կեղտոտ» արմատի հետ` *k>*kh անցումով.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրթնանալ,
խրթնութիւն,
խրթնի,
խրթնազգեստ,
խրթնածածուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
karata
«մութ, կարմիր»
հ. սաքս.
hrot
«սուր»
Էջ 371, սյունակ 1
ԿԱԴԷՍ
(կեղէզ, կեղէտ)
«սուրբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κάδης
փոխատու լեզու՝ եբր. qādēš
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 478
Էջ 378, սյունակ 1
ԿԱՃԻՏ
(կատիճ)
««սուրբ» («նուրբ»?)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
«նուրբ» իմաստի դեպքում կապվում է կաճ «նուրբ» բառի հետ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։