Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«պտուղ» որոնման արդյունք՝ 70 բառահոդված
· Էջ 4 / 7
Էջ 319, սյունակ 1
ԽԱՐԱՏ
«մի տեսակ պտուղ կամ հունդ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 336, սյունակ 1
ԽՆՁՈՐ
(խնձոր)
«խնձոր, մանրագռի պտուղ, ալոճ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ խուռ. hinzuri
(հազիվ թե հնարավոր լինի)
ենթադրել հակառակ փոխառություն՝ կապելով հայ. խինձ- արմատի հետ՝ -որ վերջածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնձորի,
խնձորենի,
խնձորիկ,
խնձորակալ,
խնձորաբեր,
կարմրախնձոր,
ոսկեխնձոր,
գետնախնձոր,
խնձորախոտ,
խնձորաչիր,
խնձորահոտ,
խնձորակ
Մատենագիտություն
Ղափ. ՀԼՊ 112-113;
Ջահ. ՀԼՊ 426
Էջ 363, սյունակ 1
ԾԻՐԱՆ
«մի ծառայատուղ՝ ծիրան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'er-
«հասունանալ, ծերանալ»
*-no ածանցով
Աղբյուր՝ ասոր. hazzura armənājā
«հայկական խնձոր՝ ծիրան»
Աղբյուր՝ լատ. armeniaca
«ծիրանի գիտական անվանումը»
Ծիրանի անունը կապված է հասունանալու գաղափարի հետ, այն համարվել է վաղահաս պտուղ (հմմտ. լատ. praecogum «վաղահաս» > հուն. πραικοκιον > արաբ. (al-)birqūq (barqūq) > իսպ. albaricoque, պորտուգ. albricoque, կատալան. a(l)bercoc, որտեղից՝ ծիրանի եւրոպական անվանումները (ֆրանս. abricot, անգլ. abrecock, ավելի ուշ, ֆրանս. ազդեցությամբ՝ apricot): Հնդեւրոպական *g'er- արմատի ածանցյալն է *-no ածանցով «հատիկ, միջուկ, կորիզ» իմաստով մի նախաձեւ, որից ծագում են լատ. granum «հատիկ», ն. գ. korn «արմատ», kern «մի- ջուկ», ռուս. зерно «հատիկ, հացահատիկ, սերմ» բառերը։ Ծիրանի բուն հայրենիքը Չինաստանն է, բայց հնում այդպիսին է կարծվել Հայաստանը, որի Արմենիա անվան հետ կապված է ծիրանի գիտական armeniaca անվանումը՝ որպես հայկական պտուղ (տե՛ս The Merriam-Webster book of word histories, 1976, 9-10)։ Հմմտ. նաեւ. ակկադ. armannu(m) (armanû) «(ծիրան(ի)»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծիրանի,
ծիրանակիր,
ծիրանեկիր,
ծիրանածին,
ծիրանաներկ,
ծիրանավաճառ,
ծիրանանալ,
ծիրանաւոր,
ծիրանախառն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
praecogum «վաղահաս»
իսպ.
albaricoque
ֆրանս.
abricot
լատ.
granum «հատիկ»
ն. գ.
korn «արմատ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 376, սյունակ 1
ԿԱՂՆ
-ոյ
«պնդուկ, տկողին, կաղին, կաղնու պտուղ, խոզակաղին, կաղնի (ծառ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոզակաղին,
կաղնատունկ,
կաղնապտուղ,
կաղնահար,
կաղնահատուն
Նոր՝
կաղնի
կաղնի
Էջ 387, սյունակ 1
ԿԱՍԼԱՅ
(բրբ. կասնայ)
«դափնի»
Ծագումն անհայտ է
եթե կասլա-ն չի գրված կասիա-ի փոխարեն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կասլապտուղ
Էջ 394, սյունակ 1
ԿԱՐՃԻՆ
(կաճին)
«արմատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *grdio-t-)
*-d ածականով տարբերակից՝ -ին ածանցով
ծագի հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատի *-d ածականով տարբերակից՝ *grdio-t-՝ -ին ածանցով. հմմտ. հ. իռլ. grinne (<*grend-n-io) «կապոց», նորվ. kart «չհասած պտուղ, կոստող»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճնովին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
grinne «կապոց» (<*grend-n-io)
նորվ.
kart «չհասած պտուղ, կոստող»
Էջ 406, սյունակ 1
ԿԻՏՐՈՆ
«մի պտուղ. կիտրոն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κίτρον
Աղբյուր՝ լատ. citrum
Մատենագիտություն
H. AG 357;
Աճ. ՀԱԲ 593
Էջ 419, սյունակ 1
ԿՈՆԳՈՄ
(կոնկոմ, կոնգմեն)
««կոկոն, կոնգոմ, սոճու պտուղ» (եւ «սոճու խեժ»?)»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կոկոն-ի տարբերակը
Տե՛ս նաեւ
Էջ 421, սյունակ 1
ԿՈՏԻՆԴ
(կոնգին-ք)
«մի ուտելիք»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ արդյոք հուն. κοτίνας, -αδος «վայրի ձիթենու պտուղ» բառի հետ։
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐՃ
III
«ծուռ, ծուռումուռ, անհարթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o- (կամ *gorg'o-?))
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 652) համարում է Կորճայք նահանգի անունից, բայց սա էլ իր հերթին ծագում է կորճ բառից. կորճայ, կործալեզու, կործաբար բառերը գալիս են Կորճայք-ի հիմքից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորճայ,
կործալեզու,
կործաբար,
բեկկորճ,
պեկկորճ,
ծակկորճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արեւելաֆրիզ.
kret «կնճռոտված պտուղ» (*ger-d->)
լատվ.
grùods «խիստ ոլորված, պիրկ»
անգլ.
crook «կեռ. ոլորան» (*ger-g->)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։