Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 60, սյունակ 1
ԱՆՁՐԵՒ
-ոյ, -ի, -աց
«անձրեւ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա հ.-ե. *g’heu- «թափել, լցնել, գոհել» արմատի հետ` *-ro կամ *-tro ածանցներով. պատահական պետք է համարել նմանութիւնը սեմական (եբր.) եւ քուշական (սոմալի) համանիշ ձեւերի հետ (հմմտ. Ջահ. ՀԼՊ 466):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անձրեւաբախ,
անձրեւածին,
անձրեւել,
երկնանձրեւ,
անձրեւաբեր,
անձրեւային,
անձրեւանոց,
անձրեւաչափ,
անձրեւոտ
Էջ 61, սյունակ 1
ԱՆՈՒՐ
(-ոյ)
«օղակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *āno-
«օղակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *āno-ro-)
նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անրապատ,
անրափակել,
անրակ,
անդրակ,
ծանրանուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
anus
հ. իռլ.
ainne
«օղակ. հետանցք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 47
Էջ 63, սյունակ 1
ԱՆՑ
(-ի, -ից)
«անցում, ճանապարհ, ուղի, անցք, դիպված, նեղություն, վիժվածք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ant-
«առաջ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ant-s)
Հմմտ. հուն. ἀντομαι «հանդիպել, դիմել» (Pok. IEW 1, 49) կամ *snt-s-, *sent- «ընթանալ, գնալ»։ Հմմտ. հայ. ընթանալ (Ջահ. ՀԼՊ 147)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անցանել,
անցունակ,
անցարան,
անցիկ,
անցութիւն,
անցնող,
անցուորիկ,
հարեւանցի,
երջանցուկ,
թափանցանց,
լուսանցոյց,
վաղանցուկ,
անանց,
զանցուցանել,
ուխտազանցութիւն,
գերազանց,
առանց,
առանցանել,
առանցք,
զառանցել,
պատուիրազանցութիւն,
յանցանել,
յանցաւոր,
յանցանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀντομαι
«հանդիպել, դիմել»
հայ.
ընթանալ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 49;
Ջահ. ՀԼՊ 147
Տե՛ս նաեւ
Էջ 63, սյունակ 1
ԱՆՔՈՅԹ
«հանգիստ, խաղաղ, հանդարտ, ապահով, թաքուն, ծածուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kēe-
«շարժ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kōi-)
եզակի է *kōi- > *քոյ անցումը
հ.-ե. արմատ՝ *han+*kōi-
«հաճելիորեն հանգստանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kōeio-)
հնչյունական անցումը պարզ չէ
կան վերականգնման դժվարություններ։ Եթե ան-ը ժխտական է, ապա քոյթ-ը թերեւս կարելի է կապել *kēe- «շարժ(վ)ել» արմատի հետ (այս դեպքում էլ եզակի է *kōi- > *քոյ անցումը)։ Եթե ան-ը ժխտական չէ, ապա անքոյթ-ը ծագմամբ կարող է համապատասխանել հանգիստ-ին, որ գալիս է *han+*kōi- (*kōeio-) «հաճելիորեն հանգստանալ» արմատից. այս դեպքում էլ հնչյունական անցումը պարզ չէ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անքութանալ,
անքոյթութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 66, սյունակ 1
ԱՊԱՀԻՊԱՏ
(ապոհիպատ, ապուհիպատ, ապուհիպատ, ապուհիպատոն)
«փոխհյուպատոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀπόύπατος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 226
Էջ 66, սյունակ 1
ԱՊԱՀԻՊԱՏԻԿՈՍ
(ապոհիպատիկոս, ապպիհայատիկոս)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀπόὑπατικός
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 226
Էջ 67, սյունակ 1
ԱՊԱՏ
(-ապատ, -պատ)
«շեն, բնակված, շեն տեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āpāt
փոխատու լեզու՝ պ. ābād
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
Ներսեհապատ,
Պերոզապատ,
Վաղարշապատ,
Խանապատ,
Կորիւնապատ,
Ղազարապատ
Մատենագիտություն
H. AG 97;
Աճ. ՀԱԲ 229
Էջ 72, սյունակ 1
ԱՊՕՍՏՈԼՈՒՍ
(ուղղված՝ ապոստոլոս)
«առաքյալ, պատգամաբեր»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. apostulus
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀπόστολος
տառադարձում
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 236
Էջ 72, սյունակ 1
ԱՋ
(-ոյ, -ու, -ում)
«աջ, աջ կողմ, աջ ձեռք, ձեռք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sē(i)dh-
«ուղիղ դեպի նպատակը գնալ, նպատակաուղղվել, դիմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sədhio-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աջակողմն,
աջաբեկ,
աջակից,
աջակցիլ,
աջեակ,
աջել,
աջին,
աջանալ,
(յ)աջող,
(յ)աջողակ,
աջողաձեռն,
չաջողութիւն,
յաջողել,
անյաջ,
աջողնալ,
յաջորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sādhati
«բերում է նպատակին»
հ. հնդկ.
sādhú
«ուղիղ»
հ. հնդկ.
sidhra
«հաջողակ»
հուն.
ἰθύς
«ուղիղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 72, սյունակ 1
ԱՌԱՍՊԵԼ
«ավանդություն, զրույց, լեգենդ, առակ, առած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *spel-
«արտահայտիչ խոսել»
Կազմված է առ- նախածանցով` առանձին չգործածված *(ա)սպել արմատից, որ ծագում է բնիկ հնդեւրոպական *spel- «արտահայտիչ խոսել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առասպելիք,
ռասպելական,
առասպելաբան,
առասպելանուն,
առասպելախօս,
առասպելապատիր,
առասպելարկու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
spill
«պատմություն, ասք, զրույց, առասպել, առակ»
հ. անգլ.
spell
«պատմություն, խոսք, քարոզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 253
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։