Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 87 բառահոդված (էջ 4/9)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 283, սյունակ 1 Էջ 283
ԻԴՈՍ II «ձեւ, արտաքին տեսք, կերպարանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. είδος
շփոթությամբ ίδος-ի հետ՞
Մատենագիտություն
H. AG 350; Աճ. ՀԱԲ 238
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱՐ (-ոյ, -ի, -ից, -աց) «առասան, բոկ, պարան, ուղղալար, երկարութեան չափ՝ մղոն, ասպարեզ, թակարդ, նվագարանի թել, լար, նվագարան, մի տեսակ օձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *wel- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *wlərօ-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լարել, լարաբաժին, լարագիր, լարախաղաց, լարախաղացութիւն, լարախեղդ, լարաձիգ, լարաչափ, լարան, բազմալար, թանձրալար, կարմրալար, ուղղալար, կրկնալար, տրտմալար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
εύληρα
«սանձ»
լատ.
lōrum
«առասան, բոկ, պարան, սանձ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 267; Pok. IEW 1143
Էջ 309, սյունակ 1 Էջ 309
ԽԱԼԽԱԼ(ԱՅ) «ապարանջան»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 318, սյունակ 1 Էջ 318
ԽԱՏ «գիր, արվեստով գիր կամ զարդ, զարդանկար (պատկերագործ խատերով զարդարեալ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. hatt «գիծ, գիր, գրարվեստ»
պարսկ. միջնորդութեա՞մբ: Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 338) փոխառութիւն է համարում վրացերենից (xati «կերպարանք, պատկեր»), որ, թերեւս, նոյնպէս փոխառութիւն է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խատկել, խատ(ը)տել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 338
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԶ I (-ի, -ից, -աց) «խոզ, մի աստղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. ḫurīru(m)
փոխատու լեզու՝ պ. xūk
հմմտ. 1) ակկադ. ḫurīru(m) . 2) մ. պ., պ. xūk, 3) կովկ. ա) քարթ., մեգր., ճան. ֆեյ (սրանց *յօյ ձեւից խոճ(-կոր)). բ) աբխ. -xoba, ադըղ. kxoyə, գ) նախ.-դաղ. xokxa, բացք. kxa
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոզանալ, խոզութիւն, խոզեան, խոզենի, խոզամիտ, խոզարած, խոզուկ, խոզատանձ, խոզուկ, խոզափուշ, խոզապարան
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՊ I (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից, -աց) «կապ, վանն, կախարդանք, տտիպ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghabh- «բռնել, վերցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kap-) հնարավոր տարբերակիչ
հնդեւրոպական` *ghabh- «բռնել, վերցնել» արմատի (կա նաեւ *gabh-) հնարավոր տարբերակիչ` *kap- համիմաստ արմատի կողքին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապել, կապակցել, կապանք, կապարան, կապանարան, կապան, կապակոշի, կապակոտոր, բազմակապ, երկաթակապ, բադակապ, լեզուակապ, ծնկակապ, շաղկապել, շղթայակապ, կամարակապ, հոյակապ, կապնդեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
habēnā
«փոկ, սանձ» habeō «պահել»
գալլոռոմ.
*gabella
«խուրձ, փայտերի կապոց»
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԱՐ I (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց) «կապար, արճիճ, կապարե գրիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. abāru(m)
փոխատու լեզու՝ արամ. ab(b)ār
սեմական աղբյուրից. հմմտ. ակկադ. abāru(m) (< սումեր.?) > արամ. ab(b)ār (բայց որտեղի՞ց է կ-ն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապարեայ, կապարայայտ, կապարակիր, կապարանման, կապարել, կապարագոյն
Էջ 386, սյունակ 1 Էջ 386
ԿԱՌԱՆ I «հաստ բոկ, պարան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. qarān «հաստ բոկ, պարան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 529
Էջ 394, սյունակ 1 Էջ 394
ԿԱՐՃ (-ոյ) «կարճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *kart-čā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճել, կարճաբերձ, կարճակեաց, կարճահաս, կարճամիտ, կարճազգեստ, կարճապատում, կարճապարանոց, կարճառաւտ, կարճատել, կարճունջ, կարճաբան, կարճատես
Մատենագիտություն
H. Bailey, DKS 65
Էջ 395, սյունակ 1 Էջ 395
ԿԱՒԱԿԵԱՆՔ «՞»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կեղծ բառ, որ հանդիպում է ԲՀ-ում կապարան «բանտ, շղթա» բառի բացատրության մեջ, թերեւս, կապեալ կեանք կապակցության փոխարեն: