Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 35, սյունակ 1
ԱՂԱՉԵԼ
«խնդրել, աղերսել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«բնաձայնական»
(անմիջական նախաձեւ՝ *olək-iō-)
բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաչանք,
աղաչելի,
աղաչաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղաւթ-ք
հայ.
ողոքել
հուն.
ελεγος
«ողբերգ»
արեւել. ֆրիզ.
ulken
«ճչալ, ծաղրել»
շվեդ. բրբ.
alken
«սկսել փնթփնթալ, քրթմնջալ»
Էջ 35, սյունակ 1
ԱՂԱՏԵԼ
««դառն ողբալ» (բրբ. «աղերսել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«բնաձայնական»
բնաձայնական *el- արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղաւթ-ք
հայ.
աղաչել
լիտվ.
nu-aldėti
«հնչել»
Մատենագիտություն
Աղայեան, ԲՍՀ 17
Էջ 35, սյունակ 1
ԱՂԱՓԱՂ
(-ի, -աց)
(աղեւաղ)
«աղաւաղուած, խեղաթիւրուած, փչացած, ապականուած, տկար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«թափառել, մոլորվել»
կրկնաւոր ձեւ
կրկնաւոր ձեւ՝ բնիկ հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորուել» արմատից։ Աւելի քիչ հաւանական է դիտել որպէս այլայլ-ի տարբերակ (Աճ. ՀԱԲ 1, 122)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաւաղել,
աղեւաղել,
աղաւաղութիւն,
անաղաւաղելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղանդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 122;
Աղայեան, ԲՍՀ 18-19
Տե՛ս նաեւ
Էջ 35, սյունակ 1
ԱՂԱՒԵԼ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«բնաձայնական»
(անմիջական նախաձեւ՝ *olsu-ti-)
բնաձայնական արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղաչել
հայ.
ողոքել
լիտվ.
nu-aldėti
«հնչել»
Էջ 36, սյունակ 1
ԱՂԲ
(-ոյ)
«աղբ, աղտեղություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *slop-
«ճարպ?»
(անմիջական նախաձեւ՝ *selp)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղբանոց,
աղբաբոյն,
աղբիք,
աղբեւք,
աղբել,
աղբեղեն,
աղբագոյն,
աղբոց,
աղբին,
աղբկոտոց,
աղբադրուստ,
աղբադրուկ,
աղբդրուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
šalpa, šalpi
«կողկղանք»
հայ-խեթական զուգաբանություն
Մատենագիտություն
Ջահ. ԲՀԳ 3, 23-24
Էջ 36, սյունակ 1
ԱՂԵՂՆ
-ան
«աղեղ, ծիածան, բուրդ կամ բամբակ գզելու գործիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ծռել, թեքել»
կրկնաւոր ձեւ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղեղնակապարճ,
աղեղնաւոր,
աղեղնաւարձ,
աղեղնադաշտ,
աղեղնաշարաւիղ,
աղեղնաբանել,
աղեղնել,
գեղեցկաղեղն,
դիպաղեղն,
քաջաղեղն,
հաստաղեղն,
աղեղնաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ողն
հայ.
ուլն
հայ.
ոլոք
հայ.
իլ
հայ.
իլիկ
հուն.
ωλένη
լատ.
ulna
բրետ.
ilin
«արմունկ»
կիմր.
olwyn
«անիւ»
Մատենագիտություն
Pok. 308
Էջ 36, սյունակ 1
ԱՂԵՐՍ
-ոյ, -ի, -ից
«աղաչանք, մեղմ (ձայն), գութ, ողորմություն, ողոքում, չքմեղություն, նվեր, հարաբերություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«բնաձայնական»
բայց պարզ չէ կազմությունը (-երս-ը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղերսել,
աղերսալից,
աղերսական,
աղերսանք,
աղերսագին,
աղերսախառն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ
աղատել
հայ
աղաւթ-ք
հայ
ողորմ
հայ
ողոքել
Էջ 36, սյունակ 1
ԱՂԷՏ
-ի, -ից -աւք
«գութ, ցավ, վիշտ, չարիք, փորձանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lei-
«դադարել, փոքրանալ, անհայտանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *oleid-)
*lei- <*elei-
ամենից ավելի հավանական է բխեցնել հ.-ե. *oleid- ձեւից... Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *ol- «ոչնչացնել, վնասել, փչացնել» արմատի ածանցյալների հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղետական,
աղետաբեր,
աղիտաբեր,
աղետանալ,
աղետալ,
աղետաւոր,
աղիտարար,
բազմաղետ,
չարաղետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խալ.
litt
«քիչ, վատ»
գ.
leiden
«հանդուրժել, տառապել»
հայ
եղեռն
հայ
ողբ
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, OIDПAЯ 150;
Աղայան, ԲՍՀ 17-18
Էջ 38, սյունակ 1
Ա(Ղ)Խ
(-ի, -ից)
(ԱԽ)
«փականք, օղակ, կահկարասիք, ունեցվածք, վաճառքի բեռ, ճանապարհորդների բազմություն, ամբոխ, ցեղ, զարմ, ժողովուրդ, մարմնի հոդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ‘ahl
«ընտանիք, ցեղ մարդիկ»
փոխատու լեզու՝ արաբ. yalaq
«փականք, կողպեք»
Փոխառություն սեմական աղբյուրից։ Անհավանական է բխեցնել խուրիերենից՝ *alla(e)lhi «տիրային» ենթադրական բառից (Դյակոնով)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ա(ղ)խել,
աղխամադխ,
աղխազուր,
ալխազուր,
ա(ղ)խստրոյզ,
աղխատրուզել,
բազմաղխադխ,
աղխաղխակոյտ,
ճարտարաղխ,
ախանտեալ,
ա(ղ)խաղան
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 486
Էջ 41, սյունակ 1
ԱՃԱՐ
(-ոյ)
(հաճար)
«մի հացաբոյս` ճոճ, մնն, Triticum spelta L»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ades-
«աճար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *adio-)
(*ades/-os «աճար» ձեւի կողքին)
Քիչ հավանական է կովկասյան ծագման վարկածը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 15-16
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։