Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
ՇԻՃ-
I
«քամում, բորբում, մզում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skei-d-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhidio-)
Աւելի քիչ հաւանական է բխեցնել *kuei- «տիղմ, կեղտ, կեղտոտել» արմատից (ըստ Պետերսոնի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շճել,
շճուկ,
շիճուկ,
շիճուկաբուժութիւն,
շիճուկային
Տե՛ս նաեւ
ՇԻՃ-
II
«անձրեւից բորբոսնած ցորեն, ցորենի բորբոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
ստուգաբանօրէն կապուած է շիճ- «քամում, բորբում, մզում» արմատի հետ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 518
Տե՛ս նաեւ
ՈՂՈՐՄ
-ոյ
«ողորմ, գութ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ոչնչացնել, վնասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ol-)
«ոչնչացնել, վնասել» արմատից, որից նաեւ եղեռն (տե՛ս)։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 556) համեմատում է գերմ. համիմաստ բառերի հետ՝ գոթ. arms, հոլ. arm, գերմ. arm «խեղճ, թշվառ», եւ վերականգնում է հայ.-գերմ. զուգաբանութիւն՝ հայերենի համար կրկնավոր տարնմանութեամբ (*որորմ>ողորմ) զարգացում. սակայն Պոկոռնին (Pok. IEW 1, 782) գերմ. արմատը հատկացնում է *orbho- «որբ» արմատին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողորմիլ,
ողորմած,
ողորմածութիւն,
ողորմուկ,
անողորմ,
անողորմածութիւն,
աղիողորմ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 556;
Pok. IEW 782
Տե՛ս նաեւ
ՈՐԲ
(-ոյ)
«որբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *orbho-
«որբ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որբանոց,
որբասէր,
որբութիւն,
որբանալ,
որբախնամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὀρφανός
«որբ»
լատ.
-orbus
«զուրկ, որբացած, այրիացած»
հ հոլ.
orb(b)e
գոթ.
arbi
«ժառանգութիւն»
Մատենագիտություն
H. AG 482;
Աճ. ՀԱԲ 575
Տե՛ս նաեւ
ՈՐԲԱԼԻԿ
«որբ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ՈՐԹ
II
«խաղողի տունկ, խաղող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ortho-
«խաղողի որթ»
*ort-ի կողքին
հ.-ե. արմատ՝ *portho-
«ճյուղ, ընձյուղ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *perth-)
Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 579) բխեցնում է որթ «հորթ» բառից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որբատունկ,
որբավայր,
որբիք,
որբոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
hardhi
«որթ»
հուն.
πτόρθος
«ճյուղ, ընձյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 579
ՋԱՀ
-ի, -ից
(*ջարի)
«ջահ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջահաւոր,
ջահացուցանել,
ջահափայլ,
ջահաբորբոք,
եաւթնաջահեան,
ճառագայթաջահ,
ճրագաջահ
ՋԵՌՆՈՒԼ
(-ան, -իլ)
«տաքանալ, բորբոքուել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guher-
«տաք, ջերմ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *guher-nu-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *guher-nu- * guher- «տաք, ջերմ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջեռում,
ջեռուցիչ,
ոտնջեռեայք,
դիւրաջեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ghrnōti
«վառւում է, լուսաւորում է»
հայ.
ջեր
հայ.
ջերմ
Մատենագիտություն
H. AG 486;
Աճ. ՀԱԲ 125-126
Տե՛ս նաեւ
ՏՈՐԲԱՆ
«ուսմունք»
Ստուգաբանություն ()
տոր-(?) եւ բան բաղադրիչներից կազմված բառ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 422
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։