Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 38 բառահոդված (էջ 4/4)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 582, սյունակ 1 Էջ 582
ՇԱՏ II «ուրախ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. šād
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 499; Ջահ. ՀԼՊ 538
Էջ 582, սյունակ 1 Էջ 582
ՇԱՏ III ««քաղաք» (տեղանուններում)» (տեղանուններ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական šāt «ուրախ»
«ուրախ» իմաստից փոխաբերությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
Արտաշատ, Վասակաշատ, Վարդանաշատ
Մատենագիտություն
H. AG 212; Աճ. ՀԱԲ 499
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԷՆ (-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից) «շինվածք, շինություն, գյուղ, ավան, մարդաբնակ, ուրախ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *šēn
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շինել, շինութիւն, շինական, շինականաշէն, շինակեաց, շինամէջ, շինարար, շինասէր, անշէն, նորաշէն, մարդաշէն, բարեշէն, խորանաշէն, մեհենաշէն, շինարարական, շինարարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
šayana
«բնակատեղի»
սողդ.
šēn
«հանգստավայր»
Մատենագիտություն
H. AG 213; Աճ. ՀԱԲ 513
Էջ 743, սյունակ 1 Էջ 743
ՑՆԾԱԼ «ցնծալ, ուրախանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skend(h)- «խնդալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *skendio-)
եթե առանց *s-ի ձեւից է ծագում *khend > հայ. խնդոյ ձեւը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցնծութիւն, ցնծալից, ցնծալի
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՈՒՑ (-ոյ) «ուրախութիւն, հանդէս, ուրախութիւն երգ, պար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրութիւն դարձնել, նկատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sku-sk-)
gnyg բառի ձայնդարձային ձեւ արմատից. հարաբերութիւնը նոյնն է, ինչ անգլ. show-ի իմաստների միջեւ:
Էջ 752, սյունակ 1 Էջ 752
ՈՒՐԱԽ (րախ) «ուրախ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. urvāxman
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուրախանալ, ուրախութիւն, ուրախալից, ուրախամիտ, ուրախաբար, բազմուրախ, ուրախալի, կենսուրախ
Էջ 801, սյունակ 1 Էջ 801
-ԱՒԷՏ
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -vaita
փոխատու լեզու՝ իրան. -vīya
փոխատու լեզու՝ իրան. -vaiti
փոխատու լեզու՝ իրան. -vant
Ենթադրւում է իրանական ծագում. (ըստ Բէյլիի` -vaita, խոտա-սակ. -vīya ձեւի կողքին, ըստ Ղափանցեանի` -vaiti` -vant ձեւերի կողքին), բայց բերուած զուգահեռները համոզիչ չեն. անհաւանական է կապը աւէտ (աւետ, հմմտ. աւետ-ել) արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այգաւէտ, արեգաւէտ, երանաւէտ, կենդանաւէտ, շահաւէտ, շնորհաւէտ, ուրախաւէտ
Մատենագիտություն
Բէյլի None; Ղափանցեան None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 808, սյունակ 1 Էջ 808
-ՃԱՆ «գինեճան, տիրեճան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -čan «սեր»
Ծագում է իրան. -čan (-čanah-) «սեր» բաղադրիչից (հմմտ. հ. պրսկ. Aspačanah «ձիասեր», այլեւ պրթ. šadčan «երջանիկ»՝ šad «ուրախություն» հիմքից) եւ հանդիպում է նաեւ իրանական փոխառություններում՝ դաւաճան, խրախճան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գինեճան, տիրեճան, դաւաճան, խրախճան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. պրսկ.
Aspačanah
«ձիասեր»
պրթ.
šadčan
«երջանիկ» šad «ուրախություն» հիմքից